کلاس تاریخ
بازرگان یک هفته بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در مصاحبه با خبرنگار نیویورک تایمز چنین گفت: «دولت ایران مشتاق است روابط خوب خود با آمریکا را از سر بگیرد.» سرانجام نیز اختلاف بر سر مواضع مختلف و از جمله قطع یا ادامه رابطه با آمریکا که در ان زمان از نظر قاطبه مردم ایران دشمن اصلی انقلاب به شمار می‌رفت، به استعفای دولت موقت در 14 آبان 1358 یعنی دقیقا فردای تسخیر لانه جاسوسی آمریکا انجامید.
کد خبر: ۵۶۳۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۸/۱۴
گزارش تاریخی
دانش‌منفرد در مورد آماده کردن دفتر نخست‌وزیری میگوید: « به دلیل عدم دسترسی به کاخ نخست‌وزیری کلاسی را در محل کمیته استقبال به عنوان دفتر نخست‌وزیر برای ایشان در نظر گرفتیم ... پشت در کلاس با خط زیبا و درشت با ماژیک روی کاغذی نوشتیم اتاق نخست‌وزیر و آن کاغذ را بر در اتاق نصب کردیم. یک اتاق را هم به عنوان اتاق هیئت وزیران انتخاب کرده و به همان صورت عمل کردیم».
کد خبر: ۵۵۸۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۱/۱۵
در نشست نقد و بررسی کتاب "ملی ـ مذهبی‌ها" مطرح شد:
معادیخواه با توجه به خط تحریف تاریخ توسط ملی‌مذهبی‌ها اظهار داشت: من یک نکته‌ای را عرض کنم. تا به همین امروز هم به این آقایان نهضت آزادی نقد دارم. اخیرا خاطراتی از آقای مهندس توسلی منتشر شده است. یک چیز عجیبی را ایشان نقل کرده، نامه‌ای را هفت تن از علما در زندان نوشته‌‌اند که بعدها به فتوای نجس و پاکی مشهور شد. جریان این نامه در تاریخ بدیهی است و امضای آیت‌الله طالقانی در آن هم بدیهی است. اما مهندس توسلی در کتاب خاطرات خود این قضیه را انکار کرده است و قاطعانه میگوید آیت‌الله طالقانی امضاء نکرده است. افراد وقتی دارای موضع‌گیری سیاسی می‌شوند تاریخ را طوری نقل می‌کنند که جای بحث زیادی دارد. حضرت امیرالمومنین علی (علیه‌السلام) می‌فرماید: اگر کسی وارد تخاصم شد دیگر نمی‌تواند تقوا را رعایت کند.
کد خبر: ۵۳۳۸ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۰۲
درنگی در خاطرات آیت‌الله احمدی میانجی؛
آیت‌الله میانجی درباره روابط حزب خلق مسلمان و آیت‌الله سیدکاظم شریعتمداری میگوید: حزب خلق مسلمان نفوذ بسيارى بر روى آقاى شريعتمدارى داشت. آنها مقاصد خودشان را در زير عباى او جست‌وجو مى‌كردند و از حيثيت ايشان سوءاستفاده مى‌نمودند... اين حزب خلق مسلمان ضرر فراوانى به آقاى شريعتمدارى زدند. وی همچنین درباره بازرگان عنوان می‌کند: آقاى مهندس بازرگان بعد از آنكه انتخاب شد، چند عمل انجام داد كه به‌نظر من، اعمال ايشان در برانداختن نظام كافى بود.
کد خبر: ۵۱۶۸ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۱۷
شهید بهشتی میگوید: آقای بازرگان هم گاهی می‌آمدند در تلویزیون و می‌گفتند که نمی‌گذارند من کارم را بکنم و خلاصه بر سر مسائل مختلف با ایشان درگیری‌هایی داشتیم. بارها به آقای مهندس گفتم که شما که همیشه پیشتاز بودید با مردم بودید و مبارز بودید به چه حقی از انقلاب قهر می‌کنید مگر شما احساس مسئولیت نمی‌کنید.
کد خبر: ۵۰۲۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۰۵
در 15 بهمن 1357، امام خمینی طی حکمی، مهندس مهدی بازرگان را «بدون در نظر گرفتن روابط حزبي و بستگي به گروهي خاص» مأمور تشكيل دولت موقت کردند و از مردم خواستند تا «نظر خودشان را درباره دولت آقاي مهندس بازرگان كه دولت شرعي و اسلامي است اعلام كنند...» به دنبال آن، مردم در همه شهرها و استان‌های کشور، در تبعیت از حکم امام خمینی اقدام به راهپیمایی کردند. به گفته محمدرضا اعتمادیان: «وقتی خبر تشکیل دولت موقت در جامعه منتشر شد همه استقبال کرده و دولت موقت را تایید نمودند و آمادگی خود را برای همکاری با آن اعلام داشتند. واقعاً همه مردم با تمام وجود همکاری می‌کردند، ولی متاسفانه دولت موقت، ارزش این اعتماد را ندانست و پایگاه و جایگاه خود را حفظ نکرد. این دولت بعد از مدت کوتاهی دچار این توهم گردید که تمام قدرت به دست او افتاده است، از این رو در مقابل امام ایستاد.»
کد خبر: ۴۵۶۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۱/۱۶
امام خميني در روز پانزدهم بهمن 1357،حكم نخست‌وزيري بازرگان را صادر کردند و روز شانزدهم بهمن جلسه معارفه بازرگان با حضور صدها خبرنگار خارجي و داخلي در مدرسه علوي برگزار شد.
کد خبر: ۴۵۶۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۱/۱۶
در اسناد ارکان امنیتی رژیم پهلوی آمده است که مهدی بازرگان در دورانی که در این رژیم بازداشت شده است، مورد حمایت‌های ویژه دربار و شخص محمدرضا پهلوی قرار گرفته است.
کد خبر: ۴۴۴۲ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۱/۰۱
برگی از خاطرات سردار رحیم صفوی
آقای بازرگان بعد از بازگشت از سفر كردستان در جمع اعضای شورای انقلاب حاضر شد و اعلام كرد: «دولت چاره‌ای ندارد جز این كه در مقابل حزب دموكرات تسلیم شود و یك نوع خودمختاری به آنها اعطا كند و شرایط آنها را بپذیرد.» در همین جلسه بود كه شهید بهشتی و شهید مطهری بلند شده، فریاد می‌كشند: یعنی چه آقا؟ شما می‌خواهید ما در مقابل نیروهای دموكرات و كمونیست تن به سازش بدهیم. نخیر چنین نیست و سازش معنی ندارد.»
کد خبر: ۴۴۳۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۰/۳۰
به بهانه سالروز استعفای دولت موقت
بازرگان یك هفته پس از پیروزی انقلاب اسلامی در مصاحبه با خبرنگار نیویورك تایمز گفت: «دولت ایران مشتاق است روابط خوب خود با آمریكا را از سر بگیرد». وی در مصاحبه با نیوزویک تأکید کرد: «ما روابط دوستانه‌ای با ایالات متحده داشته‌ایم و میل داریم روابط دوستانه‌مان را با ایالات متحده و تمامی کشورهای جهان حفظ نماییم».اشتیاق بازرگان به برقراری رابطه با آمریكا و صداقت وی در این امر برای آمریكا كاملاً محرز بود. كاردار سفارت آمریكا در یكی از یادداشت‌های خود، درباره اشتیاق بازرگان به حفظ روابط دوستانه با آمریكا میگوید: «مناسبات حسنه با ایالات متحده از اعتقادات شخصی نخست‌وزیر است، هنگامی كه دادن پست وزارت خارجه به [ابراهیم] یزدی مورد بحث بود، نخست‌وزیر از یزدی درباره‌ی این نكته پرسیده بود تا اینكه اطمینان حاصل كرد كه یزدی از مناسبات دوستانه با آمریكا پشتیبانی می‌كند».
کد خبر: ۴۴۳۴ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۸/۱۴
برشی از خاطرات سیدرضا زواره‌ای
سیدرضا زواره‌ای میگوید: یک بار در زمره اسناد و مدارکی که از ساواک برای ما آورده می‌شد تا شواهد لازم را علیه متهمان زندانی فراهم کنیم، نامه‌ای پیدا شد که برای همه ما تکان‌دهنده و تأثربرانگیز بود. نامه مذکور در روز بیستم شهریور سال ۱۳۵۷ از طرف سپهبد مقدم، رئیس ساواک، به شخصی شاه نوشته شده بود. در آن نامه پس از ذکر القاب و عناوین و تعارفات معمول از قبیل پیشگاه مبارک و غیره، آمده بود: «حساب الامر مطاع مبارک ملوکانه از جناب آقای مهندس بازرگان دعوت به عمل آوردیم».
کد خبر: ۲۰۶۳ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۰/۳۰
به مناسبت سالگرد درگذشت مهدی بازرگان تصاویری از وی را منتشر کرد.
کد خبر: ۲۰۶۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۱۰/۲۹
قاسم تبریزی
حیات سیاسی و اجتماعی مهدی بازرگان ابعاد پیدا و پنهانی دارد. کارنامه سیاسی اجتماعی او را می‌توان در سه بخش روشنفکر مذهبی، سیاستمدار و نخست‌وزیر بررسی کرد. در عرصه اندیشه، او تحت‌تأثیر علوم تجربی غرب بود و اعتقاد داشت با تکیه بر علوم تجربی غرب می‌توان به جایی رسید که پیامبران به آنجا رسیدند. در عرصه سیاست، او ابتدا مخالف فعالیت‌های سیاسی بود اما از دهه 30 وارد امور سیاسی شد. با این وجود در نگاه سیاسی بازرگان جهاد و مبارزه جایی نداشت و او با مبارزه با رژیم پهلوی هرگز موافق نبود. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و با قرار گرفتن بازرگان در راس دولت موقت، تعارض‌های وی با نظام، انقلاب و امام خمینی آشکار شد تا اینکه بعد از تسخیر لانه جاسوسی، بازرگان مجبور به استعفا شد. بعد از سقوط دولت موقت، تعارض‌های بازرگان با نظام و انقلاب بیش از پیش نمایان شد. به طوری که او در کتاب "بازیابی ارزش‌ها" نوشت: «من از ابتدا با آیت‌الله خمینی اختلاف نظر داشتم.» این همان تعارضی است که در اندیشه بازرگان وجود داشت اما قبلاً موقعیت بروز پیدا نکرده بود.
کد خبر: ۲۰۶۰ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۰۱
بعد از کودتای 28 مرداد و 16 آذر 1332، درحالی که اغلب جریان‌های مبارز و در راس آنها روحانیت، امریکا را هدف مبارزه قرار داده بودند، ملی‌گرایان بیش از پیش به امریکا نزدیک شدند. آنها اگرچه خود را میراث‌دار جنبش دانشجویی معرفی می‌کردند و در سالروز 16 آذر دست به اعتصاب می‌زدند، اما در عمل شیوه‌ای دیگر را پیش می‌گرفتند و به طور پنهانی و آشکار با امریکا که کودتای ننگین 28 مرداد و کشتار 16 آذر برآمده از آن بود، رابطه برقرار می‌کردند. مهدی بازرگان٬دبیرکل نهضت آزادی پس از رسوایی ملی گرایان در جریان افشای اسناد لانه جاسوسی میگوید: «پایه‌گذاران و اعضاء و علاقمندان به نهضت آزادی ایران و نهضت مقاومت ملّی، نه تنها با آمریکا، بلکه با بعضی از کشورهای اروپا و نیز دولت وقت [رژیم پهلوی] ارتباط‌های کم و بیش پنهانی داشته‌اند؛ نه تنها در چند ماه مانده به پیروزی درخشان انقلاب بلکه از 26 سال پیش.»
کد خبر: ۱۷۸۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۹/۱۹
سه روایت از 16 آذر 1332
مصطفی بزرگ‌نیا به ضرب سه گلوله از پای در آمد. شریعت رضوی که ابتدا هدف سرنیزه قرار گرفته به سختی مجروح شده بود، دوباره هدف گلوله قرار گرفت. ناصر قندچی حتی یک قدم هم به عقب برنداشته و در جای اولیه خود ایستاده بود یکی از جانبازان "دسته جانباز" با رگبار مسلسل سینه او را شکافت و او را شهید کرد.
کد خبر: ۱۷۶۳ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۹/۱۴
روایتی از عملکرد دولت موقت در اصفهان
رحیم صفوی می گوید: یکی از مسائلی که آن زمان خیلی مهم بود، مصادره اموال حدود 20 هزار مستشار آمریکایی بود که در زمان طاغوت در شهرکی نزدیک اصفهان به نام شاهین‌شهر زندگی می‌کردند؛ پس از پیروزی انقلاب، اموال آنها با حکم دادگاه انقلاب مصادره شد و کمیته از اموال مزبور محافظت می‌کرد. تا این که یک روز بازرگان طی تماس تلفنی و با ارسال حکمی دستور آزادی اموال آمریکایی‌ها را صادر کرد.
کد خبر: ۱۶۵۳ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۸/۲۴
دکتر غلامرضا خواجه‌سروی
مشی و روش آیت‌الله مهدوی‌کنی در سطح "فردی" حاکی از احترام متقابل و انتقاد از تندروی‌های معمول در زمان‌های متفاوت علیه افراد شاخص جریان لیبرال دموکرات مذهبی است٬ همواره از اشخاص مشهور جریان مزبور نظیر مهندس بازرگان و غیره محترمانه یاد می‌کردند و در سال‌های قبل از پیروزی انقلاب اسلامی هم این تعامل دوستانه و اخلاقی با آنان برقرار بوده است اما در سطح "جریانی" آیت‌الله مهدوی کنی منتقد مشی حرکتی و نظرات سیاسی جریان لیبرال دموکرات مذهبی بوده و هیچگاه این نگرش و حرکت سیاسی را تأیید نکرده است. کمااینکه نامبرده در خصوص نظر مهندس بازرگان در اوان پیروزی انقلاب اسلامی دائر بر لزوم بازگشت روحانیت به مساجد و سپردن حکومت به لیبرال دموکرات‌های مذهبی انتقادهای جدی ابراز کرده است و در خصوص سایر موارد نیز با تمسک عملی به مکتب سیاسی امام خمینی(ره) هیچگاه با جریان مزبور همراه نشده است.
کد خبر: ۱۴۹۳ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۷/۳۰
برشی از خاطرات حجت‌الاسلام حسن روحانی
روزی که وزیر امورخارجه اعلام کرد که دولت قصد دارد هواپیماهای اف ۱۴ را به امریکا پس بدهد، من بسیار نگران شدم و به دکتر بهشتی زنگ زدم و قرار ملاقات گذاشتم و در دیدار با ایشان درباره این ماجرا صحبت کردم و گفتم: اجرای این تصمیم بسیار خطرناک و مانند تقلیل دوره سربازی به یک سال، نوعی خیانت است.
کد خبر: ۱۱۸۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۶/۱۲
در جریان انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی، مهدی بازرگان با صدور اعلامیه از مسعود رجوی، سرکرده گروهک منافقین حمایت کرد و گفت: «برای تامین وحدت و حقوق گروه‌های اقلیت امیدواریم آقای "مسعود رجوی" که معرف جناح پرشوری از جوانان با ایمان می‌باشد نیز به مجلس راه یافته، موفق به همکاری صادقانه با گروه‌های با حسن نیت و در خدمت به خدا و خلق بشود.» اما حمایت مهدی بازرگان هم باعث جذب آرای مردم به نفع مسعود رجوی نشد و وی در انتخابات رای نیاورد.
کد خبر: ۹۰۲ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۲/۱۶
حجت الاسلام ناطق نوری درباره تلاش ملی‌گرایان برای انحراف اعتصاب کارکنان شرکت نفت در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی میگوید: سرهنگ رحیمی زودتر به مقصد مورد نظر می‌رفت و اعلامیه‌های جبهه ملی را پخش می‌کرد. آنان می‌خواستند مسیر را منحرف کنند. بنابراین وقتی این حرکات را دیدم متوجه شدم چرا شهید بهشتی ما را برای اینکه مواظب این نوع حرکات باشیم فرستاده است.
کد خبر: ۷۵۳ تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۱۲/۲۹