محرم و انقلاب اسلامی به روایت اسناد
گزارش‌های خیلی محرمانه ساواک در آستانه دهه اول محرم ۱۳۴۲، پرده از وحشت بی سابقه دستگاه امنیتی شاه از پیوند میان قشر تحصیل‌کرده و روحانیت مبارز برمی‌دارد. این اسناد نشان می‌دهند که رژیم پهلوی با رصد دقیق تحرکات در شهرهایی، چون تهران، رشت و مشهد، هرگونه فعالیت مذهبی-سیاسی را به مثابه تهدیدی مستقیم علیه «مقام سلطنت» تلقی کرده و در تلاش بود تا با تشدید نظارت‌های نظامی و امنیتی، از وقوع انفجار خشم مردمی در روز‌های تاسوعا و عاشورا پیشگیری کند؛ تلاشی که سرانجام با قیام خونین ۱۵ خرداد به شکستی تاریخی برای رژیم بدل شد.
کد خبر: ۱۱۲۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۶
برگی از خطبه‌های تاریخی رهبر شهید انقلاب
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی بارها از جمله در خطبه‌های نماز جمعه به تحلیل قیام ۱۵ خرداد پرداختند.
کد خبر: ۱۱۲۴۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۶
به‌مناسبت شهادت «لوتی تهران»
بر پایه اسناد تاریخی بازمانده از دوران پهلوی، از جمله روایت سرهنگ جواد صارمی - وکیل مدافع پرونده وقایع ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ - شواهد مستندی از ناکارآمدی نظام قضایی آن دوره در دست است. بر اساس اسناد، مقامات قضایی-امنیتی با اعمال فشار بر متهمان درصدد برآمده بودند تا با اخذ اقرارهای ساختگی نهاد روحانیت را در معرض اتهام قرار دهند. مقاومت طیب در برابر این فشارها و امتناع او از ادای شهادت کذب، نمونه‌ای قابل توجه از پایبندی به اخلاق جوانمردی است.
کد خبر: ۱۰۶۸۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۱۲
به بهانه سالروز شهادت خمینی آذربایجان
مسئله اعدام طیب حاج رضایی و حاج اسماعیل رضایی دو تن از بازاری‌های تهران که پس از قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ توسط رژیم پهلوی دستگیر شده بودند، از جمله حوادثی بود که واکنش‌های متفاوتی را در آن دوران خفقان و سرکوب برانگیخت. اما در تبریز آیت‌الله قاضی طباطبایی حدود هفت روز پس از این اتفاق سخنان مهم ایراد کرد که در گزارش‌های امنیتی بازتاب یافت.
کد خبر: ۱۰۶۸۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۱۱
11 آبان | اعدام طیب و حاج اسماعیل توسط رژیم پهلوی
شنبه 11 آبان ماه 1342 خبر اعدام طیب حاج رضایی و حاج اسماعیل رضایی از محکومان قیام 15 خرداد در مطبوعات منتشر شد. اما شهادت طیب و حاج اسماعیل واکنش‌های مختلفی را در بر داشت.
کد خبر: ۹۵۳۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۸/۱۲
به روایت اسناد ساواک
به دنبال سخنان امام خمینی در سیزدهم خرداد 42 و بازداشت وی توسط ساواک، در 15 خرداد ماه موج عظیمی از اعتراضات مردم در شهرهای مختلف کشور به‌راه افتاد.
کد خبر: ۹۰۳۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۱۵
راستی آزمایی یک ادعا
اخیراً در فضای مجازی قطعه فیلمی از یکی از سخنرانان مذهبی منتشر شد که در آن ادعا شده؛ امام خمینی در زمانی که در تبعید و خارج از ایران بوده است(یعنی سال 1343 به بعد) به واسطه آقای عراقی(یکی از مبارزین انقلاب) از طیب درخواست می‌کند که سالگرد عزاداری 15 خرداد 1342 از بین نرود. اما اصل داستان از چه قرار است؟
کد خبر: ۸۸۵۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۱۹
بررسی اسناد و مکتوبات باقی مانده در جریان نهضت 15 خرداد مشعر به این مطلب است که امام خمینی لغو قوانین دولت و شاه را نیازمند شکل‌گیری یک نهضت ملی-اسلامی در بدنه جامعه ایرانی می‌دانستند از همین رو در تمام صحنه‌های این عصر، جامعه ایرانی را مخاطب قرار داده‌اند و تلاش کردند تا اصناف و اقوام مختلف ایرانی از هر شهر و دیاری را با خود همراه کنند و عنصر کلیدی برای جلب این همراهی را آگاهی‌بخشی می‌دانستند مساله‌ای که در هر کنش عملی و هر مکتوبه‌ی به جای مانده از امام در آن عصر صریحاً یا ضمناً نمود دارد. از همین رو می‌توان گفت کلان مدل امام خمینی برای ایجاد تحول در کشور ایجاد یک حرکت عمومی مردمی بر اساس آگاهی‌بخشی است. که شاید بتوان از همان اصطلاح "نهضت" برای آن استفاده کرد چه اینکه در عقلانیت اسلامی ویژگی نهضت،"حرکت عمومی مبتنی بر آگاهی" است.
کد خبر: ۸۴۵۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۳/۱۳
روایت حجت الاسلام والمسلمین ناطق‌نوری از قیام 15 خرداد
از قبل مرحوم شهید عراقی همراه دوستانش، ضبط صوت و باطری ماشین هم آورده بودند كه اگر برق قطع شد، مشكلی پیش نیاید. سرانجام عصر عاشورا، امام در مدرسه‌ی فیضیه سخنرانی كردند. در این سخنرانی چند نكته‌ی بسیار مهم وجود داشت؛ اول، وصل كردن فیضیه به عاشورا بود كه این هوشیاری امام را می‌رساند كه چگونه از آموزه‌های تشیع استفاده كند.
کد خبر: ۸۴۴۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۳/۱۳
آیت‌الله موسوی جزایری در مورد نقش مبارزاتی کسانی که از سوی ساواک متهم به عوام بودن شده‌اند، می‌گوید: «در بازار عده‌ای بودند مقلد حضرت امام که چنان متعصب و سرسخت هم بودند در راه و کار خودشان که ضمن اینکه بازاری بودند اما این جور بودند که اگر امام دستور می‌فرمود که همه‌ی مال و املاک‌تان را باید بدهید، راحت می‌دادند، راسخ بودند در کار خودشان و در عقیده‌ی خودشان.»
کد خبر: ۷۷۸۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۳/۱۱
«طنین کتاب» | برشی از کتاب «طیب خان»
موسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی تازه ترین قسمت از مجموعه "طنین کتاب" را منتشر کرد.
کد خبر: ۷۲۶۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۸/۱۱
انتشار برای نخستین بار| برگی از خاطرات مرحوم حجت‌الله کسری
یكدفعه كه من را به ساواک بردند. بازجو به من گفت كه شنیدیم عكس [امام] خمینی در خانه شما هست؟ گفتم:بله ! گفت كه آن عكس را بردار و بینداز پایین! گفتم: نمی‌توانم... گفت: چرا؟ گفتم ببخشید آقا! شما آن عكسی كه آنجا زدید (عکس شاه) چیست؟ گفت اعلیحضرت! گفتم: آن را بردارید! گفت: فلان فلان شده توهین می‌كنی؟ گفتم نه اعتقاد قلبی است. شما اعتقاد قلبی به ایشان [شاه] دارید و من هم اعتقاد قلبی به ایشان [امام] دارم.
کد خبر: ۷۱۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۳۰
تظاهرات عاشورای 42 به روایت اسناد و خاطرات
حاج‌مهدی عراقی از اعضای هیئت‌های موتلفه و بانیان آن تظاهرات بزرگ روز عاشورا، درباره وقایع عاشورای 42 می‌گوید: «نزدیکی‌های ساعت هشت‌ونیم ـ نه (صبح) بود که جمعیت حرکت کرد. پلاکاردهایی مختلف علیه آمریکا، علیه صهیونیست‌ها، علیه اسرائیل، به نفع فلسطین و علیه رفراندوم بود. به‌طور‌کلی این مسائلی بود که روی پلاکاردها نوشته شده بود. درباره جمعیت آن روز دو روایت گفته‌اند: یکی در حدود 70 هزار نفر و یکی هم در حدود 120 هزار نفر که اینها از مسجد حاج ابوالفتح در میدان شاه به طرف سرچشمه و مجلس حرکت کردند.
کد خبر: ۷۰۷۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۲۷
انقلاب اسلامی در شیراز
آیت الله بهاءالدین محلاتی که سابقه مبارزه با رژیم پهلوی را در کارنامه داشت، در دهه 40 مبارزات خود را در راستای اقدامات و موضعگیری‌های امام خمینی متمركز كرد و تا پایان نیز بر این شیوه باقی ماند. وی هم‌زمان با اعلام اصول انقلاب سفید توسط شاه و موضعگیری شفاف امام علیه آن، به مخالفت با رفراندوم پرداخت. پس از حمله رژیم پهلوی به فیضیه در فروردین 1342، مبارزات خود را علیه دستگاه سلطنت بیش از پیش علنی نمود و در برپایی تظاهرات 15 خرداد 1342 در شیراز نقش بسیار چشمگیری ایفا کرد. طی سال های تبعید امام، وی مخاطب ایشان در ارسال بسیاری از پیام‌ها به استان فارس بود و تا پیروزی انقلاب رهبری مردم شیراز را برعهده داشت.
کد خبر: ۷۰۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۲۷
به بهانه رحلت آیت‌الله مشکینی
آیت‌الله مشکینی بعد از بازگشت به ایران چندین بار از سوی رژیم تهدید و تبعید شد. ایشان در طول دوران مبارزه، سابقه چندین مرتبه تبعید به مناطقی چون ماهان، گلپایگان، کاشمر و ... را در کارنامه دارد. با وجود این تهدیدها و تبعیدها، آیت‌الله مشکینی تا هنگام پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن 57 ذره‌ای عقب‌نشینی نکرد و همواره در صف اول مبارزه حضور داشت.
کد خبر: ۷۰۲۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۶
برگی از تاریخ انقلاب
دستگیری امام خمینی، قیام پرشور و حماسه‌ساز ۱۵ خرداد را به دنبال داشت. قیام ۱۵ خرداد هرچند وحشیانه سرکوب شد، ولی این قیام سرآغاز مبارزه‌ای آشتی ناپذیر بین نیروهای مذهبی و رژیم شاه و سلطه آمریکا شد.
کد خبر: ۶۸۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۱۲
به دنبال سخنرانی تاریخی امام خمینی در مدرسه فیضیه راه هرگونه مذاکره و يا گفتگوي مسالمت‌آميز با دربار بسته شد و اسدالله علم دستور داد مراسم مذهبي و سوگواري را در شهرهاي قم و تهران مورد تهاجم قرار دهند. شاه نیز بهشدت از سخنرانی امام عصباني و وحشتزده شده و بلافاصله دستور دستگيري امام را صادر کرد. خبردستگیری امام به سرعت در بین توده‌های مردم پخش شد، بلافاصله در مردم در اعتراض به این اقدام رژیم تظاهرات خونین برپاکردند.
کد خبر: ۶۸۹۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۱۲
صفارهرندی، منصوری، عزتشاهی و توکلی بینا مطرح کردند:
نشست معرفی و بررسی کتاب "سه سال ستیز مرجعیت شیعه در ایران" - از آثار حجت‌الاسلام‌والمسلمین روح‌الله حسینیان و از منشورات مرکز اسناد انقلاب اسلامی - با حضور آقایان ابوالفضل توکلی‌بینا، جواد منصوری و عزت‌الله مطهری (عزتشاهی) در خبرگزاری مهر برگزار شد.
کد خبر: ۶۸۸۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۱۲
به همت موسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شد:
کتاب «حاج اسماعیل» تازه‌های نشر موسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی، نخستین اثر پژوهشی است که زندگی شهید حاج اسماعیل رضایی را مورد واکاوی قرار می‌دهد. این کتاب که در قالب «دانستنی‌های انقلاب اسلامی برای جوانان» نگاشته شده است می‌کوشد با زبانی ساده و قابل فهم و با کمک منابع، اسناد و تاریخ‌شفاهی، به روایت کامل زندگی این شهید بپردازد.
کد خبر: ۶۰۳۸ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
کد خبر: ۵۸۶۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۳/۱۹