مجلس و جنگ در تاریخ معاصر ایران
در طول جنگ جهانی دوم، سه دوره قانونگذاری یعنی دوره‌های دوازدهم، سیزدهم و چهاردهم، در ایران برپا بود. در دوره دوازدهم، به دلیل استبداد رضاخانی، عملاً مجلس شورای ملی قدرتی در کشور نداشت و صرفاً یک نهاد فرمایشی بود، اما در دو دوره بعدی رفته‌رفته اهمیت و جایگاه مجلس ارتقا یافت با این حال همچنان از جوانب گوناگون آسیب‌پذیر بود.
کد خبر: ۱۱۲۰۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۵
مجلس و جنگ در تاریخ معاصر ایران
جنگ جهانی اول، آثار و پیامد‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی متعددی بر ایران گذاشت و حتی طی آن کشور عرصه هجوم و اشغال قوای بیگانه قرار گرفت. در این هنگام، مجلس شورای ملی که دوره سوم خود را می‌گذرانید و بایستی نقشی مهم در اوضاع آشفته کشور ایفا می‌کرد ـ درحالیکه هنوز یک سال از تاریخ افتتاحش نگذشته بود ـ در پی تهاجم بیگانگان منحل گردید.
کد خبر: ۱۱۱۹۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۳۱
به مناسبت انحلال مجلسین در اردیبهشت ۱۳۴۰
«گزارش‌های تلفنی خبرنگاران ما از شهرستان‌ها حکایت از آن دارد که به محض پخش خبر صدور فرمان شاهنشاه مبنی بر انحلال مجلسین از رادیو ایران، شور و شعف زایدالوصفی در میان مردم ایجاد شد.»
کد خبر: ۱۰۲۷۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۸
دزدی از خانه ملت
به طوری که بیژن کوچکی کارمند امور مالی مجلس شورای ملی اظهار می‌دارد در اسفند ۱۳۵۲ مبلغ ۲۰۰ هزار تومان از صندوق مجلس به حساب شخص مهندس ریاضی رئیس مجلس به شماره حساب ۷۹۳۲۲ بانک ملی شعبه مرکز ریخته شده است.
کد خبر: ۱۰۱۸۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۲۸
تهدید دولت بختیار توسط تظاهرکنندگان
تظاهرکنندگان گفته اند چنانچه روز یکشنبه آیت‌الله خمینی به ایران نیاید ما به مجلس شورای ملی ـ مجلس سنا و رادیو تلویزیون حمله می‌نماییم و کار را یکسره می‌کنیم.
کد خبر: ۹۹۰۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۰۸
3 آذر | تأسیس روزنامه مجلس
روزنامه مجلس از مهم مطبوعات متأثر از نظام نوپای پارلمانتاریسم در ایران بود که در اثنای تحولات مشروطه تأسیس شد. رسالت اصلی این روزنامه بازتاب مسائل مربوط به حوزههای قانون، رویدادهای مجلس، بازتاب مذاکرات مجلس و بررسی اخبار داخلی و خارجی بود. این روزنامه در مسیر برگزاری انتخابات مجلس اول شورای ملی از وجود برخی چالشها و کارشکنیها از جانب حکام مستبد محلی مطلع و آنها را مورد انتقاد قرار داد.
کد خبر: ۹۶۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۰۵
نمایندگان مجلس در راستای مواضع دولت، تنها به بیان مواضع کلی اکتفا کرده و متأثر از گفتمان غالب در فضای سیاسی ایران، موضع‌گیری می‌کردند. از این رو، می‌توان مواضع نمایندگان مجلس شورای ملی را در قالب گفتمان غالب فضای سیاسی ایران دید.
کد خبر: ۹۰۴۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۲۲
به بهانه افتتاحیه مجلس شورای اسلامی
در جریان انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی، سه نیروی عمده مذهبی، ملی و گروه‌های چپ در مقابل هم قرار گرفتند. در راس نیروهای مذهبی، حزب جمهوری اسلامی و گروه‌های موتلفه ی آن مانند روحانیت مبارز تهران و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی قرار داشت.
کد خبر: ۹۰۱۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۰۷
نسخ القاب نظامی و سنتی در مجلس پنجم شورای ملی
با آغاز کشمکش‌های سیاسی برای تبدیل حکومت به مشروطه، پای انتقاد و عیب جویی از القاب و عناوین نیز به میان آمد و مطالب طنزآمیز و هجویه‌ها در این باره به نظم کشیده شد، اما اقدام جدی در این زمینه صورت نگرفت. سرانجام در ۱۵ اردیبهشت سال ۱۳۰۴ شمسی، قانون الغای القاب و مناصب مخصوص نظام و القاب کشوری به تصویب رسید.
کد خبر: ۸۹۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۱۶
ماجرای نامه علمای نجف علیه سید حسن تقی‌زاده
حاجی محمدعلی بادامچی از مشروطه‌طلبان آذربایجان از آیت الله خراسانی و آیت الله مازندرانی جویا شد که آیا ایشان تکفیرنامه‌ای علیه تقی‌زاده نوشته‌اند؟ سپس جواب آیت الله مازندرانی را در روزنامه حبل المتین چاپ کرد که طی آن، نوشتن تکفیرنامه را انکار کرده بودند. علت این دشمنی شدید بین تقی زاده و سید عبدالله هیچ وقت مورد بحث قرار نگرفته است، ولی استنباط می شود که این کدورت بیشتر از مساله مخالفت سید عبدالله و علمای نجف با عقاید سوسیالیستی بوده است. حبل المتین نامه دیگری از علمای نجف را نیز چاپ کرده که تا حدی این موضوع را روشن می کند.
کد خبر: ۸۸۹۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۰۲
ویژه‌نامه "انتخابات مجلس" | بازخوانی مجلس سیزدهم
سنت انتخاب نمایندگان فرمایشی نه تنها در سراسر دوره رضاشاه بلکه در دوره سیزدهم مجلس شورای ملی که مصادف با سقوط رضاشاه بود، ادامه یافت. مردم از دولت فروغی خواستند که انتخابات دستوری دوره رضاشاه را ملغی سازد تا ملت بتوانند در حساس‌ترین دقایق تاریخی، نمایندگان حقیقی خود را به مجلس بفرستند و در عریضه‌ای به محمدرضاشاه پهلوی نوشتند:«این وکلا که غالبا هفت دوره است به همین ترتیب، بدون اینکه روح ملت از آنها با خبر باشد، به مجلس ملی وارد شده‌اند...انتخابات تهران پبش چشم ما صورت گرفته و یک نفر از افراد ملت از روی میل رای نداده‌اند و به وسیله پلیس و سپور و عمله و بنا با پشت‌گردنی و رای ماشین شده، صندوق انتخابات پر شده است...»
کد خبر: ۸۷۷۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۲/۰۱
ویژه‌نامه " انتخابات مجلس"
نظام‌نامه یک درجه یا سومین قانون انتخابات مجلس بیشتر از قوانین قبلی دموکراتیک بود. زیرا دموکرات‌ها خواهان ایجاد اصلاح و تغییرات سریع سیاسی و اجتماعی، اعاده حاکمیت ملی و برابری همه مردم در مشارکت سیاسی و قانونگذاری بودند اما توجهی به آمادگی و پذیرش جامعه در شرایط این برهه زمانی نداشتند. از سوی دیگر وجود تضاد عقاید و منافع نمایندگان مجلس و تاثیر آن در قانون، موجب نارسایی و تناقضات موجود در آن گردید. از این رو قانون مذکور نیز به واسطه اشکالات موجود، نتوانست بر مشکلات گذشته فائق آید. نمونه این امر، عدم تاثیرگذاری منطقی این قانون در کاهش نفوذ قوه مجریه در امر انتخابات است به گونه‌ای که در دوره‌های بعد، بیشترین شکایت‌ها در خصوص انتخابات ناشی از دخالت دولتیان و تقلبات انتخاباتی در مناطق مختلف است.
کد خبر: ۸۷۶۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۱/۲۸
ویژه‌نامه " انتخابات مجلس"
نظام‌نامه دو درجه‌ای نتیجه حوادث و رخدادهای سیاسی دوره استبداد صغیر، فشارهای سیاسی قدرت‌های بزرگ و شورش‌ها و آشوب‌های داخلی به منظور احیای مشروطه و بازگشایی مجلس بود. از این رو با توجه به نواقص موجود و شتاب در تهیه و تدوین مواد آن و در نتیجه نادیده گرفتن بسیاری از مسائل به جهت گشایش مجلس و جلوگیری از تنش‌های داخلی و رفع هرج و مرج در کشور، نمی‌توانست نسخه نهایی برای حل مسائل و مشکلات قانون انتخابات مجلس ایران باشد. بنابراین در دوره دوم مجلس شورای ملی، بار دیگر تصمیم بر آن شد که نظام‌نامه انتخابات مجلس مورد تجدیدنظر و اصلاح قرار گرفته و نواقص آن با توجه به شرایط جامعه آن روز ایران مرتفع گردد. این امر زمینه ایجاد قانون انتخابات یک درجه‌ای و عمومی را در دوره دوم مجلس شورای ملی فراهم کرد.
کد خبر: ۸۷۵۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۱/۲۸
روزنامه‌گردی| ۱۷ بهمن
دوشنبه شانزدهم بهمن ۱۳۵۷ مجلس شورای ملی در میان شدیدترین تدابیر امنیتی تشکیل شد، چون قرار بود بختیار به مجلس برود تا از لایحه انحلال ساواک و مجازات وزرای سابق دفاع کند. این در حالی بود که همزمان با حضور واحد‌های نظامی ارتش، تظاهرات مردم مقابل مجلس در حال برگزاری بود.
کد خبر: ۸۷۳۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۱/۱۷
ویژه‌نامه " انتخابات مجلس"
دلایلی چون وجود جنگ، ناآرامی‌ها و درگیری ها، زیان‌های مالی و اقتصادی طبقات فرودست جامعه از این صدمات، مشکلات قانون انتخابات و نارضایتی مردم از نحوه انتخاب نمایندگان و نبود نمایندگانی از اقشار پایین اجتماع در مجلس، ناآشنایی نمایندگان منتخب با مسائل و معضلات مناطق انتخابی، نبود سواد و آگاهی سیاسی در بین اکثریت مردم، نادیده انگاشته شدن ایلات، عشایر و روستاییان، جامعه و تفکرات سنتی و در نتیجه فهم و درک نادرست از بنیادهای جدید مدنی و قانونی در میان مردم، مشکلات معیشتی و معضلات مالی ایران، دخالت‌های بیگانگان در امور داخلی ایران علی‌الخصوص در بسته شدن مجالس، سودجویی نمایندگان و کم‌توجهی آنان نسبت به مشکلات مردم و درگیر شدن آنان در مسائل سیاسی، جدایی احزاب از مردم و نداشتن پایگاه مردمی را به عنوان عوامل موثر در کاهش میزان رغبت مردم به مجالس دوره قاجار دانست.
کد خبر: ۸۷۲۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۱/۱۱
ویژه‌نامه "انتخابات مجلس"
حزب در ایران به شکل امروزی و نوین آن، پس از انقلاب مشروطیت پا گرفت و احزاب به صورت علنی و رسمی در جامعه به فعالیت پرداختند. در دوران ناصری، انجمن‌های مخفی و ملی در گروه‌های محدود تشکیل و افراد به صورت مخفیانه به عضویت این انجمن‌ها در می‌آمدند. هدف از تشکیل انجمن‌های فوق، تلاش در جهت ایجاد اصلاحات در امور دولتی و حکومتی و بهبود شرایط کلی کشور بود. این انجمن‌ها نقش موثری در جریان انقلاب مشروطیت برعهده داشتند. انجمن‌های مذکور، داعیه احزاب سیاسی نداشتند و بعد از اعطای مشروطه و تشکیل مجلس نیز به فعالیت خود ادامه ندادند و حتی شمار بسیار اندکی از اعضای آنها وارد مجلس شدند.
کد خبر: ۸۷۲۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۱/۱۰
ویژه‌نامه " انتخابات مجلس"
از آغاز مشروطیت تا تغییر سلطنت قاجار، روزنامه‌های زیادی انتشار یافت که از شاه تا وزرا، رجال دولتی و نمایندگان مجلس و غیره را مورد خطاب قرار می‌دادند. از جمله این روزنامه‌ها که در این دوران سهم مهمی در آگاهی‌بخشی به مخاطبان خویش برعهده داشت، می‌توان به جریده نسیم شمال اشاره کرد. زبان نشریه نسیم شمال عامه‌فهم و گیرا بود و همین مساله موجب افزایش مخاطبان وی می‌گردید. یکی از اصلی‌ترین موضوعات مورد توجه سید اشرف‌الدین، مجلس شورای ملی و عملکرد آن بود که وی با بهره‌گیری از ضرب‌المثل‌ها، اشعار و طنزی تلخ، به انتقاد از نهاد مجلس در این دوران می‌پرداخت.
کد خبر: ۸۷۱۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۱/۰۹
روز چهارشنبه دهم جمادی‌الاولی در تلگرافخانه هنگامه‌ای برپا بود. مردم از هر طرف روی به تلگرافخانه آورده فریاد می‌زدند كه چرا باید در اینجا نشست و وقت خود را بیهوده تلف كرد، باید بیش از حرف به عمل پرداخت و مسلح شد و باید كسانی را كه به ملك و ملت خیانت كرده و می‌كنند به جزای خود رساند یا باید به خون آغشته شویم یا آنكه بر مقصود خود نایل گردیم. فیصله این كار با زبان شمشیر است نه با زبان قلم. مجاهدان كه خون حمیت و غیرت در عروق ایشان به جوش آمده بود پای به زمین می‌كوبیدند و می‌گفتند یا مرگ یا مشروطه.
کد خبر: ۵۸۶۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۳/۱۹
پارلمان‌ِ تأييدگر
مجلس شورای ملی که از زمان تثبيت قدرت رضاشاه به يك مجلس فرمايشی تبديل شده بود، در دوران سلطنت محمدرضاشاه به يك مجلس فرمايشی مبتذل مبدل گردید. به گزارش فردوست در اين دوره‌ها «نمايندگان مجلس با نظر شاه تعيين می‌شدند.» انتخابات مجلس چنان فرمايشی شده بود كه به وكلا «وكيل صندوقی» لقب می‌دادند. حتی گاه ملاك راه يافتن افراد به مجلس، مسائل جنسی بود. كاملاً پيداست كه چنين مجلسی در كجای عالم سير می‌كند، چه تفكری بر آن حاكم است و چه دردی را دارد و چنين مجلسی بود كه سازمان سيا در گزارشی تحقيقاتی كه در مورد ايران تهيه كرده بود در وصفش نوشت: «از زمانی كه شاه به قدرت مطلقه‌ی خود دست يافت مجلس حكم مهر پلاستيكی سلطان را پيدا كرد.»
کد خبر: ۵۶۱۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۱/۲۷
1 آبان 1309
کد خبر: ۳۸۳۴ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۸/۰۱