نگاهی تاریخی به سلاح آبی ایران
در این پرونده با رویکرد تاریخی به اهمیت این تنگه راهبردی و فراز و نشیب‌های مرتبط با آن در کوران حوادث سیاسی و بحران‌های جهانی پرداخته شده است.
کد خبر: ۱۱۳۳۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۳
امکان انسداد تنگه در سال ۵۸ به اذعان نشریات خارجی
بهار سال ۵۸، درگیری مرزی میان ایران و عراق رو به وخامت گذاشت و ۱۰ هواپیمای عراقی در ۴ نوبت ۶ قریه از توابع سردشت را بمباران کردند؛ مجله «الحوادث» طی گزارشی نوشت: «آمریکا توطئه کرده است که در زمستان آینده منطقه خلیج فارس را به آتش بکشاند که نخستین شراره آن نیز از خوزستان آغاز خواهد شد... آمریکا می‌خواهد میان ایران و عراق برخورد ایجاد کرده و خلیج فارس را به آتش بکشد، حریقی که محدود به چاه‌های نفت ایران نخواهد بود بلکه باعث بسته شدن تنگه هرمز خواهد شد».
کد خبر: ۱۱۲۵۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۱
کتابی که به نقش تنگه هرمز در دوران جنگ می‌پردازد
کد خبر: ۱۱۱۹۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۳۰
تنگه هرمز در اسناد لانه جاسوسی
سند شماره ۱۰۱ از «اسناد لانه جاسوسی» بیش از آنکه صرفاً گزارشی فنی از وضعیت کشتیرانی باشد، بازتابی از نگاه راهبردی واشنگتن به یک گلوگاه حیاتی در نظم انرژی و تجارت جهانی است. در متن سند، تنگه هرمز نه فقط به‌عنوان یک گذرگاه دریایی، بلکه به مثابه نقطه‌ای حساس در پیوند میان امنیت بین‌المللی، ثبات بازار نفت و منافع اقتصادی قدرت‌های غربی تصویر می‌شود.
کد خبر: ۱۱۱۷۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۲۸
نطق طوفانی آیت‌الله خامنه‌ای در سال ۱۳۶۲؛
اسفند ماه ۱۳۶۲ پس از آن که ارتش بعثی صدام کشتی‌های ایرانی در خلیج فارس مورد هدف قرار داد تا جنگ را به میدان اقتصادی بکشاند، جمهوری اسلامی ایران برای اقدام متقابل از اهرم بستن تنگه هرمز نام برد.مهمترین تهدیدها توسط رئیس‌جمهور وقت آیت‌الله سید علی خامنه‌ای در خطبه‌های نماز جمعه ۱۲ اسفند ۱۳۶۲ صورت گرفت.
کد خبر: ۱۱۱۷۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۲۲
به روایت اسناد لانه جاسوسی
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، آمریکا به دنبال راه‌هایی برای تأمین امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز بود. از این رو، بحث همکاری منطقه‌ای میان کشور‌های حاشیه جنوبی خلیج فارس مطرح شد، اما در برخی از اسناد لانه جاسوسی ـ مانند سندی که در این یادداشت به آن پرداخته‌ایم ـ مشاهده می‌شود که آمریکا از همان ابتدا امید و اطمینانی به توان و قابلیت کشور‌های مذکور نداشته است.
کد خبر: ۱۱۱۷۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۲۵
خلیج فارس و تنگه هرمز در اسناد لانه جاسوسی
یکی از دغدغه‌های اصلی ایالات متحده آمریکا در ماه‌های نخست پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، مسئله امنیت خلیج فارس و به‌ویژه تنگه هرمز بود. اسناد لانه جاسوسی نشان می‌دهد که واشنگتن با نگرانی از تغییر موازنه قدرت در منطقه، در تلاش بود ترتیبات جدیدی برای حفظ جریان نفت و کنترل این گذرگاه راهبردی ایجاد کند. سند شماره ۹۶ مورخ ۵ مه ۱۹۷۹ (۱۵ اردیبهشت ۱۳۵۸) نمونه‌ای از این تلاش‌هاست.
کد خبر: ۱۱۱۶۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۲۰
خطابه تاریخی آیت‌الله خامنه‌ای درباره «برگ برنده» ایران
وقتی صدام در بحبوحه جنگ ایران و عراق با حمله به کشتی‌های حامل نفت آتش جنگ را به خلیج فارس کشید، ایران، بستن تنگه هرمز را به عنوان تهدید و «برگ برنده» رو کرد و این موضوع، ترس رئیس جمهور وقت آمریکا را در پی داشت تا جایی که ریگان در واکنش به تهدید ایران گفت: «خود را در باز نگه‌داشتن تنگه هرمز متعهد می‌دانم».
کد خبر: ۱۱۱۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۱۹
در گفت‌و‌گو با استاد جغرافیای سیاسی مطرح شد؛
بهادر زارعی، عضو هیئت علمی گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران گفت: ایران بدون احتساب جزایر خلیج فارس به عنوان هجدهمین کشور پهناور دنیا و با احتساب جزایر هفدهمین کشور وسیع به حساب می‌آید؛ تقریبا ۶۶ درصد از مساحت جزایر در خلیج فارس متعلق به ایران است؛ بعضی از این جزایر حدود ۱۵۰ متر ارتفاع دارند و موجب تسلط ما بر تنگه می‌شوند؛ تنگه‌ای که در طولانی‌ترین بخش ۹۵ کیلومتر و در کوتاه‌ترین قسمت ۳۳ کیلومتر است و با استفاده از ظرفیت آن می‌توان بر گلوگاه اقتصادی دنیا مسلط شد.
کد خبر: ۱۱۱۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۱۹
نقش حیاتی تنگه هرمز در امنیت انرژی و اقتصاد جهانی
تنگه هرمز تنها یک گذرگاه دریایی نیست، بلکه یکی از حیاتی‌ترین شریان‌های اقتصادی جهان به شمار می‌رود. بخش قابل توجهی از انرژی مورد نیاز جهان از این آبراه عبور می‌کند و وقوع هرگونه تنش یا اختلال در آن می‌تواند تعادل بازار‌های جهانی را برهم زند. از همین رو، ثبات اقتصاد جهانی مستقیماً با ثبات و امنیت تنگه هرمز پیوند خورده است.
کد خبر: ۱۱۱۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۸
روایتی از حسن روحانی
حسن روحانی در خاطرات خود به تصمیم ایران برای بسته تنگه هرمز در دهه شصت اشاره می‌کند. جایی که آمریکایی‌ها پس از ناکامی در خلیج فارس به تحریم نفتی ایران روی آوردند و در مقابل ایران هم تصمیم به بستن مهمترین گلوگاه آبی جهان گرفت.
کد خبر: ۱۱۱۳۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۴
به‌روایت روزنامه نیویورک پست
در قسمتی از گزارش روزنامه نیویورک پست آمده است: تنگه هرمز دهانه باریک خلیج فارس است که بین ایران و نوک شمالی عمان در شبه‌جزیره عربستان قرار دارد. به گفته کارشناسان در اینجا، غرق شدن تنها یک تانکر در عرض این تنگه می‌تواند به طور موثری دریانوردی را مسدود کند. یک سفیر غربی اخیراً به میهمانی گفته است: «اگر چنین اتفاقی بیفتد، چراغ‌های دنیای به اصطلاح آزاد کم‌سوتر خواهند شد.»
کد خبر: ۱۱۱۲۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۷
به‌روایت اسناد
این نوشتار با نگاهی به محتوای یک سند تاریخی متعلق به «سازمان رزمندگان پیشگام مستضعفین ایران» (مورخ ۹ مهر ۱۳۵۹)، به تبیین دکترین نظامی-سیاسی این گروه در قبال تنگه هرمز و تغییر ماهیت نبرد‌های دفاعی ایران می‌پردازد. مسئله‌ای که سوای از دیدگاه این گروه، اهمیت این آبراه حیاتی و گلوگاه استراتژیک را به‌مثابه ابزاری قدرتمند برای دفاع در هر برهه‌ای از جنگ و تهدید نشان می‌دهد.
کد خبر: ۱۱۱۲۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۳۰
به روایت امیرخسرو افشار قاسملو در تاریخ شفاهی دانشگاه هاروارد
واگذاری بحرین در سال ۱۳۴۹، نه‌تنها یک اشتباه راهبردی بود که لطمات جبران‌ناپذیری به منافع ملی ایران در خلیج فارس وارد کرد، بلکه الگویی خطرناک از تفکر شاه را به نمایش گذاشت. او بحرین را صرفاً با معیار‌های هزینه-فایده و فشار‌های خارجی سنجید و آن را «سربار» و «غیراستراتژیک» قلمداد کرد. حال آنکه همین منطق، اگر در شرایط مشابهی به کار گرفته میشد، می‌توانست به واگذاری نقاط حیاتی‌تر و استراتژیک‌تر نظیر تنگه هرمز و سایر جزایر نیز بینجامد. به عبارت روشنتر، در نگرش محمدرضا پهلوی، مرز میان «نگهداشت» و «واگذاری» سرزمین‌ها بسیار شکننده بود؛ همانطور که بحرین رفت، این خطر وجود داشت که نوبت به هرمز هم برسد.
کد خبر: ۱۱۱۲۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۲
چرا هرمز نگین انگشتری جهان است؟
جزایر واقع در تنگه هرمز به دلیل قرارگیری در یکی از راهبردی‌ترین شاهراه‌های آبی جهان، از اهمیت دفاعی زیادی برخوردارند. این جزایر امکان پایش و کنترل رفت‌وآمد‌های دریایی را فراهم می‌کنند و به همین سبب همواره در سازوکار‌های دفاعی و امنیتی نقش اساسی داشته‌اند. تا آنجا که آلفونس دالبوکرک دریانورد پرتغالی در سال ۱۵۰۷ میلادی (۸۸۶ شمسی) بیان داشت: «هر دولتی که بر سه تنگه هرمز، باب‌المندب و مالاکا تسلط داشته باشد، بر جهان مسلط خواهد بود.»
کد خبر: ۱۱۱۱۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۶
با نگاهی به کنوانسیون ۱۹۸۲؛
تنگه هرمز یکی از مهمترین گذرگاه‌های راهبردی جهان است که نقش تعیین‌کننده‌ای در تجارت انرژی و کشتیرانی بین‌المللی دارد. بررسی وضعیت حقوقی این تنگه در چارچوب کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق بین‌المللی دریاها، برای درک حدود اختیارات دولت‌های ساحلی و حقوق عبور کشتی‌ها، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
کد خبر: ۱۱۱۰۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۳
اهرمی برای فشار از دیروز تا امروز
تنگه هرمز یکی از شریان‌های اقتصادی دنیا است که به عنوان اهرم فشار بر معادلات سیاسی-نظامی اثرگذار است و ظرفیت بهره‌برداری دارد؛ این موضوع در گزارش‌های اسرائیلی قبل و بعد از انقلاب به دفعات مورد اشاره و تاکید قرار گرفته است تا جایی که رسانه‌های اسرائیلی پیش از انقلاب نیز یکی از مولفه‌های قدرت ایران را اعمال نظارت بر تنگه هرمز می‌دانستد.
کد خبر: ۱۱۰۸۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۰۳
واکاوی ابعاد راهبردی تنگه هرمز
تنگه هرمز یکی از تنگه‌های مهم بین‌المللی است که در جنوب غرب آسیا واقع شده است و خلیج فارس را با اقیانوس هند پیوند می‌دهد. اهمیت ژئوپلیتیک و استراتژیک تنگه هرمز، این امکان را به ایران می‌دهد تا از آن به‌عنوان برگ برنده در بحران‌های منطقه‌ای بهره گیرد.
کد خبر: ۱۱۰۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۲۳