اختلاف حوزه‌ی علمیه‌ی نجف با امام خمینی بر سر چه بود؟

«... آیت‌‌الله خویی همین مسئله را به همان گسترشی كه امام(ره) قائل بود قبول داشتند، اما از باب حسبیه، حسبیه خودش در فقه یك قانون است، اختلاف نظر امام و آیت‌‌الله خویی در مدرك و منبع آن بود. امام می‌‌گفت به این مسئله آیات و روایات دلالت دارد. این یك اختلافی بود از زمان مرحوم نراقی مطرح بود كه آیا مدرك ولایت فقیه دلایل حسبیه است یا روایت خاصی. مرحوم نراقی مصّر بودند كه روایت خاص هم دلالت دارد. این اختلاف بیش از این نبود. امام مدرك ولایت فقیه را هم عقلی می‌‌دانست و هم نقلی. و اگر دلیل نقلی در كنار دلیل عقلی باشد، قلمروش بیشتر می‌‌شود. امام می‌‌گفت همانطوری كه ما بعد از پیغمبر دلایل عقلی و نقلی هر دو را در كنار هم برای اثبات ولایت حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) داریم، در عصر غیبت هم همچنین دلایل عقلی و نقلی هر دو را برای ولایت فقیه داریم. این نظر امام امتیاز و برجستگی ایشان در این جهت بود».

«فضای عمومی نجف این مباحث را برنمی‌‌تابید و طبیعتاً در محافل سنتی نجف و بیوت علما حساسیت‌‌ها و عکس‌‌العمل‌‌های شدیدی ایجاد شد. منتهی جو سنگین سیاسی حاکم بر عراق به آن‌‌ها اجازه‌‌ی ترکتازی نمی‌‌داد و از طرفی این جو و از طرف دیگر جاافتادگی واقعی امام به‌‌عنوان مرجعی مسلم و متنفذ و مطرح که در نجف قرار گرفته بود، تخطئه‌‌های این‌‌چنینی نمی‌‌توانست به ایشان صدمه بزند. به‌‌همین‌‌دلیل این مباحث با موفقیت مطرح شد. دوستان علاقه‌‌مند به‌‌سرعت این مباحث را پیاده یا ترجمه و منتشر کردند. منتهی این سرعت عمل دوستان مشکلاتی را ایجاد کرد: از طرفی طیف سنتی نجف اجازه نمی‌‌داد که این مباحث شکل بگیرد، آن‌‌ها به‌‌عنوان یاران و حامیان امام جزوه‌‌های چاپ‌‌شده را برای توزیع در اختیار می‌‌گرفتند و بدین‌‌ترتیب از دسترس خارج می‌‌کردند...»

«آقای حاج آقا مجتبی تهرانی که آن‌‌وقت در نجف بودند و از دوستان و علاقه‌‌مندان به امام بودند و در درس‌‌های امام شرکت می‌‌کردند، می‌‌گفت که من به امام عرض کردم که آقا! خیلی دارند جوسازی می‌‌کنند. امام فرمودند: چیزی نیست گوش ندهید، این‌‌ها از همین سور (چهاردیواری نجف) بیرون نمی‌‌روند»