رژیم حقوقی دریای خزر، بازتابی از دگرگونی‌های ژئوپلیتیکی پیرامون این پهنه آبی است؛ از برتری تحمیلی روسیه تزاری و توافق‌های دوجانبه ایران و شوروی تا ظهور دولت‌های ساحلی جدید پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی. در این میان، پس از سال‌ها بحث و گمانه‌زنی درباره یک رژیم حقوقی جدید برای خزر، کنوانسیون آکتائو کوششی برای سامان‌دهی این وضعیت پیچیده و تعیین قواعد همکاری پنج‌جانبه بوده است.