تحلیلی بر گسترش جنبش وال‌استریت
جنبش اشغال وال‌استریت در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۱ (۲۶ شهریور ۱۳۹۰) از پارک زاکوتی نیویورک آغاز شد، اما در مدت کوتاهی از محدوده منهتن فراتر رفت و به صد‌ها شهر آمریکا رسید. این جنبش در اعتراض به نابرابری اقتصادی، سلطه ساختار‌های مالی و...، با بهره‌گیری از اینترنت، شبکه‌های اجتماعی و اشغال فضا‌های عمومی، الگوی تازه‌ای برای سازماندهی و گسترش اعتراض ایجاد کرد.
کد خبر: ۱۱۴۹۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۷
به‌روایت اسناد آرشیو امنیت ملی آمریکا
سندی که در پی آمده است، پیش‌نویس گزارش سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا که حدوداً سپتامبر ۱۹۷۸ (شهریور ۱۳۵۷) تهیه شده، تصویری مسئله‌مند از وضعیت ایران در یکی از حساس‌ترین برهه‌های در بردارنده حوادث منتج به انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ ارائه می‌دهد. آنچه از این سند قابل استنباط است، درک تحلیلگران سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا از ماهیت چندلایه بحرانی است که ایران آن روز را در برگرفته بود، بحرانی که ریشه‌های آن نه در یک رویداد منفرد، بلکه در تلاقی پیچیده‌ای از تحولات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی نهفته بود. یک هفته پیش از حادثه ۱۷ شهریور و اعلام حکومت نظامی، تحلیلگران سیا با نگاهی فراتر از ناآرامی‌های سطحی، به آسیب‌شناسی ساختاری نظام سیاسی و اجتماعی ایران پرداخته بودند.
کد خبر: ۱۱۴۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۱۵
به‌روایت اسناد
بر اساس اسناد افشا شده در آرشیوهای سندی خارجی، می‌توان با اطمینان بالا گفت که برنامه‌ریزی برای کنار زدن محمد مصدق، نخست‌وزیر وقت ایران، دست‌کم دو سال پیش از وقوع کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ (۱۹۵۳) در بالاترین سطوح تصمیم‌گیری بریتانیا آغاز شده بود. این سند که در سال ۱۹۵۱ (۱۳۳۰) نگاشته شده به‌طور صریح، هدف نهایی «تغییر رژیم» در ایران را بیان کرده و ابزارهای تحقق آن، از جمله تبلیغات پنهان و حمایت از کودتای نظامی، با جزئیات مهمی مورد بحث قرار گرفته است.
کد خبر: ۱۱۴۲۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۷
به‌روایت اسناد آمریکایی
در ۲۳ ژانویه ۱۹۸۰، جیمی کارتر در برابر کنگره ایالات متحده اعلام کرد که خلیج فارس دیگر صرفاً یک منطقه راهبردی یا منبع انرژی نیست، بلکه بخشی از «منافع حیاتی» آمریکا به‌شمار می‌رود و هرگونه تلاش قدرت خارجی برای تسلط بر آن با نیروی نظامی پاسخ داده خواهد شد. این اعلامیه که به «دکترین کارتر» شهرت یافت، نقطه پایان سیاست غیرمستقیم واشنگتن در خلیج فارس و آغاز عصر حضور مستقیم، دائمی و هژمونیک نظامی آمریکا در یکی از مهمترین گلوگاه‌های انرژی و ژئوپلیتیک جهان بود. اعلامیه‌ای که نه تنها بازتاب بحران‌های پیاپی اواخر دهه ۱۹۷۰ بود، بلکه مسیر سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه را برای دهه‌های بعد تعیین کرد و هنوز هم پیامدهای آن بر امنیت منطقه‌ای، مناسبات قدرت‌های بزرگ و مفهوم حاکمیت در خلیج فارس سایه افکنده است.
کد خبر: ۱۱۳۹۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۴
از اشغال تا هژمونی بر خلیج فارس؛
اشغال ایران در شهریور ۱۳۲۰، اگرچه با هدف تأمین مسیر‌های تدارکاتی متفقین انجام شد، اما در عمل، سرآغاز تحولی بنیادین در ساختار قدرت ایران بود که کمتر از زاویه اسناد طبقه‌بندی‌شده واشنگتن به آن پرداخته شده است. این پژوهش تاریخی، با استناد به مکاتبات محرمانه وزارت خارجه ایالات متحده، نشان می‌دهد که چگونه آمریکا در سایه ضعف ناشی از اشغال، از انتصاب مستشار در شهربانی و ژاندارمری آغاز کرد، سپس به بازسازی مالی وزارت جنگ و ارتش ایران دست زد و نهایتاً با ابزار «کمک‌های لند-لیز» به معادلات سیاسی داخلی کشور جهت داد. اوج این مسیر هژمونیک، در یادداشت صریح والاس موری در اوت ۱۹۴۲ متجلی می‌شود که از «اداره عملی ایران» سخن می‌گوید؛ مسیری که پس از انقلاب اسلامی، در قالب «دکترین کارتر» به اعلام رسمی تعهد نظامی آمریکا به خلیج فارس انجامید و ماهیت استراتژیک نگاه واشنگتن به تهران را برای همیشه آشکار ساخت.
کد خبر: ۱۱۳۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۵
به روایت پرویز خسروانی
خاطره پرویز خسروانی درباره روایت حسین فردوست رفیق دیرین شاه از نقشه آمریکا برای تجزیه ایران از آن جهت حائز اهمیت است که نشان می‌دهد سال‌ها پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، ایالات متحده به فکر تجزیه ایران بود. خسروانی از شبی می‌گوید که فردوست کاغذی درآورد و با مدادش نقشه آمریکایی تجزیه ایران را ترسیم کرد.
کد خبر: ۱۱۳۴۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۶
بازخوانی مطبوعات ۳ تیر ۱۳۷۷
مواضع سید محمد خاتمی رئیس‌جمهور وقت کشور درباره رد سازش، سلطه‌پذیری و وابستگی به اجانب و زورگویان تیتر یک روزنامه‌ها در سوم تیر ۱۳۷۷ شد.
کد خبر: ۱۱۳۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۵
مروری بر زندگی سیاسی لیندزی گراهام
مرگ لیندزی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه ایالت کارولینای جنوبی، تنها پایان زندگی یکی از بانفوذترین سیاستمداران معاصر آمریکا نبود؛ بلکه می‌تواند نمادی از افول نسلی از جمهوری‌خواهان باشد که حفظ رهبری جهانی ایالات متحده را در گرو استفاده از قدرت نظامی، حمایت از متحدان سنتی و مداخله فعال در بحران‌های بین‌المللی می‌دانستند.
کد خبر: ۱۱۳۴۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۴
به تازگی شبکه بی‌بی‌سی فارسی، کوشیده است تا «حمله مغول به ایران» را به نحوی سفیدشویی کند؛ اما آیا این پروژه ارتباطی با تحولات امروز یا «حمله آمریکا به ایران» دارد؟
کد خبر: ۱۱۳۴۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۴
نگاهی تاریخی به سلاح آبی ایران
در این پرونده با رویکرد تاریخی به اهمیت این تنگه راهبردی و فراز و نشیب‌های مرتبط با آن در کوران حوادث سیاسی و بحران‌های جهانی پرداخته شده است.
کد خبر: ۱۱۳۳۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۳
۳۱ خرداد ۱۳۷۷
پیروزی ۲ بر ۱ ایران مقابل آمریکا با گل‌های حمید استیلی و مهدی مهدوی‌کیا در حافظه تاریخی ایرانیان ماندگار و به سندی از مقاومت، شجاعت و برتری ایران تبدیل شد. پیام تبریک مسئولان عالی نظام، بازتاب شکست امریکا در رسانه‌های جهان و شادمانی مردم در ایران و کشور‌های دیگر از جمله مهمترین عناوین مطبوعات در آن روز‌ها بود.
کد خبر: ۱۱۲۸۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۳۱
آنچه بود؛ آنچه شد
آزادی گروگان‌های آمریکایی در سال ۱۳۵۹ هرچند با صدور بیانیه‌های الجزایر و تشکیل «دیوان داوری» از سوی دو دولت ایران و آمریکا، ظاهراً حل و فصل شده بود، اما از یک سو دستخوش اختلافات داخلی در کشور و از سوی دیگر منجر به عهدشکنی دولت ایالات متحده نسبت به توافقات حاصله و نقض اصول و حقوق بین‌الملل از سوی آن دولت شد.
کد خبر: ۱۱۲۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۴
امکان انسداد تنگه در سال ۵۸ به اذعان نشریات خارجی
بهار سال ۵۸، درگیری مرزی میان ایران و عراق رو به وخامت گذاشت و ۱۰ هواپیمای عراقی در ۴ نوبت ۶ قریه از توابع سردشت را بمباران کردند؛ مجله «الحوادث» طی گزارشی نوشت: «آمریکا توطئه کرده است که در زمستان آینده منطقه خلیج فارس را به آتش بکشاند که نخستین شراره آن نیز از خوزستان آغاز خواهد شد... آمریکا می‌خواهد میان ایران و عراق برخورد ایجاد کرده و خلیج فارس را به آتش بکشد، حریقی که محدود به چاه‌های نفت ایران نخواهد بود بلکه باعث بسته شدن تنگه هرمز خواهد شد».
کد خبر: ۱۱۲۵۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۱
پس از خمینی!؟
این سند، متن گزارشی است که در ۱۹ فوریه ۱۹۸۲ (۳۰ بهمن ۱۳۶۰) از برنامه «صبح بخیر آمریکا» در شبکه ABC ایالات متحده پخش شده است. گزارش مزبور به نقل از منابع سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA)، به شایعات و گمانه‌زنی‌های محافل اطلاعاتی و سیاسی غرب درباره وضعیت جسمانی حضرت امام خمینی (ره)، رهبر کبیر انقلاب اسلامی، می‌پردازد.
کد خبر: ۱۱۲۳۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۳
آغاز محاصره‌ی اقتصادی ایران در خرداد ۱۳۵۹؛
اول خرداد ۱۳۵۹؛ آمریکا و ۹ کشور عضو بازار مشترک اروپا، رسماً محاصره اقتصادی ایران را آغاز کردند. در حالی که دولت انگلستان از توقف قراردادهایش با ایران سر باز زد و ژاپن تحریم را به تعویق انداخت، روزنامه اطلاعات این رویداد را «تیتر یک» کرد و امام خمینی(ره) بعد‌ها آن را فرصتی برای «پیدا کردن شخصیت واقعی ملت ایران» توصیف کردند.
کد خبر: ۱۱۲۱۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۴
به روایت اسناد لانه جاسوسی
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، آمریکا به دنبال راه‌هایی برای تأمین امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز بود. از این رو، بحث همکاری منطقه‌ای میان کشور‌های حاشیه جنوبی خلیج فارس مطرح شد، اما در برخی از اسناد لانه جاسوسی ـ مانند سندی که در این یادداشت به آن پرداخته‌ایم ـ مشاهده می‌شود که آمریکا از همان ابتدا امید و اطمینانی به توان و قابلیت کشور‌های مذکور نداشته است.
کد خبر: ۱۱۱۷۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۲۵
بازخوانی تاریخی
از بیانیه الجزایر تا توافق برجام؛ حافظه تاریخی ملت ایران از مذاکره و تعامل دیپلماتیک با آمریکا خاطره خوبی ندارد. یکی از این مقاطع مهم تاریخی ماجرای آزادی گروگان‌های آمریکایی در لبنان بود که دولت بوش پدر خواستار میانجیگری ایران در این زمینه شده بود. پشت پرده تبادلات دیپلماتیک و فراز و نشیب‌ها در این پرونده بر اساس خاطرات مرحوم هاشمی رفسنجانی خواندنی است. امید‌هایی که خیلی زود به ناامیدی تبدیل شد و به بلندای دیوار بی‌اعتمادی میان ایران و آمریکا بیش از پیش افزود.
کد خبر: ۱۱۱۵۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۱۴
ببینید
یکی از رساترین خطابه‌ها در تحلیل واقعه طبس سخنرانی آیت‌الله خامنه‌ای در نماز جمعه تهران بود. فرازهایی از خطبه‌های ایشان همچنان به عنوان رجز ماندگار در تاریخ ثبت شده است.
کد خبر: ۱۱۱۴۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۶
به مناسب ۵ اردیبهشت ماه منتشر شد؛
ناکامی اخیر آمریکایی‌ها برای حمله به اصفهان در جنگ رمضان، یادآور شکست آن‌ها در صحرای طبس بود. پرونده ویژه «طوفان طبس» بر اساس اسناد و خاطرات به زوایای مختلف شکست آمریکایی‌ها در طبس می‌پردازد.
کد خبر: ۱۱۱۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۵
به روایت حسین علایی
اولین فرمانده نیروی دریایی سپاه در خاطرات خود تجربه جنگ ایران و آمریکا در دریا را روایت می‌کند.
کد خبر: ۱۱۱۳۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۳