پاسداشت اولین روحانی شهید دفاع مقدس؛
شهید محمد حسن شریف قنوتی (۱۳۱۳ -۱۳۵۹)، روحانی مبارز و از نخستین شهدای روحانی که در هفته‌های آغازین جنگ تحمیلی به یکی از چهره‌های شناخته‌شده در سازماندهی نیرو‌های مردمی در خرمشهر بدل گشت در ۲۴ مهر ۱۳۵۹ و در مبارزه با نیرو‌های بعثی به شهادت رسید.
کد خبر: ۱۱۵۵۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۲۳
ادعا‌های دولت امارات درباره جزایر سه‌گانه ایرانی در مقاطع بحرانی همواره تنش‌ها را افزایش داده است. خاطرات مرتضی موسوی، از اعضای برجسته ضدجاسوسی ساواک، نشان می‌دهد که ایران چگونه در دوران پهلوی این جزایر را بازپس گرفت و در آغاز جنگ تحمیلی هشت ساله، با یک ماموریت اطلاعاتی امارات را از ادامه ادعا‌های خود بازداشت.
کد خبر: ۱۱۵۳۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۱۴
۷ مهر| به‌روایت اسناد
در مهرماه ۱۳۴۷، شکایت گروهی از عریضه‌نویسان اطراف کاخ دادگستری تهران که برای حفظ محل کار و تأمین معاش خود به مطبوعات متوسل شده بودند، مستقیماً واکنش محمدرضا پهلوی را برانگیخت. سندی از ساواک نشان می‌دهد که انتشار بخشی از این شکایت در مجله «خواندنی‌ها» نه‌تنها موجب بررسی امنیتی موضوع شد، بلکه توبیخ صریح شاه نسبت به مدیر این نشریه را نیز در پی داشت.
کد خبر: ۱۱۵۲۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۰۸
در سال‌های نخست شکل‌گیری امارات متحده عربی، رهبران این کشور با چالش بزرگی روبه‌رو بودند: چگونه می‌توان از فدراسیونی نوپا در منطقه‌ای پرآشوب و در متن رقابت‌های جنگ سرد حفاظت کرد؟ اسناد امنیتی دهه ۱۳۵۰ نشان می‌دهد که پاسخ ابوظبی به این پرسش، اتکا به تجربه و حمایت سه متحد منطقه‌ای بود؛ ایران، عربستان سعودی و مصر. در این میان، ساواک نه‌تنها به آموزش نیرو‌های اطلاعاتی امارات پرداخت، بلکه در طراحی ساختار امنیتی و تعیین راهبرد‌های مقابله با تهدیدات داخلی و خارجی این کشور نیز نقشی محوری ایفا کرد.
کد خبر: ۱۱۵۲۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۱۰
سالروز صدور حکم غیابی اعدام برای تیمور بختیار
وقتی نام تیمور بختیار، رئیس مخلوع ساواک، در حضور امام خمینی به میان آمد، پاسخ ایشان چنان تند بود که واسطهٔ پیام را ناچار به ترک مجلس کرد. سندی که اکنون، همزمان با یادکرد حکم غیابی اعدام بختیار، بازخوانی می‌شود.
کد خبر: ۱۱۵۰۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۳۱
به روایت یک سند سرّی
سند سرّی از سال ۱۳۵۲ شمسی نشان می‌دهد که سرویس‌های اطلاعاتی اسرائیل (موساد)، رژیم پهلوی(ساواک) و اتیوپی در قالب یک «کنفرانس سه‌جانبه» همکاری خود را درباره تحولات منطقه، به‌ویژه یمن و تنگه باب‌المندب، وارد فاز‌های گسترده‌تری کرده‌اند. آنچه این سند را برجسته می‌کند، حاشیه‌های دست‌نویس مدیران ارشد ساواک است که احتیاط محسوس رژیم پهلوی را در قبال پیشنهاد‌های عملیاتی‌تر موساد نشان می‌دهد.
کد خبر: ۱۱۴۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۳۰
سالروز ارائه لایحه تشکیل ساواک به مجلس شورای ملی
سرویس‌های اطلاعاتی در رژیم‌های غیردموکراتیک نه‌تنها ابزار گردآوری اطلاعات، بلکه از مهم‌ترین سازوکار‌های حفظ قدرت و کنترل جامعه به شمار می‌روند. بررسی تجربه کشور‌های مختلفی، چون رومانی، آلمان شرقی، برزیل و آفریقای جنوبی نشان می‌دهد که «ساواک» رژیم پهلوی نیز در چارچوب همین الگو قابل بررسی است.
کد خبر: ۱۱۴۹۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۹
روایت دیده نشده از راوی کتاب «خورشیدواره»
از سال ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۷ در زندان سبوعیت و خشونت بی‌حد ساواک را دیدیم. سربازجو‌های ساواک به خود من می‌گفتند ما حاضریم تمام مردم ایران را بکشیم. فقط پنج میلیون برای اعلیحضرت بمانند کافی است. همسر من چند ماه در اثر شکنجه‌ها در کما بود. او را با وسیله‌ای که از اسرائیل آوردند شکنجه کردند و این را خود بازجوی ساواک گفت که این دستگاه برای اولین بار روی غیوران آزمایش شد و همسرم فلج شد و این سوغاتی بود از طرف اسرائیل.
کد خبر: ۱۱۴۸۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۴
گزارش سرّی | درخواست موساد از ساواک درباره یمن
یمن به دلیل موقعیت ژئواستراتژیک خود در کنار تنگه باب‌المندب، همواره کانون توجه سرویس‌های اطلاعاتی اسرائیل بوده است. آنچه از لابه‌لای اسناد و گزارش‌های تاریخی برمی‌آید، این است که اسرائیل از دهه ۱۹۶۰ میلادی به‌طور نظام‌مند در پی کسب اطلاعات و ایجاد نفوذ در یمن بوده و در این مسیر، از ظرفیت‌های اطلاعاتی ساواک نیز بهره برده است.
کد خبر: ۱۱۴۸۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۳
۴ شهریور| درگذشت مهدی اخوان ثالث
اسناد تازه بازخوانده‌شده از تشکیلات ساواک و دادرسی ارتش در دهه ۱۳۵۰، ابعاد نوینی از خفقان، پرونده‌سازی و کنترلگری شدید حکومت پهلوی بر محیط‌های دانشگاهی را افشا می‌کند. این اسناد تاریخی نشان می‌دهند که چگونه دستگاه‌های امنیتی وقت، حتی ساده‌ترین رفتار‌های فرهنگی – مانند خواندن چند بیت از اشعار مهدی اخوان ثالث توسط یک دانشجو – را تهدید امنیتی تلقی کرده و وی را پس از بازجویی و پرونده‌سازی به ۲ سال زندان محکوم می‌کردند؛ رویکردی سرکوبگرانه که با نفوذ تحت پوشش «پلیس زیر نقاب مذهب» در دانشگاه‌ها تکمیل می‌شد.
کد خبر: ۱۱۴۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۴
۳۰مرداد هتک حرمت به قبله اول مسلمین
بازخوانی اسناد شهربانی و ساواک در سال ۱۳۴۸ نشان می‌دهد که فاجعه آتش‌سوزی مسجدالاقصی توسط صهیونیست‌ها، چگونه به نقطه‌عطفی در افشاگری مراجع عظام تقلید علیه رژیم صهیونیستی و اتخاذ استراتژی‌های هوشمندانه سیاسی از سوی شبکه پیروان اقشار مذهبی شد؛ رویدادی که هراس شدید دستگاه‌های امنیتی پهلوی از پیوند خشم مذهبی مردم با مبارزات ضد سلطنتی را به همراه داشت.
کد خبر: ۱۱۴۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۰
۱ شهریور | درگذشت دکتر پرویز ناتل خانلری
بررسی اسناد قضایی دادستانی انقلاب اسلامی مرکز در اوایل دهه ۱۳۶۰ نشان می‌دهد پرونده دکتر پرویز ناتل خانلری، پس از استعلام رسمی از مرکز اسناد انقلاب اسلامی و عدم یافتن هرگونه مدرکی مبنی بر همکاری با ساواک یا اقدام در سرکوب انقلابیون، با صدور قرار موقوفی تعقیب و رفع محدودیت از اموال وی مختومه شده است و اتهامات وارده بر ایشان مطابق با عفو عمومی امام خمینی رفع شد.
کد خبر: ۱۱۴۲۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۱
به‌روایت اسناد ساواک
بولتنی که در ادامه بررسی می‌شود، یکی از نمونه‌های برجسته در بازخوانی تحلیل ذهنی و ادراکی دستگاه امنیتی رژیم پهلوی در مواجهه با جامعه شناسی سیاسی انقلاب و نارضایتی‌های خروشان مردمی است. سند مذکور به خوبی نشان می‌دهد که چگونه ساختار امنیتی در ماه‌های پیش از فروپاشی، از یک‌سو به درکی از علت‌های ریشه‌ای بحران و عمق خطرات رسیده بود و از سوی دیگر در مواجهه با تحول انگاره‌های تهدید و چرخش الگوی بسیج عمومی، دچار انسداد راهبردی گشته بود.
کد خبر: ۱۱۴۱۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۴
به گزارش اسناد
فروردین ۱۳۵۲، ساواک تصویری متفاوت از جامعه ایران ارائه کرد. این‌بار نه از فعالیت مخالفان سیاسی، بلکه از گلایه‌های روزمره مردمی که با خیابان‌های فرسوده، اتوبوس‌های ناکارآمد، فساد اداری و گرانی دست‌وپنجه نرم می‌کردند. این بولتن کمتر شناخته‌شده نشان می‌دهد که چگونه مشکلات به ظاهر عادی زندگی شهری، در سال‌های اوج درآمد‌های نفتی، به تدریج به بی‌اعتمادی عمومی و نارضایتی سیاسی از حکومت پهلوی تبدیل می‌شد.
کد خبر: ۱۱۳۶۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۵
به روایت اسناد
بولتن‌های محرمانه سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک)، همواره یکی از روزنه‌های شفاف برای درک ماهیت واقعی مناسبات قدرت در عصر پهلوی دوم بوده است. در این میان، بولتن سری «جلسات قمار برخی از وزراء و مقامات مسئول» (مورخ ۵ مرداد ۱۳۵۰) نه یک گزارش حاشیه‌ای، بلکه سندی افشاگر از پیوند ابتذال اخلاقی، رانت‌خواری اقتصادی در بالاترین سطوح حاکمیتی آن رژیم است. این نوشتار با استناد به متون بازخوانی‌شده ساواک، به تحلیل شبکه‌ای از وزرا، امرا و رانت‌خوارانی می‌پردازد که اموال ملی و حتی مناصب سیاسی را در شب‌نشینی‌های قمار معامله می‌کردند و از سوی شخص شاه نیز چراغ سبز دریافت می‌نمودند.
کد خبر: ۱۱۳۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۴
پرونده امنیت داخلی
گزارش پیشِ رو یک بولتن امنیت داخلی متعلق به سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک) است. این بولتن گزارشی است شش ماهه از وضعیت یهودیان ایران از تاریخ ۱۳۴۹/۴/۱۴ تا ۱۳۴۹/۱۰/۱۴. سند حاضر در ۱۰ صفحه تنظیم شده و ابعاد مذهبی، دموگرافیک، اقتصادی، فرهنگی، تشکیلاتی و پیوند‌های بین‌المللی جامعه یهود را از زاویه دید ارگان امنیت داخلی عصر پهلوی روایت می‌کند.
کد خبر: ۱۱۳۳۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۳
در اظهارات علی امینی گفته شد
بولتن ویژه امنیت داخلی ساواک به تاریخ ۲۱ خرداد ۱۳۵۷، پرده از اظهارات صریح و نگران‌کننده علی امینی، نخست‌وزیر اسبق ایران، در دیدار با احسان نراقی برمی‌دارد. امینی در این گفتگوی شبانه با انتقاد شدید از تناقض‌گویی مقامات، بی‌کفایتی دولت جمشید آموزگار و انزوای شاه، نسبت به تعمیق شکاف میان روحانیت، مردم و دولت هشدار داده و پیش‌بینی می‌کند که تداوم این وضعیت خطرناک و نامشخص بودن مسیر حرکت کشور، به حوادثی پیش‌بینی‌ناپذیر و وخامت روزافزون اوضاع منجر خواهد شد.
کد خبر: ۱۱۳۳۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۲
بولتن ویژه و سری اداره کل امنیت داخلی ساواک در سال ۱۳۵۳، با ورود وسواس‌گونه به تعیین ابعاد هندسی قاب‌عکس‌های شاه و حذف آنها از اماکن فرودست شهری (مانند نانوایی‌ها و قصابی‌ها برای جلوگیری از تقدس‌زدایی از چهره حاکم)، پرده از یک کوری ساختاری در دکترین امنیتی پهلوی دوم برمی‌دارد. دکترین فردمحوری که در اوج بحران‌های پنهان جامعه، ساختار امنیتی کشور را به جای پرداختن و فهم صحیح مسائل اساسی امنیت داخلی، معطوف به اندازه و ابعاد عکس شاه و خانواده سلطنتی کرده بود.
کد خبر: ۱۱۳۳۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۱
پرونده ویژه «خمینی خراسان»
در ماه‌های اوج‌گیری انقلاب اسلامی، ارتباط مستقیم مبارزان برجسته با امام خمینی، نقشی تعیین‌کننده در انسجام، جهت‌دهی و شتاب‌بخشی به حرکت مردمی داشت. این پیوند، افزون بر تقویت هماهنگی نیرو‌های انقلابی، نشان‌دهنده جایگاه چهره‌های مؤثر نهضت مانند حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در منظومه رهبری انقلاب و نگرانی رژیم پهلوی از گسترش آن بود.
کد خبر: ۱۱۳۳۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۴
پرونده ویژه «خمینیِ خراسان»
اولین جرقه‌های برخورد سخت دستگاه امنیتی رژیم پهلوی با آیت‌الله خامنه‌ای، نشان‌دهنده یک برآورد امنیتی از سوی رژیم نسبت به ظرفیت یک روحانی جوان ۲۴ ساله علیه نظم موجود بود.
کد خبر: ۱۱۳۱۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۳