مرکز اسناد انقلاب اسلامی

کد خبر: ۷۶۲۵
به روایت اسناد
نهضت ملی نفت مردم ایران در 29 اسفند ماه 1329 به پیروزی رسید. روزنامه شاهد در اقدامی ابتکاری در شماره 373 مورخ 12 اردیبهشت 1330 دست به یک اقتراح یا نظرسنجی زد و طی آن از مردم خواست نظرات خود پیرامون نام جدید برای نشان تجاری نفت ایران را به دفتر روزنامه ارسال کنند.
تاریخ انتشار: ۱۱:۱۱ - ۲۸ اسفند ۱۴۰۰ - 2022March 19

پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ نهضت ملی نفت مردم ایران در 29 اسفند ماه 1329 به پیروزی رسید. روزنامه شاهد در اقدامی ابتکاری در شماره 373 مورخ 12 اردیبهشت 1330 دست به یک اقتراح یا نظرسنجی زد و طی آن از مردم خواست نظرات خود پیرامون نام جدید برای نشان تجاری نفت ایران را به دفتر روزنامه ارسال کنند.

بازخوانی نامه‌ها، نظرات و پیشنهادات مردم به خوبی فضای سیاسی اجتماعی حاکم بر دوره نهضت ملی نفت را نشان می‌دهد. مردمی که در هر شغل و حرفه‌ای بنا بر دیدگاه خود اسامی جالبی را پیشنهاد دادند.

محمدعلی وندادی یکی از افرادی است که همراه با طرح خود توضیحاتی ارائه داده است. او در توضیح نظر خود نوشت: «کلمات نفت ملی ایران با سه حرف (ن.م.ا) مختصر شده و بر روی آرمی که علامت پرچم ایران است قرار دارد.»

پیشنهاد مردم ایران پس از ملی شدن نفت چه بود؟ / نظرسنجی روزنامه شاهد درباره نشان تجاری نفت ایران

 

شرکت‌کننده دیگری با نام قاسم حاج‌بابا؛ عطار گلوبندک تهران که خود را "نه از ادبا و صاحبان ذوق می‌دانست" اینگونه پیشنهاد کرد: «برای نشان روی پیط‌های بنزین فقط کلمه الف و ب  به این شکل A و B که الف آن نشانه ایران و ب نشانه باستان باشد؛ البته برعکس آن هم ممکن است: ب بنزین و الف ایران. هم اولین و دومین حروف تهجّی و تمام الفبای لاتین دنیای امروز بوده و این کلمه نیز در دنیا به نام بنزین ایران شناخته خواهد شد.»

پیشنهاد مردم ایران پس از ملی شدن نفت چه بود؟ / نظرسنجی روزنامه شاهد درباره نشان تجاری نفت ایران

احمد کاشفی که نامه خود را از میدان مخبرالدوله مطب دکتر پیشه‌ور ارسال می‌کرد معتقد بود که همان علامت B.P باید باقی بماند: «طبیعی است که هیچ احمقی از این پس آن را به معنی "بریتیش پترول" نخواهد خواند زیرا موضوع خودبخود منتفی است. ابقای این علامت دو اثر مهم دارد. یکی آنکه اگر این علامت تا حال خاطرات تلخ ما را به یاد می‌آورد از این پس الی الابد برای انگلیس‌ها دارای خاصیت مزبور خواهد بود. به عبارت دیگر آن‌ها از مشاهده B.P ضعف خود و قدرت ما را احساس خواهند کرد و از اینکه چنین لقمه چرب و نرمی را از دست داده‌اند سرشک حسرت بر دیده جاری خواهند ساخت. دیگر آن که ملت ایران برعکس از مشاهده این علامت بر قدرت اتحاد و اتفاق خود بالیده و بر ضعف دولتی که ادعای سیادت بر جهان را می‌کرد خواهد خندید. از آن خندیدن‌ها که تا کنون ملت ایران برای بعضی‌ها خندیده است. بنابراین باید من‌بعد ب.پ را سمبل بنزین پارس دانست و این علامت به منزله تیر دو شاخه‌ای است که همیشه در دو چشم حریف فرو رفته باشد. در خاتمه اگر پیت بنزین نقره‌ای به اینجانب اصابت کرد آن را در محل مناسبی که در معرض تماشای عمومی باشد بگذارید که این خود خدمتی است برای تحریض و تهییج ناظرین به شهامت و استقامت برای گرفتن حق از غاصب.»

پیشنهاد مردم ایران پس از ملی شدن نفت چه بود؟ / نظرسنجی روزنامه شاهد درباره نشان تجاری نفت ایران

حسن نجفی از بوذرجمهری سرای جواهری حروف P.P. را در روی آرمی به شکل نقشه ایران پیشنهاد می‌دهد و می‌نویسد: «چون تا امروز نفت ایران در دنیا با علامت B.P. معروف شده است اگر مارک دیگری که مشابه آن نباشد انتخاب شود وقت طولانی و تبلیغات زیادی لازم است که به مصرف‌کنند‎گان شناسانده شود. ولی چون p.p.  کاملاً شبیه B.P. می‌باشد این تشابه فوراً ذهن خریداران بی‌اطلاع را روشن خواهد ساخت و بعلاوه چون نام ایران در خارج اغلب با کلمات Pars و  Persia ذکر می‌شود انتخاب  P.P. کاملا معرف نفت ایران خواهد بود. ...»

پیشنهاد مردم ایران پس از ملی شدن نفت چه بود؟ / نظرسنجی روزنامه شاهد درباره نشان تجاری نفت ایران

 

مهدی بره‌زاده از اهواز حروف «ب» به معنی بنزین، «م» به معنی ملت و « ا » به معنی ایران که «بنزین ملت ایران» نامیده می‌شود را به صورت ذیل پیشنهاد داد.

پیشنهاد مردم ایران پس از ملی شدن نفت چه بود؟ / نظرسنجی روزنامه شاهد درباره نشان تجاری نفت ایران

 

فرستنده دیگری با امضای «قهیازی» نوشته است: «پیشنهاد می‌کنم که حرف لاتین «پ و ب» زبان مادری بر روی پیت‌ها نوشته شود و به جای آن تعبیر غلط و منحوس، جمله زیبا و دوست‌داستنی «پیروزی ایران بر بریتانیای صغیر» نوشته شود.»

محمدعلی رونقی نگهبان دانشگاه تهران بر استفاده سه حرف در نشان تجاری تاکید کرده و نوشته: «به قول خودمان یکی کم است دو تا همدم است سه تا محکم است؛ حالیه بنده سه حروف انتخاب نمودم: اول حروف «ن» یعنی نفت، دوم حروف «د» یعنی دولت و سوم حروف «ا» یعنی ایران ، "نفت دولت ایران" .

پیشنهاد مردم ایران پس از ملی شدن نفت چه بود؟ / نظرسنجی روزنامه شاهد درباره نشان تجاری نفت ایران

 

خانم فهیمه ناصری علی‌آبادی نیز  نقش حروف (ن.م) یا (م.ن) در سمبل (ملی نفت) یا (نفت ملی) بر روی نقشه ایران را بهترین علامت دانسته و طرح زیر را ارائه داده است.

پیشنهاد مردم ایران پس از ملی شدن نفت چه بود؟ / نظرسنجی روزنامه شاهد درباره نشان تجاری نفت ایران

 

فرد دیگری با نام علی‌اکبر ممتحن حروف «ب» و «م» را به ترتیب به نشانه بنزین و ملت بر روی پرچم ایران پیشنهاد کرده است:

سید ضیاالدین مدنی از دبستان اسلامی کرمان بدون هیچ توضیحی حروف «ط» و «پ» را مطرح می‌کند.

پیشنهاد مردم ایران پس از ملی شدن نفت چه بود؟ / نظرسنجی روزنامه شاهد درباره نشان تجاری نفت ایران

 

پیشنهاد مردم ایران پس از ملی شدن نفت چه بود؟ / نظرسنجی روزنامه شاهد درباره نشان تجاری نفت ایران

علاوه بر این پیشنهادات، افراد دیگری نیز از دیدگاه‌های مختلف حروف متفاوتی را برای درج این نشان ملی معرفی کردند که هر کدام به نوبه خود حکایت از احساس استقلال و هویت ملی بود. اما طولی نکشید که آرزوهای ملت ایران با کودتای 28 مرداد  1332 و در پی آن تشکیل کنسرسیوم نفت بر باد رفت.

 

ارسال به دوستان
نسخه چاپی
ارسال نظر