سالگرد موافقتنامه ایران و شوروی درباره تأسیس کارخانه ذوب آهن در سال ۱۳۴۴
ایجاد صنعت ذوب‌آهن در ایران، یکی از آرزوهای دیرینه‌ی پروژه‌ی صنعتی‌سازی در دوره پهلوی بود؛ رؤیایی که از عصر مظفرالدین شاه قاجار آغاز شد و تا دوران پهلوی دوم همواره در دستور کار قرار داشت. با این حال، این طرح بزرگ در هر دوره‌ای با موانع گوناگون اقتصادی، سیاسی یا فنی روبرو شد و تحقق آن بارها به تعویق افتاد یا نیمه‌کاره ماند. سرانجام در دهه‌ی ۱۳۴۰ خورشیدی و با اتکاء به همکاری گسترده‌ی اتحاد جماهیر شوروی، کارخانه‌ی ذوب‌آهن اصفهان به عنوان نخستین گام عملی در این مسیر تأسیس شد. با وجود نقش برجسته‌ی شوروی در احداث این پروژه، حکومت پهلوی دوم در رسانه‌ها و تبلیغات رسمی خود، از ذوب‌آهن به عنوان دستاوردی ملی و نماد ورود ایران به جرگه‌ی کشورهای صنعتی یاد می‌کرد.
کد خبر: ۱۰۶۲۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۱۳
به روایت سید محمد صدر
محمد صدر در گفتوگو با گنجینه تاریخ شفاهی مرکز اسناد انقلاب اسلامی، به تجربه‌ی سر دادن شعار «مرگ بر شوروی» اشاره میکند و روایت میکند که چگونه سفیر وقت شوروی از این شعار ابراز نارضایتی کرد و از وزارت امور خارجه وقت، به ریاست میرحسین موسوی، به دلیل همدلی با این شعار گلایه‌مند بود.
کد خبر: ۱۰۴۳۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۲۵
به مناسبت سالگرد انحلال حزب توده
اگر فعالیت حزب توده ادامه می‌یافت، با گسترش شبکه نظامی، اطلاعاتی و نفوذی که در نهاد‌ها و ارگان‌های جمهوری اسلامی ایران برای خود فراهم می‌کرد، در شرایط داخلی و بین‌المللی مساعد، زمانی که عوامل و زمینه‌های براندازی طبق تحلیلهای حزب توده و شوروی فراهم می‌شد، به عملیات براندازی کودتاگرایانه علیه نظام جمهوری اسلامی دست می‌زد.
کد خبر: ۱۰۲۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۷
به بهانه سالگرد دستگیری محمدرضا سعادتی
در روزهای پرآشوب پس از انقلاب اسلامی، هنگامی که ایران در تب‌وتاب تثبیت نظام جدید بود، بقایای ساواک، سازمان منفور رژیم پهلوی، پرده از یکی از جنجالی‌ترین پرونده‌های جاسوسی برداشت. محمدرضا سعادتی، عضو ارشد مجاهدین خلق، در حال انتقال اسرار نظامی به شوروی دستگیر شد.
کد خبر: ۱۰۲۱۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۰۷
به روایت حاج اکرام علیزاده
تا زمانی كه در ایران فریاد «مرگ بر شوروی» بلند نشده بود، حرف زدن از امام برای ما مشكلی نداشت. اما از زمانی كه شعار «مرگ بر شوروی» به دنبال شعار «مرگ بر آمریكا» در دنیا طنین افكند، ما كه مقلد و طرفدار امام بودیم، سخت زیر نظر و مراقبت «كا.گ.ب» قرار گرفتیم حتی كم‌كم بر زبان آوردن نام امام در ملأ عام ممنوع شد. مامورین ک.گ.ب برای تمسخر به ما می‌گفتند: «طرفداران امام سیزدهم!»
کد خبر: ۹۹۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۱۸
روزنامه‌گردی ۲۷ آذر
اعلام انحلال اتحاد جماهیر شوروی توسط میخائیل گورباچف رهبر این کشور، تیتر اول روزنامه ی چاپ عصر اطلاعات در ۳۳ سال قبل چنین روزی چهارشنبه ۲۷ آذر سال ۱۳۷۰ است.
کد خبر: ۹۷۳۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۲۷
11 آذر| شهادت میرزا کوچک خان جنگلی
برخلاف تصور رایج، نگرش جنبش جنگل به روسیه تزاری بسیار منفی و انتقادی بود و این حکومت را به دلیل کارشکنی های متعددی در ایران مورد نقد قرار می داد. با وقوع انقلاب بلشویکی در روسیه اما جنبش جنگل مطابق با وعده های حکومت تازه تأسیسِ روس در ابتدا امیدوار گشت که سیاست های پیشینی متوقف خواهد شد. با گذشت زمان اما چنین نشد و این بار جنبش جنگل روسیه بلشویکی را هم به دلیل استمرار سیاست های سابق به باد نقد می گرفت
کد خبر: ۹۶۶۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۱۱
4 آذر | واکنش شوروی به پیوستن ایران به پیمان بغداد
با انعقاد پیمان بغداد و پیوستن ایران به آن، شوروی از قدرتگیری ایالات متحده آمریکا و نفوذش در میان کشورهای نزدیک به خود بیمناک میشود و از این بابت با آن مقابله میکند. در سندی که در آرشیو دانشگاه جرج تاون در این زمینه موجود است آمده است که شاه با خروشچف و مقامات شوروی در مسکو به گفتوگو مینشیند و پس از تأکید بر صلح جهانی و خروج از وضعیت جنگ سرد اطمینان میدهد که تا او زنده است خطری از جانب ایران، شوروی را تهدید نمیکند.
کد خبر: ۹۶۳۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۰۴
28 آبان| انقلاب ایرانی در خاطرات دولتمردان آمریکایی
حمایت های بی دریغ آمریکا از شاه از جمله پس از استقرار دولت نظامی ازهاری، حساسیت شوروی را نسبت به این اقدامات بر انگیخت. لئونید برژنف آمریکا را به دخالت نظامی در ایران محکوم کرد و اخطار داد که شوروی اقدامات حمایت گرانه آمریکا را تهدید امنیتی بر علیه خود تلقی می کند.
کد خبر: ۹۶۰۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۸/۲۸
23 آبان | سالگرد دیدار شاه و کارتر در سال 1356
در آبان ماه سال 1356 شاه و کارتر در کاخ سفید با یکدیگر دیدار کردند. کارتر که میخواست شاه توجه بیشتری به رعایت حقوق بشر داشته باشد و نگران از بدنامی خود به دلیل حمایت از شاه بود خواست تا او با مخالفین سیاسی با تساهل رفتار کند. شاه اما خطر کمونیسم را پیش کشید و این هراس مشترک بهانه‌ای برای استمرار مسیر اختناق در ایران شد.
کد خبر: ۹۵۸۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۸/۲۳
به مناسبت انعقاد مهم ترین قرارداد منع گسترش سلاح هسته ای در قرن بیستم
استارت (پیمان کاهش تسلیحات استراتژیک) یک معاهده‌ی دوجانبه بین ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی درباره‌ی کاهش و محدود کردن سلاح‌های تهاجمی استراتژیک بود که امضاکنندگان آن را از استقرار بیش از ۶۰۰۰ کلاهک هسته‌ای و همچنین موشک بالستیک قاره‌پیما، بمب‌افکن‌های سنگین و... منع کرد. این قرارداد یکی از جامع‌ترین پیمان‌های کنترل تسلیحات دوجانبه‌ی روسیه و آمریکا است که محدودیت‌های وسیعی را بر تسلیحات راهبردی تهاجمی وضع کرد.
کد خبر: ۹۱۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۵/۱۱
در سال ۱۳۵۲/۱۹۷۳، محمد داوود خان، پسرعمو و داماد محمدظاهرشاه، پادشاه وقت افغانستان، با انجام یک کودتای بدون خونریزی، قدرت را در این کشور به دست گرفت. این رویداد که به عنوان «کودتای ۲۶ سرطان» شناخته میشود، نقطه‌ی عطفی در تاریخ افغانستان بود. با روی کار آمدن داوود خان و تغییرات ایدئولوژیک و سیاست‌های داخلی او، محمدرضا پهلوی ناچار به تعدیل و تغییر سیاست‌های خود در قبال افغانستان شد.
کد خبر: ۹۱۲۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۴/۲۹
به روایت مطبوعات
اعتراضات مردم ایران به رژیم پهلوی به رهبری امام خمینی که در نهایت در 22 بهمن 57 به پیروزی رسید، به قدری برای ابرقدرتهای جهان عجیب و دور از انتظار بود که هر کدام در تحلیلهای خود، فرضیه ای مبتنی بر حمایت خارجی را لحاظ می کرد.
کد خبر: ۸۷۱۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۱/۰۹
روزنامه‌گردی| 24 دی
اظهارات کاردار شوروی در مکزیک باعث شد تا بنیانگذار انقلاب اسلامی واکنش نشان داده و به شوروی هشدار و اخطار بدهد در صورت تکرار چنین اظهاراتی، احتمال تجدیدنظر در روابط دو کشور وجود دارد.
کد خبر: ۸۶۷۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۰/۲۴
روزنامه‌گردی| 9 دی
روزنامه جمهوری اسلامی در تاریخ 9 دی 1358 گزارش کاملی از کودتای رخ داده در افغانستان و استقرار نیروهای نظامی شوروی در این کشور منتشر کرد و نوشت: گزارش‌های رسیده از پایتخت افغانستان حاکی است که در خیابان‌های شهر تعداد کمی سرباز افغانی دیده میشود.
کد خبر: ۸۶۳۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۰/۰۹
11 دی‌ماه 1367 امام خمينی طی نامه‌ای تاریخی میخائیل گورباچف رهبر اتحاد جماهیر شوروی را برای برون‌رفت از مشكلات كمونیسم و جلوگیری از سقوط به دامنِ امپریالیسم به اسلام دعوت كردند. امام خمینی در همین نامه ژرفترین تحلیل‌ها را از تحولات جاری شوروی ارائه کرد و از آن به «صدای شکستن استخوان‌های کمونیسم» تعبیر کرد. در همین پیام پیش‌بینی دیگری توأم با هشدارهای مستند وجود دارد که نشانگر تسلط امام خمینی بر ارزیابی شرایط سیاسی آن روز جهان است. حضرت امام به وضوح نسبت به در غلتیدن روس‌ها به سمت باغ ـ به ظاهر ـ سبز سرمایه داری غرب و فریب خوردن از امریکا هشدار داده است. نامه امام نظر تحلیل‌گران جهانی را به خود جلب و بازتاب قابل توجهی در رسانه‌های دنیا داشت.
کد خبر: ۸۰۲۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۶/۰۹
بازخوانی یک مصاحبه به بهانه مرگ گورباچف
گورباچف در آن دیدار خطاب به آقای جوادی‌آملی گفت: «ما می‌خواستیم آیت‌الله خمینی را کمونیست کنیم اما انگار باید خودمان مسلمان شویم.»
کد خبر: ۸۰۱۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۶/۰۹
امام خمینی: جناب آقای گورباچف، اکنون بعد از ذکر این مسائل و مقدمات، از شما میخواهم دربارۀ اسلام به صورت جدی تحقیق و تفحص کنید. و این نه به خاطر نیاز اسلام و مسلمین به شما، که به جهت ارزش‌های والا و جهان شمول اسلام است که میتواند وسیلۀ راحتی و نجات همۀ ملت‌ها باشد و گره مشکلات اساسی بشریت را باز نماید.
کد خبر: ۸۰۱۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۶/۰۹
معاون اول حزب دموکرات آذربایجان در خاطرات خود با ابراز پشیمانی از اعتماد به سیاست بیگانگان؛ تجربه بزرگی را در اختیار نسل‌های آینده می‌گذارد. جهانشاهلو یادآور میشود: « به همه هم‌میهنان به ویژه جوانان یادآور می‌شوم در همه کارها چه کوچک و چه بزرگ به ویژه کشورداری که سرنوشت مردم و میهن بدان وابسته است به هیچ رو امید به هیچ بیگانه‌ای نبندند.»
کد خبر: ۷۳۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۹/۲۱
تبریز
آیت‌الله مسلم ملکوتی می‌گوید: «در طول چهار سالى كه آذربايجان در اشغال روس‌ها قرار داشت، چه ايامى كه خود روس‌ها بودند و چه يك‌سال آخرى كه سرسپرده‌هايشان (پيشه‌ورى و غلام يحيى) به عنوان حزب دموكرات و حزب توده آذربايجان حاكميت پيدا كردند، تهاجم فرهنگى گسترده‌اى را بر ضد دين، مذهب و فرهنگ و آداب و رسوم مردم به راه انداختند و به نشر افكار كمونيستى اقدام كردند».
کد خبر: ۷۳۷۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۹/۲۱