کد خبر: ۹۳۶۴
مقدمات رسوایی مک فارلین: سرنخ آزادی گروگان‌های لبنانی در تهران
آنچه در ایران می‌گذرد؟
روزنامه سلام روز سه شنبه، ۲ مهر سال ۱۳۷۰ و در پی گروگان گرفته شدن چند نظامی غربی در لبنان و رایزنی‌ها برای آزاد کردنشان توسط واسطه‌ها در ایران، تفسیری در همین مضمون به نقل از روزنامه واشنگتن پست را در صفحه "پیدا و پنهان" خود منتشر کرده است که بازتابی است از وضعیت سیاسی داخلی ایران از نگاه جراید غربی در آن روزها که در نوع خود جالب است. متن این یادداشت تحلیلی به شرح زیر است:
پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛
روزنامه واشنگتن پست؛
اگر چه مقامات ایرانی اصرار می ورزند که کلید آزادی ده گروگان غربی در لبنان در تهران پیدا نخواهد شد ولی در طول سفر خاویر پرز دکوئیار به تهران بتدریج مشخص شد که در حقیقت کلید آزادی گروگانها نزد مقامات ایران است.
روزنامه واشنگتن پست ضمن اشاره به نقش ایران در آزادی گروگانها ادامه می‌دهد؛ مذاکرات تهران همچنین نشان داده است که علی اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور ایران با اعمال نفوذ بر مبارزان مسلمان شیعی که گروگانها را در اسارت خود دارند می تواند منافع سیاسی سرشاری عاید خود سازد.
دو عاملی که بطور غیر مستقیم در دراز مدت باعث شد تا ایران به مسئله گروگانها توجهی خاص مبذول داشته در دیگر زمینه‌های سیاست خارجی از سیاست معتدلی پیروی کند، یکی فوت آیت الله روح الله (امام) خمینی (ره) پدر انقلاب ایران در سال ۱۹۷۹ بود و دیگری پایان جنگ ۸ ساله ایران و عراق.
پسر امام خمینی و طرفداران رادیکال وی هنوز بعنوان یک نیروی قوی در ایران باقی مانده اند و در وزارتخانه هایی چون اطلاعات و کشور نفوذ قابل ملاحظه ای دارند. لیکن رفسنجانی موفق شده است بسیاری از مخالفین سیاست‌های پراگماتیک خود را از کابینه حذف کند.
طبق گفته کارشناسان سیاسی در تهران، رئیس جمهور ایران موفق شده بتدریج پایگاه معتدل خود را گسترش دهد اگرچه هنوز فرزند امام (ره) و دیگر بنیادگرایان افراطی با به بازی گرفتن طرفداران رادیکال خود، خاری در پهلوی رفسنجانی هستند ولی این امر روشن است که برخی از آنها در خفا و دور از هیاهو مشغول کاری با رئیس جمهور برای معتدل ساختن سیاست‌های ایران می باشند.
یک دیپلمات غربی می گوید:
همه در ایران می خواهند اینطور وانمود کنند که راه آیت الله (امام) خمینی را رها نکرده اند ولی تغییراتی در وقوع است و ایرانیها بطور کلی خواستار خاتمه مسئله گروگانها هستند. از طرفی پایان یافتن جنگ ایران وعراق ایجاد تغییرات اساسی در سیاست دولت ایران را در پی داشت و دولت تهران دیگر بهانه ای برای ادامه اوضاع اقتصاد خراب خود ندارد و دولت دیگر نمی تواند با بهره جویی از مسئله جنگ به برانگیختن احساسات میهن پرستانه و آرام ساختن مردمی که به دلیل تورم و بیکاری فزاینده ناراضی هستند بپردازد.
قیمت اقلام مواد غذایی، مسکن و بسیاری از خدمات در اثر کمبودهای ناشی از جنگ به شدت افزایش یافته و در هفته های اخیر ناآرامی هایی از جمله تظاهرات و آتش سوزی مغازه ها در بازار تهران و چند شهر دیگر بروز کرده است.
مطبوعات دولتی نیز همچنین برخوردهایی را گزارش نموده اند که طی آن تظاهرات کنندگان بعلت نارضایتی از افزایش قیمت‌ها، شیشه پنجره ها را شکسته و اتومبیل‌ها را به آتش کشیده اند.
از آنجا که بسیاری از ایرانیان عمیقا معتقدند که به اعتبارهای تکنولوژی و تجارت با غرب برای بازسازی اقتصاد جنگ زده خود نیازمند هستند رفسنجانی توانسته است با کوشش در راه آزادی گروگانها بهبود روابط با غرب را پیگیری کند. وی همچنین بخشی از علت عدم موفقیت برنامه های بازسازی زمان صلح را به گردن افراطیون مخالف خود در مجلس انداخته است.
اگر رفسنجانی انزوای اقتصادی ایران را با کمک به آزادی گروگانها خاتمه دهد گسترش روابط اقتصادی ایران با غرب، اخذ اعتبار از بانک جهانی و صندوق بین المللی پول و افزایش میزان سرمایه گذاری خارجی در ايران را میسر خواهد ساخت. ایران در سال گذشته ۴ میلیارد دلار کسری مبادلات بازرگانی داشته است و کارشناسان اقتصادی می گویند بانک مرکزی ایران از آوریل گذشته تا بحال از اعطای اعتبار به شرکت‌های خصوصی و دولتی ایرانی خودداری کرده است.
گفته می‌شود رفسنجانی شدیدا مایل است ايران نقشی را در ترتیبات امنیتی منطقه خلیج فارس در دوران بعد از جنگ داشته باشد. مسئله ای که بسیاری از کشورهای غربی تا زمانی که به نظر برسد ایران مسئول ادامه اسارت گروگانهاست با آن مخالفت خواهند ورزید.
کارشناسان دیپلماتیک بر این باورند که یک ایران تجدید حیات یافته از لحاظ اقتصادی و نظامی که متعهد به صدور انقلاب اسلامی خود را در درازمدت مدنظر داشته باشد موجب هراس کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس خواهد بود.
