سازمان زیر ضربه؛ چگونه بخش روابط منافقین منهدم شد؟

پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ در پی ضربه به مرکزیت سازمان در بهمن ۱۳۶۰ و ضربه به بخش اجتماعی - به عنوان مرکز هدایت‌کننده‌ی ترور و بدنه نظامی سازمان - در اردیبهشت ۱۳۶۱، با هماهنگی نیروهای اطلاعاتی و امنیتی جمهوری اسلامی در تاریخ ۱۰ مرداد ۱۳۶۱ بخش روابط سازمان به زیر ضربه رفت و جمعی از کادرها و اعضای تروریست کشته و زخمی و تعداد کثیری نیز دستگیر شدند.

در اطلاعیه سپاه پاسداران درباره این ضربه اطلاعاتی آمده است: ...مدافعان راه الله از سحرگاه امروز در هجومی گسترده به بیش از ۲۰ لانه فساد و توطئه منافقین دگر بار قدرت اسلام و مرگ محتوم ایادی شیطان بزرگ را به نمایش گذاردند. این عملیات که به نام شهید محراب آیت‌الله صدوقی و با رمز یا مهدی ادرکنی و انسجام و اتحاد تمامی نیروهای انتظامی اعم از جانبازان کمیته‌های انقلاب اسلامی، جهادگران شهربانی، ایثارگران دادستانی و جان برکفان سپاه و بسیج انجام گرفت، انهدام یکی از حساس‌ترین بخش‌های تشکیلات منافقین، به نام بخش روابط را به دنبال داشت. تاکنون آمار معدومین و دستگیرشدگان از مرز ۶۵ تن گذشته است. این عناصر اکثرا از اعضا و کادرهای فعال در بخش روابط تشکیلات منافقین بودند.

دفتر سیاسی سپاه پاسداران نیز درباره این ضربه توضیحاتی داد که می‌تواند مکمل اطلاعیه سپاه پاسداران باشد: با کشف بیش از ۲۰ خانه تیمی منافقین در تاریخ ۱۰/۵ (طی عملیاتی با نام شهید صدوقی در مدتی به طول بیش از ۷۰ ساعت) که منجر به از هم پاشیدگی بخش روابط و بخش شهرستان و مرکز کل جعل و تدارکات سازمان منافقین گردید، ۷۵ تن از عناصر مهم سازمان دستگیر و یا هلاک شدند، در میان معدومین افرادی همچون سیاوش سیفی عضو کادر مرکزی و معاون بخش شهرستان‌ها، مهدی زائریان عضو کادر و از معاونین مرکزیت (معاون مسئول بخش روابط)، عذرا علوی طالقانی کاندیدای سازمان منافقین در تهران برای نمایندگی مجلس و... طی درگیری‌های مسلحانه به چشم می‌خورند. از این خانه‌ها تجهیزاتی از قبیل ژ-۳ و انواع مسلسل‌ها (۱۰۰ عدد)، انواع کلت (۵۰ عدد)، انواع بی‌سیم‌های چندکاناله، ام آی سی و صحرایی بیش از ۲۴ عدد و ردیاب به همراه مقادیر زیادی مهر و امکانات جعل اسناد دولتی و سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی در کشورهای مختلف کشف و ضبط گردید.

به گفته مسئولین وقت واحد اطلاعات سپاه، رد اطلاعاتی ضربه ۱۰ مرداد ۱۳۶۱ از اسناد به دست آمده در ضربه خانه مرکزیت در ۱۹ بهمن ماه ۱۳۶۰ حاصل شده بود، مسئول بررسی بخش التقاط واحد اطلاعات سپاه درباره نحوه شناسایی خانه‌ها و تبعات ضربه ۱۰ مرداد در ضربه ۱۹ بهمن، از جیب موسی خیابانی شماره تلفنی به دست آمد که شماره جمیله ابریشمچی، خواهر ابریشمچی‌ها بود. بچه‌ها از این شماره مراقبت می‌کردند ولی هیچ خبری نبود، اما بعد از ضربه ۱۲ اردیبهشت تردد در آن آغاز شد، این شماره تلفن سرنخ ضربه ۱۰ مرداد بود که بخش روابط ضربه خورد. تفاوت بین ۱۲ اردیبهشت با ۱۰ مرداد در این بود که سازمان مطمئن شده بود که یک دستگاه دارد روی سازمان کار می‌کند و دنبال این بود که اطلاعاتی از این دستگاه دربیاورد. همین هوشیاری سازمان باعث شد که متوجه تعقیب و مراقبت‌ها بشوند.

همچنین از کارشناسان وقت بخش التقاط واحد اطلاعات سپاه درباره نحوه شناسایی خانه‌های تیمی و پیوستگی ضربات سال های ۶۰ و ۶۱ توضیح داد: از مدارک همراه موسی خیابانی یک تلفن کشف شد، او موقعی که می‌خواست سوار ماشین ضدگلوله‌اش شود و فرار کند، یک شماره تلفن در جیبش گذاشته بود که برود زنگ بزند و به آنجا برود، خانه‌ای بود که رد مهدی ابریشمچی را در آن زدیم و رد ضربه ۱۲ اردیبهشت در آن درآمد. سازمان در فاصله بین ۱۹ بهمن تا ۱۲ اردیبهشت دو ماه نتوانست نفس بکشد که دوباره به مرکزیت آن ضربه وارد شد. بین ۱۲ تا ۱۹ اردیبهشت سومین ضربه زده شد. چاره‌ای نداشتیم جز اینکه جلوی بحران عملیات‌ها -۷ تیر، شهادت شهید رجایی و...- و فشاری را که روی نظام بود بگیریم. هر ترور کوری که انجام می‌شد، نظام احساس خطر می‌کرد، لذا باید مقابله سریع انجام می‌شد. به هرحال طی ضربه ۱۰ مرداد که مصادف با عملیات مهندسی بخش ویژه جهت کشف علت ضربه‌ها بود، بخش روابط سازمان خسارت فراوانی دید و تلفات سنگینی را متحمل شد.

چند روز بعد روابط عمومی سپاه پاسداران بیانیه‌ای درباره این ضربات، منتشر کرد: در پی این عملیات فاتحانه ضایعات و ضربات مهلکی به تشکیلات رو به زوال منافقین وارد آمد که در اینجا با رعایت جوانب اطلاعاتی و امنیتی موضوع، کل پیامدهای این عملیات ... را به اطلاع امت حزب‌الله می‌رسانیم:

نام برخی از معدومین ضربه اخیر: ۱- سیاوش سیفی با نام مستعار حسین، عضو کادر مرکزی که در ابتدا مسئول استان آذربایجان بوده و پس از آن معاونت بخش شهرستان های سازمان را به عهده داشت ۲- مهدی زائریان با نام مستعار مجتبی مقدم، عضو کادر و از معاونین مرکزیت و معاون مسئول بخش روابط سازمان ۳- جعفر طوسی با نام مستعار تقی فرشادی، عضو بالای سازمان و عضو حفاظتی مرکزیت بخش روابط ۴- عذرا علوی طالقانی، کاندیدای سازمان منافقین در تهران و از اعضای مهم و فعال ۵-هادی غلامی فرد، عضو باسابقه ی سازمان و عضو حفاظتی مرکزیت منافقین ۶- علی محمد بیات، از اعضای باسابقه و عضو حفاظتی مرکزیت ۷- سیدمصطفی موسوی، از اعضای باسابقه و عضو مهم بخش روابط ۸-شهاب راسخی، عضو باسابقه ۹-مریم خدایی صفت، عضو باسابقه و فعال بخش روابط ۱۰-کمال اکبری، عضو بخش روابط و عضو حفاظتی مرکزیت ۱۱-معصومه با نام مستعار طاهره، همسر سیاوش سیفی عضو بخش شهرستان ۱۲- ابوالقاسم آیت با نام مستعار مجتبی اکبری، عضو باسابقه ی سازمان ۱۳- ناصر رحمانی با نام مستعار مجید عکاس، از مسئولین اکیپ های ویژه منافقین ۱۴-منیژه ی حبشی، عضو بخش حقوقی روابط منافقین ۱۵- آذر کبیری، همسر محمد سلیمانی‌راد عضو بخش روابط.

امکانات و تجهیزات به دست آمده از مرکز تدارکات و حمل تشکیلات منافقین عبارت اند از: ۱- اسلحه ژ-۳ و انواع مسلسل‌ها ۱۰۰ عدد ۲-انواع کلت ۵۰ عدد ۳- ردیاب یک دستگاه ۴- بی‌سیم صحرایی تی.آر.اس ۳ دستگاه ۵- انواع بی‌سیم چندکاناله موتور مداربسته و دستی ۲۰ عدد ۶- بی‌سیم ام.آی.سی ۲ دستگاه با میکروفون مخصوص ۷- انواع رادیو و رادیوضبط های تبدیل شده به بی‌سیم مخصوص اتومبیل ۱۲ دستگاه ۸- انواع رادیوهای بزرگ و دستی از جمله پی تی-۲۰۰ اینترنشنال ۳۴ دستگاه ۹- دستگاه مخصوص کنترل سیستم ارتباطی نیروهای انتظامی، رادیو صامت ۱۲ دستگاه ۱۰-مقادیر زیادی وسایل تعمیر بی سیم، سیستم‌های مخابراتی و دیگر وسایل یدکی ۱۱-دستگاه زیراکس بزرگ ۲ دستگاه، ۱۲-دستگاه تکثیر نوار ۱ دستگاه ۱۳-انواع کتب طرح ها و دستورالعمل های مخابراتی ۱۲۰ جلد ۱۴- دستگاه شارژ بی‌سیم ۳ دستگاه ۱۵- مقادیر زیادی اسناد، مهر و امکانات جعل اسناد دولتی و سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی ایران در کشورهای مختلف. فاضله مددپور (سیفی)، علی رحمانی، زهره گودرزی (رحمانی)، افشین قهرمانی، کاظم محمدی گیلانی، فاطمه اثنی عشری، علیرضا حسینی، فرهاد فتح‌پور پاکزاد، باقر آل‌اسحاق، حمد لقا نازنده، طاهره وزیری، افسانه امینیان (آمر طوسی)، فائزه زائریان مقدم (موسوی)، اردلان صفی‌یاری، زبیده جعفری ثانی و افسانه شمس از دیگر کشته‌شدگان ضربه ۱۰ مرداد سال ۱۳۶۱ بودند.

محمدحسین سبحانی از مسئولان امنیتی سابق سازمان درباره وضعیت سازمان پس از این ضربه می‌نویسد: به دنبال ضربه ۱۹ بهمن ۱۳۶۰... با ضربه‌های سراسری و هم زمان رژیم جمهوری اسلامی به کلیه پایگاه‌های بخش اجتماعی در اردیبهشت ماه ۱۳۶۱ و ۱۰ مرداد ۶۱... در این ضربات عملا بیش از ۸۰ درصد کادرها و مسئولین سازمان که عمدتا در بخش اجتماعی سازماندهی شده بودند دستگیر یا هنگام درگیری‌ها کشته شدند... بعد از این مقطع تقریبا کلیه ارتباطات تشکیلاتی اعضای سازمان با یکدیگر در داخل تهران و شهرهای بزرگ از هم پاشیده شد. یکی از اسناد حاصل از ضربه ۱۰ مرداد سال ۱۳۶۱، ملاتی بود که خط خروج اعضای اصلی و مهم سازمان به خارج کشور را متذکر شده بود، در واقع تأثیر ضربات متوالی و متعدد بر پیکره سازمان باعث خروج اعضای اصلی و شاخص تشکیلات از کشور شده بود.

مسئول بررسی بخش التقاط واحد اطلاعات سپاه در این خصوص توضیح داد: با اینکه حساسیت سازمان بالا رفته بود ولی در ضربه ۱۰ مرداد مدارک خیلی زیادی به دست آمد که یکی از کلیدی‌ترین مدارک، خط خروج مرکزیت بود. عبارت ملات این بود که نیروی داخلی گفته بود «اگر ما این نیروها را بفرستیم، دستمان خالی می‌شود» و طرف خارجی گفته بود «ما نمی‌خواهیم دست شما خالی شود، می‌خواهیم جیب رژیم پر نشود.» یعنی همه نیروهایی که ضربه می‌خوردند توی جیب رژیم می‌رفتند. همچنین مسئول اقدام بخش التقاط واحد اطلاعات سپاه نیز وجود چنین اسنادی را تأیید کرد و گفت: سازمان خط خروج خود را از بعد از ضربه به موسی خیابانی شروع کرد اما در اولویت نبود و بندرت صورت می‌گرفت، بعد از ضربه ۱۲ اردیبهشت سازمان خط خروج را با قوت بیشتری شروع کرد و تمام کادرهایی که ممکن بود ضربه ببینند را از مرز عراق و پاکستان و ترکیه به بیرون فرستاد، آن‌هایی که شناسایی نشده بودند قانونی می‌رفتند و بقیه از طریق قاچاقچی خارج شدند. ما در واقع وجود چنین خطی برای اعضای رده بالا را از اسناد ضربه ۱۰ مرداد فهمیدیم.

البته این خط صرفا به اعضای مهم و مؤثر ابلاغ شده بود و رده میانی سازمان همچنان وظیفه ترور و انفجار در داخل را برعهده داشت. 

منبع: کتاب عملیات مهندسی، مرکز اسناد انقلاب اسلامی