در سال‌های پایانی جنگ جهانی اول و آستانه اجرای قرارداد ۱۹۱۹، خودکشی دو تن از افسران ارشد ژاندارمری در فارس و جنوب کشور به‌نام‌های کلنل فضل‌الله‌خان آق‌اولی و سرگرد علی‌قلی‌خان پسیان  به نمادی از جانفشانی در برابر نفوذ بریتانیا بدل شدند. این دو افسر که مطابق با مقررات تحمیل شده نظامی که ارتقای درجه مشروط به موافقت و اعطا توسط مستشاران نظامی بیگانه در پلیس جنوب می‌کرد، این ننگ را بر نتافته و در اعتراض به آن، خودکشی کردند.

قرارداد ۱۹۱۹ ایران و بریتانیا، که در نهم اوت ۱۹۱۹ به امضا رسید، در ظاهر سندی برای اصلاحات و توسعه ایران بود، اما بررسی اسناد محرمانه وزارت خارجه بریتانیا که در آرشیو‌های برخط سندی قابل دسترسی است، تصویری متفاوت را آشکار می‌سازد. این اسناد حکایت از طراحی دقیق و آهسته یک سازوکار نفوذ ساختاری بر دولت ایران دارد. این سازوکار که محور آن بر تسلط مالی و اقتصادی بریتانیا استوار بود، با تکیه بر اصلاحات نظامی، اداری و مالی، به دنبال تأسیس نوعی قیمومت غیررسمی بود. قیمومتی که اگرچه عنوان حفظ استقلال ایران را یدک می‌کشید، اما در عمل، ابزار‌های اصلی حاکمیت ملی را به شبکه‌ای از مستشاران بریتانیایی وابسته می‌کرد.

كالدول؛ سفیر وقت امریكا درباره قرارداد 1919 می‌گوید: تنها حامیان موافقت‌نامه كه شامل دربار، رئیس‌الوزرا و وزیر امور خارجه می‌شد، كسانی بودند كه از انگلیسی‌ها رشوه دریافت كرده بودند.