ناتو با آمریکا یا بر آمریکا؟

پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ روزنامه ی مردم‌سالاری در شماره روز یکشنبه ۳ آذر سال ۱۳۸۱ در صفحه چهارم خود، طی یک گزارشی خبری تحلیلی نگاهی به آغاز اجلاس گسترش سازمان پیمان آتلانتیک شمالی ناتو برای عضویت ۷ کشور کمونیستی سابق به این سازمان انداخته و آنرا مورد تجزیه و تحلیل قرار داده است که به شرح ذیل می باشد؛

از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و اضمحلال پيمان ورشو، پرسش کاربردی و اهمیت سازمان پیمان آتلانتیک شمالی ناتو همواره مطرح بوده است.

 اکنون در اجلاس رهبران ناتو در پراگ پايتخت جمهوری چک که با حمله ۳۴ سال پیش تانک های شوروی به این شهر همزمان شده است این پرسش درباره نقش آتی این ائتلاف نظامی وجود دارد.
ناتو تقریبا ۵۰ سال پیش ایجاد شد و نقش و هدف آن به سبب تهدیدهای کمونیستی از ناحیه اتحاد شوروی با شفافیت تعریف شده بود. 

این در حالی است که بسیاری در اروپا معتقدند با محو دشمنان سنتی، ضرورت وجود ناتو از میان رفته است و هزینه ها و سرمایه گذاری دفاعی نيروهای مسلح در اروپا باید قطع شود. اما ناتو هم اکنون سرگرم مسئله عضویت روسيه و چند کشور عضو بلوک شوروی پيشين است! 

برای توجیه دلیل وجود ائتلاف ناتو، برخی محافل نظامی در غرب تلاش کردند خطر کمونیستی را با یک تهدید اسلامی جایگزین کنند. در برابر این جایگزینی، بسیاری از اروپاييان گفتند جهان اسلام به سبب وجود اختلافها و مناقشه ها نمی تواند تهدید امنیتی علیه غرب باشد. با این حال، ائتلاف جهانی پس از حادثه ۱۱ سپتامبر اعلام کرد باید دگرگون شود و خود را نیز برای رویارویی با تهدیدهای جهانی و تکثیر تسلیحات کشتار جمعی آماده کند. همچنین افزایش سلطه آمریکا بر ناتو همواره با نارضایتی اروپا همراه بوده و برخی از کشورهای اروپایی از هزینه کردن بودجه بیشتر برای امور دفاعی تحت ائتلاف ناتو نگرانی خود را اعلام کرده اند. 

قرار است ناتو برای افزایش ماموریت‌های جنگی خود در هر نقطه از جهان، یک نیروی واکنش سریع ۲۱ هزار نفره تشکیل دهد‌. نیرویی که برخی آگاهان از آن بیم دارند آمریکا از آن برای ماجراجویی های سیاسی خود بهره برداری کند.

گسترش این سازمان در قاره اروپا و ذوب کشورهای اقماری شوروی سابق و قرار گرفتن‌ ناتو در ۵۰۰ کیلومتری مسکو از جمله اهداف آمریکا بود که سرانجام تحقق يافت و به همین دلیل تحلیلگران از این روز بعنوان یک روز تاریخی برای ناتو یاد کردند. 

هم اکنون آمریکا بعد از آماده سازی زمینه پذیرش این کشورها در نظر دارد نه تنها هدایت این سازمان را در اختیار گیرد بلکه با سرمايه گذاري سیاسی و مادی دراز مدت به حفظ منافع استراتژیک خود در این قاره برای همیشه ثبات بخشد و کشورهای حاشیه این‌ سازمان را نیز در زیر چتر کنترل خود نگه دارد.

 در راستای چنین ایده ای است که بوش رئیس جمهور آمریکا ضرورت دستیابی ناتو به آخرین سلاح پیشرفته را ضروری می داند و ادعا می کند که اکثریت تهدیدهایی که برای اعضای ناتو در زمان حاضر وجود دارد در خارج از اروپا است و باید نيروهای ناتو قدرت سریع و قدرتمند مقابله با این تهدیدها را کسب کنند. بوش در همین راستا با در نظر گرفتن ۳/۵ درصد از درآمد ناخالص داخلی خود برای هزینه امور دفاعی، سهم قابل توجهی از این بازار فروش سلاح را نصیب خود خواهد کرد.

 رئیس جمهور آمریکا در اولین مرحله این بازی سیاسی در صدد است مبارزه با تهدیدهای تروریستی و مبارزه با خلع سلاح وعدم گسترش سلاحهای کشتار جمعی را جایگزین تهدید شوروی سابق کرده و به این سازمان جانی دیگر بخشد. اما سیاست دشمن تراشی توسط دولت آمریکا برای دیگر اعضای ناتو چندان قابل توجیه نیست برای مثال آمریکا، کشورهای عراق، ایران، کره شمالی و در مقیاسی محدودتر سوريه و لیبی را متهم به در اختیار داشتن سلاحهای کشتار  جمعی می کند ولی بر اساس مصالح سیاسی خود اعتنایی به فعالیت‌های نظامی پاکستان، هند، چین، اوکراین و اسرائیل و دسترسی آنان به سلاحهای کشتار جمعی ندارد. توجه به مواردی اختلافی در برابر کشورهایی چون ایران، کره شمالی و ليبی نشانگر فاصله موجود بین دیدگاه‌های اروپا و آمریکاست. 

در هر حال کشورهای جدید که در سال ۱۹۹۹ و ۲۰۰۲ میلادی به این سازمان پیوسته اند چندان امیدی به ایجاد دفاع مشترک اروپایی ندارند و ترجیح می دهند چتر دفاعی ناتو را بر سر و سبد اقتصادی اتحادیه اروپا همراه داشته باشند.