مرکز اسناد انقلاب اسلامی

برچسب ها - جنگ تحمیلی
بازخوانی سخنان آیت‌الله خامنه‌ای در سال 1364
تلاش جهانى براى این بود که ما را بکشانند پاى میز مذاکره، آتش‌بس بدهند، [سپس] هیجان ما که فرو نشست، انگیزه‌ى مردم ما که تمام شد، سلاحها را که زمین گذاشتیم، بَعد بگویند خیلى خب در یک برنامه‌ى پانزده‌ساله، ده‌ساله، فلان امتیازات را از شما میگیرند، زمینهایتان را وجب‌به‌وجب میدهند...
کد خبر: ۷۷۷۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۳/۰۷

به مناسبت فتح خرمشهر
تصاویر زیر گوشه‌ای از عملیات بیت‌المقدس برای آزادسازی خرمشهر است.
کد خبر: ۷۷۶۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۳/۰۲

به روایت امیر سرتیپ ناصر آراسته،
پدر شهید لبنانی پوتین شهید صیاد را با دستش پاک کرد و بوسید و جلوی پای شهید صیاد گذاشت که بعد شهید صیاد به زور دست ایشان را بوسید و گفت چرا با من این کار را کردی؟ ایشان گفت: من هر شهیدی که دادم دوست داشتم که نزد امام بیایم. نتوانستم و نشد. حالا بروید به امام بگویید که من پوتین سربازش را بوسیدم.
کد خبر: ۷۶۶۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۱/۲۱

کتاب «جنگ شیمیایی عراق علیه ایران: بررسی نظامی و حقوقی»، جنگ تحمیلی رژیم بعث عراق علیه ایران را از چشم‌انداز حملات شیمیایی مورد بررسی قرار داده و تبعات سیاسی و اجتماعی آن را بیان می‌کند.
کد خبر: ۷۵۵۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۱۲/۰۲

شما بپرسید| پاسخ از جواد شادانلو
شورای امنیت در 18 مرداد 1367 قطعنامه دیگری به شماره 619 تصویب کرد و به موجب آن نیروهای «یونیماگ» متشکل از حدود 350 نیروهای کلاه آبی از 24 کشور به فرماندهی ژنرال «الوکویویچ» اهل یوگوسلاوی در اطراف مرزهای ایران و عراق مستقر شدند. پس از انجام چند دور مذاکره و نامه نگاری میان صدام حسین رئیس جمهور عراق و حجت الاسلام هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور وقت ایران، سرانجام صدام که قصد حمله به کویت را داشت در نامه 8 مرداد 1369 پذیرفت که از اراضی اشغالی ایران عقب نشینی کند و خط تالوگ مرز آبی میان ایران و عراق در اروندرود محسوب گردد. در پایان بازپس نگرفتن بخشی از اراضی کشور پس از تهاجم مجدد عراق را می توان به دلیل قبول قطعنامه 598، استفاده از توان دیپلماتیک برای حل باقیمانده قضایا و داشتن دلیلی بر متجاوز بودن عراق در جنگ برشمرد.
کد خبر: ۷۳۸۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۹/۲۹

سوسنگرد به روایت سیدالاسراء
آقای ابوترابی در خصوص رشادت‌های شهید چمران نقل می‌كند: «حدود یك ساعت و نیم به غروب مانده بود كه مشاهده كردیم صدها متر پیشاپیش همه نیروها، در میان طوفانی از گرد و خاك، مجروحی را به میان ماشین انداختند و با سرعت به قصد خارج كردن ایشان از منطقه تلاش می‌كنند. پس از آن كه رگبار دشمن و گردوغبار ماشین اندكی فروكش كرد، با شگفتی و تعجب مشاهده كردیم این مجروح، سردار رشید و ایثارگر جبهه‌های حق علیه باطل، دكتر چمران، این عبد صالح خداست كه در اثر اصابت گلوله غرق خون شده است ولی با دست به نیروها فرمان می‌دهد كه به خود هراس راه ندهند و به پیشروی به سوی سوسنگرد ادامه دهند. دیدن این صحنه كه فرمانده عملیات پیشاپیش همه با دشمن درگیر بوده و در حالی‌كه زخمی شده است با روحیه­ی بلند به آن‌ها امید و نوید پیروزی می‌دهد، به جمع روحیه داد و دقیقاً به‌خاطر دارم بعد از این جریان، پیشروی وضعیتِ جدی‌تر به خود گرفت».
کد خبر: ۷۳۰۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۸/۲۶

با شروع جنگ تحمیلی ، نوجوانان یکی از مهم‌ترین اقشاری بودند که در کنار تحصیل، حضوری گسترده در جبهه‌های جنگ داشتند. نوجوانانی که علی‌رغم سن کم و جثه کوچک توانستند با ایثار و فداکاری کارنامه درخشانی از خود بر جای بگذارند. آنان با حضوری فعال در عرصه تدارکات،‌ جمع‌آورى کمک‌هاى مردمی، رساندن اسلحه و مهمات به رزمندگان و... در کنار مبارزه رو در رو با دشمن، صحنه‌های تکرارناپذیری را در جبهه‌های نبرد حق علیه باطل رقم زدند.
کد خبر: ۷۲۴۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۸/۰۸

چند روایت از سقوط خرمشهر
نامه "علی شمخانی" فرمانده سپاه پاسداران خوزستان در زمان سقوط خرمشهر: "مسئولین، مسلمین به داد ما برسید، این چه سازمان رسمی شناخته‌ شده‌ای است که اسلحه انفرادی ندارد؟ نیروهای شهادت‌ طلب پاسدار را آموزش ندادید، مسامحه کردید، چوبش را از خدای عز و جل خوردید و خواهید خورد. چه باید بگویم که شاید شما را به تحرک وا بدارم؟ این را بگویم که از ۱۵۰ پاسدار خرمشهر تنها ۳۰ نفر باقی مانده، بگویم که ما می‌توانیم با ۳۰ خمپاره خونین‌شهر را برای ۳۰ ماه نگهداریم و امروز ۳۰ تفنگ نداریم و حال آن که سازمان‌های غیررسمی با امکانات فراوان بر ما آن می‌رانند که باید برانند."
کد خبر: ۷۲۴۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۸/۰۵

برگی از خاطرات آیت‌الله عبدالله محمدی
خرمشهر از همه‌ جهات در محاصره قرار گرفت. عراقي‌ها از طرف شرق هم با تعداد زيادي تانك حمله كردند و تا لب رودخانه رسيدند كه مقابل پادگان دژ بود. در اينجا پياده نظام حضور نداشت، بلكه فقط تانك‌ها بودند كه تا نزديكي رودخانه آمدند. اگر ما در آنجا صد نفر نيرو داشتيم، عراقي‌ها نمي‌توانستند كه روي رودخانه پل بزنند و از كارون عبور كنند. در حقيقت محاصره‌ آبادان هم از همين نقطه شكل گرفت. به ما خبر دادند كه عراقي‌ها از رودخانه عبور كردند و در ميداني كه مركز شير پاستوريزه بود، مستقر شدند. حضور آنها در اين نقطه در واقع به ضرر آبادان تمام مي‌شد و مقداري از نفس آبادان را مي‌گرفت. روز چهاردهم يا پانزدهم جنگ بود كه از نقطه‌ شمال كه شلمچه باشد، وارد شهر شدند. از طريق پل نو و غسالخانه وارد فلكه‌ راه‌آهن و سپس به خيابان سنتاب وارد شدند تا خودشان را به گمرك برسانند. در اين منطقه نيروهاي ما واقعاً فداكاري كردند. با آرپي‌جي، تعدادي از تانك‌هاي عراقي‌ها را منهدم كردند و تعدادي از عراقي‌ها هم كشته شدند، لذا ناچار شدند كه عقب‌نشيني كنند و به پل نو برگردند.
کد خبر: ۷۲۲۵   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۲۴

نگاهی به آخرین روزهای مقاومت در خرمشهر
علل و عواملی چون نزدیکی مرز جغرافیایی با عراق(500 متر آبی و 20 کیلومتر مرز خاکی)، عدم استحکامات دفاعی در مرز، عدم‌ حمایت تدارکاتی و مهماتی و نفراتی، عدم هماهنگی در میدان نبرد و میان نیروهای حاضر در جبهه‌ی(سپاه- ‌تکاوران و ارتش) از مهم‌ترین علل کاهش قدرت رزمندگان ایرانی در مقابل دشمن بعثی باعث سقوط خرمشهر در 24 مهر 1359 شد‌.
کد خبر: ۷۲۲۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۲۴

در آغازین سال های تجاوز رژیم بعث عراق به خاک ایران، عملکرد ابوالحسن بنی صدر که از بهمن 1358 تا خرداد 1360 فرمانده کل قوا بود، منشاء خسارت‌های بسیاری شد. تلاش بنی صدر در ایجاد شکاف بین ارتش و سپاه، انشقاق بین خطوط دفاعی، به کارگیری سیستم ناکارآمد و ... از جمله این خیانت ها بود. با عزل بنی صدر از فرماندهی کل قوا در 20 خرداد 1360 و سپس برکناری او از ریاست جمهوری، اوضاع جبهه ها دگرگون شد. به گفته شهید همدانی، وقتی بنی‌صدر عزل شد، وضعیت جبهه‌ها تغییر کرد و بین ارتش و سپاه وحدت به‌وجود آمد. عملیات‌ مشترک سپاه و ارتش شروع شد؛ حصر آبادان شکسته شد و عملیات‌ بستان، سوسنگر، الله‌اکبر و همچنین عملیات یازده شهریور شهید رجائی و باهنر، بازی‌دراز، مطلع‌الفجر و عملیات‌ متعدد دیگر اجرا شد.
کد خبر: ۷۲۱۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۱۸

ما اول رفتیم یک ماشین وانت برای بعضی از مقدمات کار گرفتیم. تعدادی کپسول آتش‌نشانی برای مواقع ضروری گرفتیم و یک آتش‌نشانی و یک مرکز بهداشت تشکیل دادیم. یک بخش آموزش نظامی هم گذاشتیم که برای آموزش از برادران ارتشی استفاده می‌کردیم. قسمت‌های مختلفی از جمله یک مرکز اعزام نیرو به جبهه و یک مرکز نگهبانی در خود محله گذاشتیم. چون نیروی انتظامی به آن صورت نبودند. البته کمیته بود تازه شکل گرفته بود. در هر محلی حفاظت آن محل بیشتر با خود بسیج بود.
کد خبر: ۷۱۷۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۳۱

سی و یکم شهریور 1359، در حالی که تنها 19 ماه از پیروزی انقلاب می‌گذشت ارتش رژیم بعث عراق با هجوم و تجاوز به مرزهای غرب و جنوب کشور، جنگ 8 ساله تحمیلی را علیه نظام نوپای اسلامی آغاز کرد؛ شرایط اقتصاد‌ی نشان می‌د‌هد‌ که در این زمان رکود‌ اقتصاد‌ی و کمبود‌ شد‌ید‌ د‌رآمد‌ ارزی وجود‌ د‌اشته است. علاوه بر این فضای سیاسی کشور به‌شد‌ت د‌وقطبی و ملتهب شد‌ه بود‌ و روزنامه‌ها و تشکیلات سیاسی وابسته به ضدانقلاب نیز با ارائه‌ اخبار و د‌رج سرمقاله‌های تنش‌زا به این التهاب و تعارضات سیاسی د‌امن می‌زد‌ند‌. در زمینه نظامی نیز در نتیجه سیاست‌های رژیم از جمله لغو قرارد‌اد‌های خرید‌ تجهیزات نظامی از سوی بختیار، کاهش بود‌جه‌ ارتش و...، توان د‌فاعی ایران رو به تحلیل رفته بود‌.
کد خبر: ۷۱۷۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۳۱

به همت موسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی،
«حمید آستی در سال 1330 در شهرستان دزفول متولد شد. در دوره‌ی دبیرستان با روحانی مبارز شیخ عبدالحسین سبحانی آشنا شد و به صورت جدی‌تر مبارزات خود را علیه رژیم ستم‌شاهی آغاز کرد. سپس به «گروه جبهه اسلامی» دفاع پیوست...».
کد خبر: ۷۱۷۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۹

روایتی از روزهای پیش از جنگ
شهید علم‌الهدی: «در محور جنوب هم از 22 شهریور ماه، عراق ابتدا با تک تیراندازی روی لنج‌ها و كشتی‌هایی كه از روی اروند كنار عبور می‌كردند و بعد تیراندازی به واحدهای مرزی در خطوط تماس، درگیری با سلاح‌ها سبك را آغاز كرد و بعد از چند روز به درگیری شدید با خمپاره‌انداز بدل گردید. به طوری كه در 23 شهریور، یعنی هشت روز قبل از آغاز رسمی و همه جانبه‌ جنگ، تعدادی شهید و مجروح ‌شدند.»
کد خبر: ۷۱۷۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۷

اینفوگرافیک "بوسه تقدیر"
در اینفوگرافیک "بوسه تقدیر" به معرفی و بررسی تیپ 33 المهدی استان فارس می‌پردازد. تیپ 33 المهدی استان فارس در سال 1360 به فرماندهی سردار علی فضلی تشکیل شد و چهار ماه بعد سردار محمدجعفر اسدی مسئولیت فرماندهی را به عهده گرفت.لشگر 33 المهدی در عملیات‌های مختلفی خوش درخشید تا جایی که امام خمینی(ره) در تقدیر از رشادت‌های رزمندگان استان فارس به پیشانی شهید مرتضی جاویدی فرمانده گردان فجر بوسه زدند.
کد خبر: ۷۰۵۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۰۳

«... افسر بعثی دیگری که همه روزهای عاشورا را با لباس قرمز وارد اردوگاه می‌شد، می‌آمد و روبه‌روی بچه‌ها می‌ایستاد و با حالت نفرت انگیزی می‌گفت: حسین شما را هم من کشتم حالا چه می‌گوئید؟ و از این قبیل حرکات که راستی جز این هم از یزیدیان ددمنش بعثی انتظار نمی‌رفت.»
کد خبر: ۷۰۵۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۱۹

آیت‌الله خامنه‌ای در مورد موقعیت زمانی پذیرش اجرای قطعنامه 598 از سوی کشورمان، گفت: اگر تابحال آتش‌بس را قبول نکرده بودیم، علت این بود که مهاجم هنوز تادیب نشده بود. باید تمامی همفکران صدام درمی‌یافتند که چنین تجاوزی چه پی‌آمدی دارد و دنیا اکنون این موضوع را فهمیده است و ملت ایران قدرت بدون تردید نظامی و سیاسی است.
کد خبر: ۶۹۹۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۷

دکتر رشید جعفرپور
27 تیر ۱۳۶۶، قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت برای پایان دادن به جنگ ایران و رژیم بعث صدام صادر شد. این قطعنامه از نظر کمی و تعداد واژه‌های به کار گرفته شده مفصل‌ترین و از نظر محتوا اساسی‌ترین و از نظر ضمانت اجرایی قوی‌ترین قطعنامه شورای امنیت در مورد جنگ تحمیلی رژیم بعث علیه ایران بوده‌است. این قطعنامه بلافاصله از سوی رژیم بعث عراق پذیرفته شد، اما دولت جمهوری اسلامی ایران به دلیل بعضی ضعف‌ها و نقایص قطعنامه به مدت یک سال آن را نپذیرفت. اما پذیریش این قطعنامه هرچند انتظار کامل جمهوری اسلامی ایران را برآورده نکرد، اما اشاره تلویحی در بندهای قطعنامه در باب «تعیین آغازگر جنگ» و نیز «پرداخت غرامت»، برای جمهوری اسلامی ایران پیروزی بزرگی به حساب آمد.
کد خبر: ۶۹۹۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۷

روایت حضور یک بانوی آمریکایی در میان زنان مبارز در دوران جنگ تحمیلی بسیار شنیدنی است. خانم معصومه ابراهیمی روایت جالبی در این باره دارد.
کد خبر: ۶۹۸۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۶