مرکز اسناد انقلاب اسلامی

برچسب ها - رضا شاه
به روایت اسناد
بطوری که خود اینجانب در محل مذکور مشاهده نمودم موضوع کشف حجاب به هیچ وجه در آنجا عملی نشده است و بطوری که از اشخاص متعدد تحقیق به عمل آمد شخص میرزا محمود نام که از مالکین و مجتهدین محلی است با یک از [ناخوانا] و نماینده آنجا مانع عملی شدن این امریه هستند.
کد خبر: ۷۴۲۵   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۱۰/۱۵

يک فضاى خفقان و دهشتناكى به وجود آورده بودند؛ حتى مردم در داخل خانه‌هايشان نمى‌توانستند مسائل سياسى را مطرح كنند. همواره به گوش مردم اين‌گونه خوانده و تلقين كرده بودند كه: «ديوار موش دارد و موش هم گوش دارد.» مردم در خانه‌هايشان هم امنيت و آسايش و آرامش نداشتند. همه در اضطراب و نگرانى به سر مى‌بردند و آنكه در امنيت و آسايش بود يک عده اشخاص لاابالى و اراذل و اوباش بودند.
کد خبر: ۷۳۵۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۹/۱۵

رابطه‌ شاه‌ با آمريكاييان‌ چنان‌ صميمانه‌ شده‌ بود كه‌ جرج‌ آلن ‌سفير آمريكا در ايران‌، بعد از ظهر هر شنبه‌ با شاه‌ تنيس‌ بازی میكرد و بعد از آن‌ غالبا برای صرف‌ ويسكی و گفتگو با شاه‌ در كاخ‌ میماند. هر دوشنبه‌ جرج‌ آلن‌ شام‌ را ميهمان ‌شاه‌ و خانواده‌اش‌ بود و پس‌ از آن‌ به‌ گفتگو میپرداختند.
کد خبر: ۷۱۶۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۴

انتشار به مناسبت سالمرگ محمدرضا پهلوی
«... حاصل کار آنها همان متنی است که امروز به عنوان وصیتنامه سیاسی شاه معروف شده و البته بعد از مرگ او بوسیله اشخاص یاد شده تهیه گردیده است.»
کد خبر: ۷۰۱۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۵

به بهانه سالمرگ رضاخان
قانونی در دی ماه 1307 برای متحدالشکل نمودن البسه اتباع ایران در داخل کشور از مجلس گذشت. در اجرای این قانون تضیقاتی را ماموران برای مردم خصوصا مردم کردستان فراهم نمودند، چون می‌بایست همه کت و شلوار بپوشند و کلاه لبه‌دار پهلوی یا شاپو بر سر بگذارند. ژاندارم‌ها و پاسبان‌ها دستور داشتند هر کسی را در لباس کُردی مشاهده نمایند تحت تعقیب قرار دهند. چهار هزار تومان می‌گیرد، در آن زمان از سی تومان تجاوز نمی‌کرد، بسیار سنگین بود. زنان هم از چنین قانونی مستثنی نبودند. آنها هم می‌بایست لباس محلی را دور انداخته لباس اروپایی پوشیده و از برنامه کشف حجاب پیروی نمایند؛ چنانچه زنی با روسری یا هر نوع حجاب دیگری دیده می‌شد روسری را از سرش برداشته، پاره می‌کردند و به آتش می‌کشیدند.»
کد خبر: ۷۰۰۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۴

نشست «بازخوانی علل داخلی و خارجی کودتای سوم اسفند 1299» با حضور استاد خسرو معتضد محقق و نویسنده و دکتر علیرضا ذاکر اصفهانی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، دکتر محمدمهدی اسماعیلی معاون پژوهشی مرکز اسناد انقلاب اسلامی و گروهی از محققین این مرکز در پژوهشکده مطالعات انقلاب اسلامی برگزار شد.
کد خبر: ۶۶۷۲   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۲/۱۰

پژوهشکده مطالعات انقلاب اسلامی برگزار می‌کند:
نشست «بازخوانی علل داخلی و خارجی کودتای سوم اسفند 1299» در مرکز اسناد انقلاب اسلامی برگزار می‌شود. در این نشست استاد خسرو معتضد محقق و نویسنده و دکتر علیرضا ذاکر اصفهانی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران درباره علل داخلی و خارجی کودتای سوم اسفند 1299 به گفت‌وگو می‌نشینند.
کد خبر: ۶۶۵۳   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۲/۰۴

چرایی و چگونگی وقوع كودتای سوم اسفند 1299 در گفتگو با دکتر مظفر شاهدی
مظفر شاهدی: «کودتای سوم اسفند،‌ حتی در همان برهه هم، برچسب انگلیسی خورده بود و كم نبودند افرادی از اقشار مختلف مردم كشور، كه دست پنهان انگلیس را در فرایندِ منتهی به‌وقوع كودتای سوم اسفند 1299 می‌دیدند. بنابراین، كودتا، در كلیت خود، با نظر مخالف اقشار مختلف مردم كشور مواجه شد؛ كه البته در فضای سیاسی و اجتماعی و امنیتی رعب‌انگیز و سركوبگرانهِ متعاقب كودتا هم، طرح‌های امنیتی و انتظامی زیادی برای برخورد با مخالفان كودتا در میان مردم كشور به‌مورد اجرا گذاشته شد».
کد خبر: ۶۶۵۲   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۲/۰۳

بازنشر
وزیرجنگ از نخست‌وزیر دولت کودتا درخواست کرد: «... پیشنــــهاد می‌نماید که از طرف دولت نشان درجه اول خارجه به مشارالیه اعطا شود و ضمنا برای یادآوری خاطر مبارک را تصدیع می‌دهم در این موقع که ژنرال آیرون‌ساید و ژنرال گوری و بعضی از صاحب‌منصبان انگلیسی که در فرونت گیلان ابراز لیافت نمـــوده و می‌خواهند از ایران مسافرت نمایند بی مورد نیست نشان‌هائی که حضرت اشرف مقتضی می‌دانند قبل از حرکت به آن‌ها مرحمت شود.»
کد خبر: ۶۶۵۰   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۲/۰۳

به روایت اسناد
روایت اسناد نشان می‌دهد که محدودیت‌های اجتماعی گسترده‌ای برای بانوان محجبه در جامعه ایجاد شد. ابلاغ ممنوعیت ورود زنان با حجاب به اماکن عمومی یکی از همین موارد بود. در سندی با امضای کفیل وزارت جنگ که موضوع مذکور اشاره دارد آمده است: «کفالت ستاد ارتش اداره شهربانی تقاضا نموده چون از ورود خانم‌های باحجاب به اماکن تفریحی از قبیل سینماها و تئاترها و کافه‌ها و رستوران و غیره جلوگیری می‌شود...».
کد خبر: ۶۵۰۱   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۰/۱۷

یادی از دلاوری‌های میرزای جنگل
در 11 آذر 1300 میرزا کوچک خان جنگلی، مبارز دلیری که به خاطر خیانت برخی یاران تحت تعقیب بود، راه قله‌های جنگل را در پیش گرفت؛ اما سرما و برف این سرباز رشید را زمین‌گیر کرد و جان به جان‌آفرین تسلیم نمود. روستایی‌ها جنازه‌ یخ‌زده‌ میرزا را به خانقاه آوردند، ولی سالار شجاع سر میرزا را قطع کرد و برای رضاخان به سوغات برد و این‌گونه نهضت میرزا خاموش شد؛ ولی نام و یاد او همواره الهام‌بخش انسان‌هایی شد که برای آزادی از استبداد و رهایی از بیگانگان آرام نداشتند.
کد خبر: ۶۳۹۹   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۱

در بخشی از اعلامیه میرزا کوچک‌خان آمده: «عموم ایرانیان می‌دانند که از بدو قیام و تشکیل جمعیت جنگل الی کنون، نخستین نظریه که قبل از هر چیز مطمح نظر و با خطی جلی و برجسته در سرلوحه مرام آنان منقش بوده، همانا رفاهیت حال عموم هموطنان، تهیه موجبات سعادت و استقلال ایران و بالاخره رهایی یافتن از چنگال متعدیان بوده است...»
کد خبر: ۶۳۹۸   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۱

به بهانه سالروز رحلت آیت‌الله بافقی
آیت‌الله شيخ محمدتقى بافقى مى‌گويد: «چه کسى به شما اجازه داده که حريم حرم را زير پا بگذاريد و با اين سر و وضع به زيارت بياييد؟» زن رضاخان که ظاهراً همان تاج‌الملوک مادر محمدرضا بود، وقتى با اين برخورد مواجه مى‌شود، بى‌درنگ از طريق تلفن، مسئله را به رضاخان گزارش مى‌کند...».
کد خبر: ۶۰۳۷   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۵/۱۲

آیت‌الله صابر همدانی می‌گوید: «نماز ميت را هم هيچ کدام از مراجع تقبل نکردند، مرحوم آيت‌الله حجت که در آن موقع کسالت هم داشت در رد اين تقاضا فرموده بود من نماز خودم را درست نمى‌توانم بخوانم چه رسد به نماز کسى مثل شاه!».
کد خبر: ۶۰۱۴   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۵/۰۴

گفتگو| از پخش اعلامیه در حضور شاه تا تخریب قبر رضاخان
هنگامی که به همراه آقای خلخالی برای تخریب قبر رضاشاه آماده شدیم بنی‌صدر زنگ زد. بچه‌ها به آقای خلخالی گفتند رئیس‌جمهور تماس گرفته. بنی‌صدر به خلخالی گفت: قبر رضاشاه را دست نزنید این آرامگاه حیف است! آقای خلخالی در جواب گفت: «مگر قبر پدر تو را خراب می‌کنیم؟ من می‌خواهم که قبر رضاشاه را خراب کنم.»
کد خبر: ۵۸۸۶   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۳/۲۶

کلاس تاریخ
فریدون هویدا می‌­گوید: «ساواک فقط اسماً وابسته به نخست­‌وزیری بود وگرنه مستقل کار می­‌کرد و دستورات خود را نیز مستقیما از شاه می­‌گرفت. ساواک که کلیه فعالیت­‌هایش جنبه محرمانه و پنهانی داشت تمام سعی خود را به کار می­‌گرفت تا محیطی آکنده از ترس به وجود بیاورد...»
کد خبر: ۵۸۱۵   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۲/۳۱

کلاس تاریخ
سپهبد امیرحسین ربیعی می‌گوید: «وقتی ژنرال هایزر آمریکایی گفت "شاه باید برود"... اولش برای بنده یک شوک بود. که مگر شاه ما را یک ژنرال آمریکایی می‌تواند بگوید باید برود؟! ...قسم به مقدسات عالم، در زندگی‌ام بزرگترین ضربه است که تازه فهمیدم اصولا شاه مثل یک ساختمانی است که به یک چوب پوسیده لغزان سوار است. درست مثل اینکه دم موش را بگیرند و بیندازند بیرون... واقعا نمی‌دانستم شاه اینقدر هیچ است...»
کد خبر: ۵۷۴۰   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۱/۳۱

دربار به روایت دربار
مینو صمیمی یکی از کارگزاران رژیم پهلوی می‌گوید: «نتیجه اصلاحات ارضی شاه بدانجا کشید که در اواسط دهه 1970 ایران از یک کشور خودکفا در محصولات کشاورزی به صورت وارد کننده مواد غذایی درآمد.» به گفته صمیمی نابودی کشاورزی و سرازیر شدن روستائیان به شهرها باعث ایجاد حلبی‌آبادها در اطراف تهران شد.
کد خبر: ۵۷۰۰   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۱/۲۰

برخلاف تصور رایج، اقتصاد زمان هویدا آشفته و بی‌ثبات بود. «اردشیر زاهدی» وزیر امور خارجه كابینه هویدا می‌گوید: «در این دوران، اقتصاد کشور بسیار آشفته بود و نمی‌توان دلیلی برای ماندگاری این دولت پیدا کرد، مگر روابط خاص وی با شخص شاه.» اسدالله علم نیز با اشاره به وضعیت آشفته دوران هویدا، وفاداری وی به محمدرضا پهلوی را دلیل دوام نخست‌وزیری او می‌داند و می‌نویسد: «در فروردین ۱۳۵۳ این موضوع را محرمانه با شاه در میان گذاشته که بقای هویدا نتیجه پول دادن به اعضای خاندان سلطنتی است».
کد خبر: ۵۶۹۱   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۲/۲۱

فرار به جای مقاومت
حسین فردوست می‌گوید: «آمریکایی‌ها در خرمشهر پیاده شدند و لشکری که در خوزستان بود، تعدادی از آنها در دو سه محل، تیراندازی‌های مختصری به سوی آمریکایی‌ها کرده بود. ولی در مجموع می‌توان گفت که نیروهای آمریکایی به راحتی در محور دزفول پیشروی می‌کرد و از مقاومت خبری نبود».
کد خبر: ۵۶۸۷   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۱/۰۸