به مناسبت امضای قرارداد کنسرسیوم توسط شاه
قرارداد کنسرسیوم در هفتم آبان ماه ۱۳۳۳ به امضای شاه رسید و دوران ملی شدن صنعت نفت برای همیشه به تاریخ پیوست، اما زخم آن تا سال‌ها تازه ماند. سند پیش رو، مبین تداوم زخم ملی‌شدن نفت در وجدان سیاسی نخبگان دهه ۴۰ است. این گزارش امنیتی، در ظاهر شرح یک نشست حزبی است، اما در عمق خود بازتاب حافظه زخمی ملی‌شدن نفت در عصر پساکنسـرسیوم است؛ دورانی که روشنفکران ملی هنوز از «خیانت کنسرسیومی» سخن می‌گفتند و در برابر نظم نفتی جدید، احساس بی‌قدرتی داشتند.
کد خبر: ۱۰۶۷۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۰۷
به روایت اسناد خارجی
جشنی در ورزشگاه صدهزار نفری آریامهر (آزادی فعلی) با حضور محمدرضا پهلوی برگزار شد که به قول «خبرگزاری رسمی فرانسه» حدود ۱۵۰ هزار نفر در آن جمع شده بودند. به دلیل ازدحام جمعیت تعدادی زخمی شده و نه نفر کشته شدند. روزنامه دیلی‌نیوز نیویورک به تاریخ ۲ آگوست ۱۹۷۳ (۱۱ مرداد ۱۳۵۲) به نقل از خبرگزاری رسمی پاریس این خبر را منتشر کرد.
کد خبر: ۹۸۳۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۰/۲۲
ماهیت قرارداد نفتی سن‌موریتس و پیامدهای آن
قرارداد سن‌موریتس نقطه‌ی عطفی در تاریخ قراردادهای نفتی ایران تا آن زمان است. با انعقاد این قرارداد، نفت مهم‌ترین تأمین‌‌کننده‌ی سرمایه‌‌های لازم برای اجرای پروژهای عمرانی تجددگرای شاه شد، و دولت به تنها سرچشمه‌ی قدرت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی تبدیل گردید. این قرارداد که پیامدهای انکارناپذیری در جامعه‌ی ایران برجای نهاد، هیچ تفاوتی با قرارداد کنسرسیوم ۱۳۳۳ نداشت، و به نحوی مهر تأییدی بر حضور مجدد بیگانگان در صنعت نفت ایران بود.
کد خبر: ۹۱۶۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۵/۰۹
بیست و هشتم شهریور 1333، علی امینی وزیر دارایی دولت زاهدی متن توافقنامه با کنسرسیوم بین‌المللی نفت را امضا کرد.7 آبان ماه 1333 این قرارداد به امضای محمدرضا پهلوی رسید و روز بعد اولین كشتی نفت‌كش متعلق به كنسرسیوم كشورهای غربی، در آبادان بارگیری كرد و دوران جدیدی از تسلط کشورهای خارجی بر منابع اقتصادی ایران و غارت ثروت‌های عظیم ملی توسط امریکا آغاز شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی نفت ایران رسما ملی شد اما همچنان اولین و اصلی‌ترین محل منازعه ایران و امریکا بود. اما در این مدت جمهوری اسلامی نه تنها بر ساز و کار دور زدن تحریم‌ها و بی اثر کردن آن‌ها تسلط یافت بلکه در به کارگیری سیاست‌های ضدتحریمی منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای نیز کارنامه‌ای درخشان از خود نشان داد.
کد خبر: ۷۱۷۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۸
بازنشر
مصدق با اعتماد به آمریکا شرایط را برای از بین رفتن نهضت ملی ایران مهیا کرد.
کد خبر: ۵۵۴۰ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۲/۱۴
29 مهر 1333
کد خبر: ۳۸۲۰ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۷/۲۹
25 مهر 1332
کد خبر: ۳۷۹۳ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۷/۲۵
یرواند آبراهامیان در كتاب كودتا می‌نویسد: «پیامد انقلاب هرچه باشد، این امر كاملا آشكار شده كه كنسرسیوم "كنترل بر تولید نفت " را از دست داده و از شركتی فعال و عملیاتی به خریدار صرف تنزل می‌یابد. به نوشته فایننشیال تایمز، كنسرسیوم كنترل 90 درصد از تولید را در اختیار داشت و در زمینه افزایش تولید هم منافعی مشترك با شاه داشت. اما اكنون داشت كنترل ماجرا را از دست می‌داد... ایران كه نخستین كشور منطقه از لحاظ ملی كردن نفت بود، یكی از واپسین كشورهایی شد كه این فرآیند را تكمیل می‌كردند.»
کد خبر: ۱۷۸ تاریخ انتشار : ۱۳۹۴/۱۲/۲۹
در 28 شهریور 1333 آمریكا و انگلیس موفق شدند تا قرارداد كنسرسیوم را به ایران تحمیل كرده و نفتی كه به ظاهر ملی شده بود را از چنگ ملت ایران خارج كنند. با امضای این قرارداد، ایران كه پس از كودتا جولانگاه آمریكا شده بود بیش از پیش خود را وابسته به این كشور دید به طوری كه در سال‌های بعد تا بهمن 57 همواره شاه مهره دست‌نشانده آمریكا محسوب می‌شد. به علاوه قرارداد كنسرسیوم وسیله‌ای بود تا استعمار آمریكا با كنار زدن متحد همیشگی‌اش، جایگزین آن شده و انگلیس را از صحنه رقابت استعماری خود در ایران به حاشیه براند.
کد خبر: ۷۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۴/۰۶/۲۸