سرنوشت زمامداران ایران، آینه‌ای از نسبت آنان با قدرت، مردم و سرزمین است. تاریخ یک قرن اخیر ایران، از محمدعلی شاه تا رهبر شهید انقلاب، نشان می‌دهد که پایان زمامداری هر حاکم، فراتر از یک رخداد شخصی، به نمادی از سرنوشت یک نظام سیاسی و جایگاه آن در حافظه تاریخی ملت تبدیل شده است.

روز چهارشنبه دهم جمادی‌الاولی در تلگرافخانه هنگامه‌ای برپا بود. مردم از هر طرف روی به تلگرافخانه آورده فریاد می‌زدند كه چرا باید در اینجا نشست و وقت خود را بیهوده تلف كرد، باید بیش از حرف به عمل پرداخت و مسلح شد و باید كسانی را كه به ملك و ملت خیانت كرده و می‌كنند به جزای خود رساند یا باید به خون آغشته شویم یا آنكه بر مقصود خود نایل گردیم. فیصله‌‌ این كار با زبان شمشیر است نه با زبان قلم. مجاهدان كه خون حمیت و غیرت در عروق ایشان به جوش آمده بود پای به زمین می‌كوبیدند و می‌گفتند یا مرگ یا مشروطه.