انگلیسی‌ها در تهران به دنبال چه کسی بودند؟
پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ ۱۴ سپتامبر (۲۳ شهریور)رئیس ستاد ارتش انگلیس به ژنرال ویول، فرمانده کل نیروهای انگلیسی در خاورمیانه مقیم قاهره، اطلاع داد که به‌محض تکمیل هماهنگی با شوروی‌ها، پیشروی هم‌زمان قوای انگلیسی و روسی برای اشغال تهران آغاز خواهد شد. لندن نقشه‌های خود را به مسکو اطلاع داد و از روس‌ها درخواست کرد دستورات مشابهی به فرمانده نیروهایشان در ایران بدهند.
هر دو دولت توافق کردند که ساعت سه بعدازظهر روز ۱۷ سپتامبر (۲۶ شهریور) به‌طور هم‌زمان وارد تهران شوند. در تهران، سر ریدر بولارد به دولت ایران اطلاع داد که به‌محض فراهم شدن جزئیات، پایتخت به‌زودی به‌طور مشترک توسط قوای انگلیسی و روسی اشغال خواهد شد.
در سفارت انگلیس، یهودیان آلمانی با نگرانی به ساختمان سفارت هجوم بردند، زیرا می‌خواستند از دست پلیس ایران ـ که با شدت به دنبال دستگیری آلمانی‌ها بود ـ بگریزند.
علاوه بر آلمانی‌ها، شخصی که انگلیسی‌ها بیش از هر کس در تهران در جستجوی او بودند، حاج امین الحسینی، مفتی اعظم فلسطین، بود. رشید عالی گیلانی، معاون الحسینی، پیش‌تر از ایران گریخته و به ترکیه رفته بود؛ اما مفتی و همکاران عراقی‌اش در هتلی مجلل در منطقه کوهستانی دربند، مشرف به تهران، باقی مانده بودند. هنگامی که پلیس ایران برای بازداشت این گروه حرکت کرد، بنا بر گزارش‌ها، مفتی به سفارت ژاپن پناه برد و بعدها با کمک سفارت ایتالیا از ایران خارج شد.
منابع:
- «در آخرین روزهای رضاشاه»، ریچارد ا. استوارت، ص. ۳۳۵
- روزنامه نیویورک تایمز، شماره ۱۷ سپتامبر ۱۹۴۱
