فروشگاه
☰ X
تاریخ نگاری انقلاب اسلامی
۵۱

تاریخ نگاری انقلاب اسلامی

روایت تاریخ و شکل‌گیری حافظه جمعی بر اساس آن یکی از پایه‌های اصلی ساخت هویت ملی است. بیست و پنجم دی ماه سالروز صدور پیام امام خمینی مبنی بر ضرورت تدوین تاریخ انقلاب اسلامی در سال ۱۳۶۷، از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان «تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی» در تقویم رسمی ثبت شد. جریان «تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی» در طول چند دهه فعالیت خود با ظرفیت‌ها و چالش‌های متعددی مواجه بوده است. این پرونده به بهانه ۲۵ دی ماه از ابعاد مختلف به مسئله تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی خواهد پرداخت.

چالش‌­های تاریخ‌­نگاری در مواجهه با نسل‌­های نوظهور
در گفتگو با غلامرضا ظریفیان مطرح شد؛

چالش‌­های تاریخ‌­نگاری در مواجهه با نسل‌­های نوظهور

در این گفت‌و‌گو، دکتر غلامرضا ظریفیان چالش­های تاریخ ­نگاری در مواجهه با نسل­های نوظهور را در گروی درک تمایز میان مفاهیم «اکنون» و «اکنون­زدگی» دانسته، با استناد به تاریخ ­نگاری تعقلی، آنالیزی [تجزیه‌وتحلیلی]و غیرقدسی ارائه‌شده در قرآن، از ضرورت عبور از نگاه قدسی به وقایع تاریخی سخن گفته‌اند.
جمله کلیدی رهبر انقلاب درباره کتاب و کتابخوانی/ ۲۰ هزار ساعت مصاحبه در آرشیو مانده است
واکاوی وضعیت تاریخ انقلاب در حوزه نشر در گفتگو با سعید فخرزاده؛

جمله کلیدی رهبر انقلاب درباره کتاب و کتابخوانی/ ۲۰ هزار ساعت مصاحبه در آرشیو مانده است

فخرزاده در این گفتگو با واکاوی وضعیت تاریخ انقلاب در حوزه نشر، عدم برنامه‌ریزی مناسب، در دست نداشتن نقشه راه، مدیریت سلیقه‌ای، ضعف در تبلیغ و اطلاع‌رسانی و عملکرد جزیره‌ای نهادهای حوزه تاریخنگاری انقلاب اسلامی را از جمله آسیب‌های وضع موجود دانست. او همچنین روایت قابل توجهی از نقطه نظرات رهبر انقلاب درباره زنجیره تولید، نشر و بازخورد کتاب دارد.
سومین همایش روز تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی در قاب تصاویر
گزارش تصویری

سومین همایش روز تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی در قاب تصاویر

سومین همایش بزرگداشت روز تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی همراه با رونمایی از تازه‌ترین کتاب‌های منتشرشده در حوزه تاریخ انقلاب اسلامی و تقدیر از تاریخ‌نگاران برگزار شد.
جنگ روایت‌ها از جنگ اقتصادی هم بزرگ‌تر است/ تفکر مقاومت برای آمریکا بسیار ویران‌گرتر از مسئله هسته‌ایست
حجت‌الاسلام پورمحمدی در سومین همایش بزرگداشت روز تاریخنگاری انقلاب اسلامی

جنگ روایت‌ها از جنگ اقتصادی هم بزرگ‌تر است/ تفکر مقاومت برای آمریکا بسیار ویران‌گرتر از مسئله هسته‌ایست

حجت‌الاسلام و المسلمین مصطفی پورمحمدی در سومین همایش بزرگداشت روز تاریخنگاری انقلاب اسلامی گفت: موضوع روایت به خصوص در رابطه با انقلاب اسلامی مسئله بسیار مهمی است و جنگ روایی بزرگ‌تر و بالاتر از جنگ اطلاعاتی، نظامی و حتی جنگ اقتصادی است.
غفلت حوزه‌های علمیه از تاریخ و تاریخ‌نگاری+فیلم
رجبی دوانی مطرح کرد؛

غفلت حوزه‌های علمیه از تاریخ و تاریخ‌نگاری+فیلم

در آستانه برگزاری سومین سال بزرگداشت روز تاریخنگاری انقلاب اسلامی نگاهی به آراء و نظرات پیشکسوتان این حوزه در پایان برنامه سال گذشته داشته‌ایم.
چالش‌ها و ظرفیت‌های مراکز تاریخ‌پژوهی +فیلم
در گفت‌وگو با مسعود رضایی مطرح شد؛

چالش‌ها و ظرفیت‌های مراکز تاریخ‌پژوهی +فیلم

باید راه پژوهشگران به مراکز تاریخ‌پژوهی مثل مرکز اسناد انقلاب اسلامی، موسسه مطالعات تاریخی و... باز شود.
ضرورت نقش‌آفرینی مراکز اسنادی در جنگ رسانه‌ای+فیلم
حجت‌الاسلام احمد خزایی مطرح کرد؛

ضرورت نقش‌آفرینی مراکز اسنادی در جنگ رسانه‌ای+فیلم

حجت‌الاسلام احمد خزایی عضو هیات امنای مرکز اسناد انقلاب اسلامی و رئیس موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی به ضرورت نقش‌آفرینی مراکز اسنادی در جنگ رسانه‌ای پرداخته است.
تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی و تحقق چشم‌اندازها
در گفتگو با حمید روحانی مطرح شد؛

تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی و تحقق چشم‌اندازها

حجت‌الاسلام روحانی با تاکید بر ضرورت آشنایی نسل جوان با تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی گفت: روز تاریخنگاری بسیار نقش مهمی در تحول کشور و توجه نسل جوان به تاریخ ایفا کرده و امروز آنچنان که امید بود نسل جوان ما به اهمیت تاریخ انقلاب بیشتر پی برده و من امیدوارم که این روز تاریخنگاری زمینه گرایش نسل جوان به تاریخ و تاریخنگاری را بیشتر فراهم کند و در این زمینه بتواند گام موثری بردارد.
تاکید رهبر انقلاب بر اهمیت تاریخ صحیح و روایت متقن
روضه با طعم تاریخ؛ در دیدار تاریخ پژوهان با رهبر انقلاب چه گذشت

تاکید رهبر انقلاب بر اهمیت تاریخ صحیح و روایت متقن

در سالروز شهادت امام هادی(علیه‌السلام) و همزمان با 25 دی ماه روز تاریخنگاری انقلاب اسلامی جمعی از تاریخ‌پژوهان مرکز اسناد انقلاب اسلامی با حضور در مراسم عزاداری میهمان رهبر معظم انقلاب اسلامی بودند. بعد از پایان سخنرانی و ذکر مصیبت، با تقاضای حجت‌ا‌لاسلام و المسلمین سید حمید روحانی، رهبر انقلاب اسلامی توصیه‌های کوتاهی درباره اهمیت تاریخ و تاریخ‌نگاری بیان فرمودند. رهبر انقلاب با اشاره به تاکیدات همیشگی خود بر لزوم فهم تاریخ به خصوص شخصیت‌های موثر تاریخی فرمودند: در خصوص اهمیت تاریخ مکرر گفته‌ام، اهمیت تاریخ صحیح، روایت متقن و صحیح.
موشن‌گرافی

آیا می‌دانید 25 دی ماه چه روزی است؟

25 دی ماه به عنوان روز تاریخنگاری انقلاب اسلامی در تقویم رسمی کشور ثبت شده است.
وظیفه مراکز اسنادی در آوردگاه جهاد تبیین چیست؟
دیدگاه| محمد جعفربگلو

وظیفه مراکز اسنادی در آوردگاه جهاد تبیین چیست؟

مروری بر فرمایشات رهبر معظم انقلاب اسلامی نشان می‌دهد ایشان حساسیت قابل توجهی نسبت به مقوله تبیین تاریخی دارند. توجه ویژه ایشان در این زمینه، هشدار نسبت به تحریف واقعیت‌های تاریخی است. به تعبیر ایشان دشمن با همه ابزار و توان خویش به دنبال «جعل و دروغ‌پردازی» است. شاید یکی از آسیب‌های جعل و دروغ‌پردازی را بتوان در حوزه تاریخ‌نگاری مشاهده کرد. در این حوزه اگر مورخ، مغرضانه حقیقتی را کتمان یا آن را قلب کند، مسیر فهم تاریخ را دچار انحراف خواهد کرد. در طول تاریخ نیز بارها گروهی از تاریخ‌نویسان با جعل واقعیت و یا عدم روایت تاریخ به طور عامدانه، موجب تحریف تاریخ شده‌اند. متاسفانه در ساده‌ترین مسائل تاریخی نیز این جعل و وارونه‌سازی موجب کتمان حقیقت شده است.
به مناسبت 25 دی روز تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی؛

ویژه‌نامه "تاریخ انقلاب" منتشر شد

ویژه‌نامه "تاریخ انقلاب" به مناسبت 25 دی روز تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی منتشر شد.
گزارش تصویری؛

تصاویری از دومین همایش روز تاریخنگاری انقلاب اسلامی

دومین همایش روز تاریخنگاری انقلاب اسلامی در تالار قلم کتابخانه ملی برگزار شد.
حجت‌الاسلام پورمحمدی در همایش روز تاریخنگاری انقلاب اسلامی مطرح کرد؛

تاسیس حوزه علمیه قم تاثیرات ملی و منطقه‌ای بر جای گذاشته است

دومین همایش بزرگداشت روز تاریخنگاری انقلاب اسلامی در تالار قلم کتابخانه ملی با حضور روسای موسسات تاریخی و مراکز اسنادی و پژوهشگران و محققان حوزه تاریخ انقلاب اسلامی برگزار شد.
تیزر

مدیران رسانه در نشست مرکز اسناد چه گفتند؟

در آستانهٔ روز تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی نشست «چالش‌های روایتگری تاریخ انقلاب در رسانه؛ مسئولیت مراکز تاریخی - اسنادی» با حضور مدیران مطبوعات، خبرگزاری‌ها و پایگاه‌های خبری در مرکز اسناد انقلاب اسلامی برگزار شد.
گزارش خبری

گزارش رسانه ملی از نشست «چالش‌های روایتگری تاریخ انقلاب در رسانه» + فیلم

 گزارش خبرگزاری صدا و سیما از نشست «چالش‌های روایتگری تاریخ انقلاب در رسانه؛ مسئولیت مراکز تاریخی - اسنادی» در اخبار علمی فرهنگی شبکه چهار رسانه ملی بازتاب داده شد.
حجت الاسلام والمسلمین پورمحمدی در نشست چالش‌های روایتگری تاریخ انقلاب در رسانه:

تاریخ انقلاب بدون جابجایی، حذف و بزرگنمایی روایت شود

کلیه اسناد قبل از انقلاب اسلامی از طبقه‌بندی محرمانه خارج شده و قابل انتشار است و تلاش می‌شود که اسناد دهه اول انقلاب هم از طبقه‌بندی خارج شود. 
تاریخ ابزار تسویه حساب سیاسی نیست/ نیاز به یک تاریخ‌نگاری رسمی داریم
قاسم تبریزی در گفتگو با irdc.ir مطرح کرد؛

تاریخ ابزار تسویه حساب سیاسی نیست/ نیاز به یک تاریخ‌نگاری رسمی داریم

مورخ اسلامی به دلیل اسلامیت نمی‌تواند دروغ بگوید؛ یعنی بنده به رضاخان نمی‌توانم دروغ ببندم. رضاخان تجسم ظلم، ستم و جنایت است؛ ولی آیا من حق دارم به او دروغ ببندم؟ حزب توده تجسم الحاد و خیانت و نفاق است؛ ولی بنده باید به آن مقدار که سند دارم و مستند است حرف بزنم. مورخ اسلامی وقتی که تاریخ می‌گوید گویی دارد درس اخلاق و دین می‌دهد. مورخ اسلامی نمی‌تواند و نباید دروغ بگوید که ان‌شاءالله نمی‌گوید و تاریخ ابزار تسویه‌حساب و سیاست نیست. ابزار درگیری نیست؛ بلکه وسیلة سعادت و رستگاری دنیوی و اخروی فرد و جامعه است. این برای تاریخ است.
کارکرد تاریخ شفاهی در تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی بررسی شد؛

نقد تاریخ شفاهی و بازتدوین آن برای تاریخ انقلاب بسیار مهم است/ جشن‌های 2500 ساله آغاز تاریخ شفاهی در ایران

حجت‌الاسلام سعید فخرزاده گفت: دایره تاریخ شفاهی انقلاب اسلامی بسیار وسیع است که لازم است متناسب با آن سرمایه‌گذاری شود. اگر علمی کار نکنیم باید هزینه زیادی بپردازیم تا اشتباهاتی را که بیان شده است، رفع کنیم. هزینه ساماندهی از هزینه گردآوری بیشتر است. اگر هزینه‌ای برای آموزش افراد در نظر بگیریم، در پایان هزینه زیادی نخواهیم داشت.
به بهانه نخستین همایش روز تاریخنگاری انقلاب اسلامی منتشر شد؛

پیام تاریخی 25 دی ماه 1367 امام خمینی + فیلم

پیام تاریخی امام خمینی در 25 دی ماه 1367 مبنی بر ضرورت تدوین تاریخ انقلاب اسلامی که به شیوه خبری بازسازی شده بود؛ منتشر شد. 
در نخستین همایش بزرگداشت روز تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی مطرح شد؛

حجت‌الاسلام پورمحمدی: فرمان 25 دی 67 نگرانی امام خمینی از تحریف تاریخ را نشان می‌دهد/ مختارپور: اهمیت تاریخ‌نگاری و روشنگری در مقابله با روایت‌های غلط و مغرضانه

نخستین همایش بزرگداشت روز تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی به همت مجمع هماهنگی مراکز تاریخ‌پژوهی و بانک‌های اسنادی ایران(مهتاب) و با حضور پژوهشگران، محققان و فعالان عرصه تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی برگزار شد.
مظفر شاهدی:

تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی نیازمند تحلیل و تبیین جدیدتر و اقناع‌کننده‌تری است

تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی،‌ هر چه زمان بیشتری می‌گذرد، با توجه به‌افقِ داناییِ نوین و بلکه سراسر پیش‌رونده و تداوم‌یابنده‌ای که در برابر جامعه ایرانی رخ می‌گشاید، همواره نیازمندِ بازبینی، تحلیل و تبیینِ جدیدتر، مقرون به‌واقعیت‌تر، روزآمدتر و به‌لحاظ علمی (روایی و نظری) استدلال‌پذیرتر و اقناع‌کننده‌تری است و این روند، هیچگاه توقف‌پذیر نیست.
در نشست «مورخ فرزانه» صورت گرفت:

تجلیل از مجاهدت‌های مرحوم علی دوانی در حوزه تاریخنگاری انقلاب اسلامی

به مناسبت روز تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی، نشست تخصصی "مورخ فرزانه" گرامیداشت مجاهدتهای مرحوم حجت الاسلام والمسلمین علی دوانی، با حضور و سخنرانی آقایان محمدحسن و محمدحسین رجبی، حجت الاسلام رضا غلامی و محمدرضا کائینی، برگزار شد.

ناسخ و منسوخ تاریخ‌نگاری

در زمان ما موفق‌ترین تاریخ‌نگاران، کسانی هستند که در شناخت یک‌ ناحیه، یک‌ دوره، یک جریان و حتی یک گروه یا‌ فرد، تخصص‌ یافته‌اند‌ و همه‌ استعداد‌ خود را صرف شناخت و بازنمایی آن کرده‌اند. نگاه تخصصی به جزئیات همانا ناسخ نگرش عمومی به کلیات تاریخ است. امروز گردآمدن توان‌های فردی زیر یک سقف و کوشش‌های‌ جمعی در امر تاریخ‌نگاری ازجمله پاسخ‌هایی است که به این مشکل داده می‌شود.
حجت‌الاسلام سعید فخرزاده

استفاده از ابزارهای جدید برای انتقال تاریخ انقلاب

تاریخ کاربردهای زیادی در جامعه دارد. در‌واقع منابع اصلی مطالعات همه حوزه‌های علوم انسانی را تاریخ فراهم می‌کند. براساس مطالعه، اتفاقاتی که در گذشته افتاده جامعه‌شناس، روانشناس و اقتصاددان و... به یک قانونمندی و نظریه و شناخت نسبت به جامعه می‌رسند و براساس این شناختی که پیدا می‌کنند، برنامه‌ریزی می‌کنند که درواقع کارکرد علمی تاریخ است.
مهدی رمضانی

نگاه روشن و فرازمانی امام(ره) بر تدوین تاریخ انقلاب

نسل امروز باید از حقایق تاریخی و از مجاهدت‌های پردوام مردم گذشته باخبر شوند و بدانند چه کسانی و چگونه در این عرصه تاریخ‌سازی کرده‌اند. انتقال آن مفاهیم باارزش و آرمان‌ها انقلاب به نسل جدید، برعهده مورخان تاریخ انقلاب اسلامی است.
محمدحسن رجبی

پرهیز از یکسونگری در روایت تاریخ

باید وقایع سیاسی را که درحال وقوع است به‌صورت امری تاریخی نگریست و تبیین و تحلیل کرد. این به این معنا نیست که تحلیلی شتابزده داشته باشیم، بلکه باید اجازه ندهیم کسانی که با اهداف خاص، وضعیت موجود را تحلیل می‌کنند آثارشان را به صورت داده‌های علمی و متقن در تاریخ ثبت کنند تا فردا مورخانی که می‌خواهند در این زمینه مطالبی بنویسند ناگزیر باشند براساس این داده‌های نادرست قضاوت کنند.
محمدحسین صفارهرندی در گفتگو با irdc.ir مطرح کرد؛

انعکاس واقعیت جلوی تحریف تاریخ را می‌گیرد

وقتی کسی این تاریخ را خوانده باشد، می‌تواند راه‌های نفوذ و تسلط دشمن خارجی را بشناسد و آن را سد کند. طبیعی است که درس‌آموزی‌های تاریخی ما در موفقیت امروزمان بی‌تأثیر نیست.
دکتر غلامعلی حدادعادل

نگاهی به تاریخ‌نگاری در دوران انقلاب اسلامی

با پیروزی انقلاب اسلامی، تاریخ نگاری در ایران از لحاظ کمی وسعت یافت و از لحاظ کیفی تحولی عمیق پیدا کرد. در دوره سلطنت پهلوی ابواب بسیاری از مباحث تاریخ معاصر ایران به روی پژوهشگران بسته بود و انتشار تحقیقات تاریخی در آنها مجاز دانسته نمی‌شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با انتشار اسنادی از سوی وزارت امور خارجه انگلستان و نیز بعضی منابعی که پیش از انقلاب اجازه انتشار یا تجدید چاپ آنها داده نمی‌شد، راه برای تحقیق و تألیف در این زمینه هموار شد. پیروزی انقلاب اسلامی منشأ تحقق وقایعی در ایران گردید که آن وقایع در فهرست مطالعات تاریخی جای گرفت. افزون بر این تاریخ‌نگاری دوره پهلوی در داخل و خارج ایران از اسناد و مدارک دولتی فراوانی که در اثر انقلاب اسلامی در دسترس مورخان قرار گرفت، برخوردار گشت.

ضرورت‌ها و بایسته‌های تاریخنگاری انقلاب اسلامی در گفتگو با مسعود رضایی

رضایی گفت: در همین راستا یکی از کارهای بسیار مهمی که باید مورد توجه قرار بگیرد ثبت و ضبط اتفاقاتی است که در طول این چهار دهه گذشته است. این امر به خصوص برای اقشار جوانی که خودشان در این وقایع حضور نداشتند بسیار مهم است.

نگاهی به زندگی و آثار استاد حجت‌الاسلام‌ علی‌ دوانی‌

حجت‌الاسلام و المسلمین علی دوانی(رجبی) در زمره شناخته‌شده‌ترین تاریخنگاران انقلاب اسلامی است. وی پس‌ از پایان‌ موفقیت‌آمیز قیام‌ عمومی‌ علما و مراجع‌ به‌ رهبری‌ امام‌خمینی‌ علیه‌ تصویب‌ لایحه‌ی‌ انجمن‌های‌ ایالتی‌ و ولایتی‌، كتاب‌ «نهضت‌ دو ماهه‌ روحانیون‌» را به‌ نگارش‌ درآورد. در طول سال‌های 1342 و 1343 در برخی اعلامیه‌هایی که از سوی علما و فضلای حوزه علمیه قم انتشار می‌یافت، حجت‌الاسلام دوانی مشارکت داشت. با آغاز حرکت‌های انقلابی در سال 1356 که به انقلاب اسلامی سال 1357 منتهی شد، استاد دوانی با زحمت و مشقت زیاد به گردآوری پیام‌ها، اعلامیه‌ها و سخنرانی‌های مراجع، علما، فضلا، طلاب، اهل منبر، دانشگاهیان، احزاب، جمعیت‌ها، فعالان سیاسی، اصناف و بازاریان و نیز ثبت و ضبط رویدادهای سیاسی کشور پرداخت.
با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی؛

۲۵ دی ماه به عنوان روز تاریخ نگاری انقلاب اسلامی در تقویم ملی ایران ثبت شد

۲۵ دیماه در تقویم رسمی کشور به عنوان «روز تاریخ نگاری انقلاب اسلامی» ثبت شد.
آسیب‌شناسی تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی در گفتگو با مرتضی میردار

غفلت حوزه و دانشگاه از مقوله تاریخ‌نگاری انقلاب / اهمیت تاریخ اجتماعی در عصر جهاد تبیین / مراکز تاریخ‌نگاری نباید جزیره‌ای عمل کنند

مرتضی میردار گفت: ما در تاریخ انقلاب اسلامی بیشتر به دنبال تاریخ سیاسی هستیم و این برای ما آفت است. مراکز تاریخ‌نگاری انقلاب یک توجه ویژه به تاریخ اجتماعی بکنند تا رویکرد اجتماعی تاریخ انقلاب هم پررنگ بشود.
از چهارگوشه‌ی ایران،

کتاب‌هایی که روایتگر نقش استان‌های کشور در پیروزی انقلاب هستند

مرکز اسناد انقلاب اسلامی  تاکنون بیش از ۴۵ عنوان کتاب با موضوع نقش شهرها و استان‌های کشور در پیروزی انقلاب اسلامی از سوی چاپ و منتشر کرده است.
به بهانه نامگذاری «روز تاریخنگاری انقلاب اسلامی»

تاریخ و تاریخنگاری از منظر آیت‌الله خامنه‌ای/ تاکید رهبر انقلاب بر نقش حوزه علمیه در تاریخ معاصر ایران/ اولویت روایت رویداد‌ها بر تحلیل تاریخ

رهبر انقلاب تاکید کردند مورخین و تاریخ‌نگاران بهتر است به سراغ روایت تاریخ بروند و کمتر تاریخ را تحلیل کنند. در واقع بیشتر به دنبال روایت تاریخ و ارائه اطلاعات تاریخی باشند.
به بهانه نامگذاری «روز تاریخنگاری انقلاب اسلامی»

اهمیت تاریخ و تاریخنگاری از منظر رهبر معظم انقلاب

در منظومه‌ی فکری رهبر انقلاب اسلامی نگاه دقیق و تحلیلی به تاریخ و رخدادهای آن برای درک درستِ تحولات بشری و روشن شدن وضعیت موجود از جایگاهی مهم و بنیادین برخوردار است. ایشان در طرح بسیاری از مسائل، ضمن اشاره به مباحث تاریخی به تبیین ابعاد مختلف موضوع پرداخته و در نهایت با ارائه‌ی افقی تاریخی به مخاطبین، از این رهگذر به فهم وضعیت موجود و تبیین وظایف اقشار گوناگون ملت می‌پردازند. از نظر ایشان «یکی از راه‌های فریب و اغواگری، تحریف تاریخ است که امروز متأسفانه این کار به‌وفور صورت می‌گیرد.» بنابر این در دیگاه ایشان با شناخت تاریخ است که می‌توان «امروز» را به‌درستی فهم کرد و راهِ «آینده» را هموار نمود.

اهمیت تاریخ و تاریخنگاری از منظر امام خمینی(ره)

امام خمینی بر خلاف برخی از علمای معاصر خویش که از تاریخ معاصر غفلت می‌ورزیده‌اند، نسبت به تحولات تاریخ اسلام تأمل جدی روا داشته‌اند. پرداختن امام به تاریخ معاصر و ابعاد مختلف آن به گونه‌ای است که می‌توان ادعا کرد بنیاد بینش سیاسی ایشان به طور گسترده بر همین اندیشه‌ی تاریخ‌پژوهی استوار گردیده است. ایشان که مبانی فکری خود را از قرآن و احادیث گرفته‌اند، در میان معارف گوناگون بشری، برای علم تاریخ و فن تاریخ‌نگاری جایگاه شایسته و بلندی قائل‌اند و دیدگاه و باور خود را در مناسبت‌های مختلف برای مردم بازگو کرده‌اند. ایشان به نگارش صحیح و ثبت درست رویدادهای تاریخی، به ویژه انقلاب اسلامی، توجهی خاص داشتند.
با پیشنهاد مراکز اسنادی؛

۲۵ دی روز تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی شد

با پیشنهاد مراکز اسنادی،‌ «۲۵ دی‌ماه» روز «تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی» در تقویم رسمی کشور نام‌گذاری شد.
بررسی اهمیت تبیین حوادث تاریخ معاصر

راه‌ تبیین، نشان دادن واقعیات تاریخ است

پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR برهمین اساس در سلسه یادداشت‌ها و گفت‌وگوهایی به بررسی این موضوع می‌پردازد. آنچه در ادامه می‌خوانید گفت‌گویی با آقای دکتر موسی نجفی، استاد علوم سیاسی پژوهشگاه علوم انسانی است که به اهمیت تبیین حوادث تاریخی و ارائه روایت صحیح از واقعیات دوران معاصر پرداخته است.
به بهانه 25 دی 67

تقدیر امام خمینی از یک تاریخنگار/ کتابی که درباره تاریخ نهضت اسلامی در لبنان چاپ شد

سید حمید روحانی مولف کتاب معروف «نهضت امام خمینی در ایران» است. او این کتاب را در سال‌های سیاه حاکمیت طاغوت، با مشقّات زیاد در خارج از کشور به نگارش درآورد و در سال ۵۶ به حجم ۶۰۰ صفحه در کشور لبنان به زبان فارسی چاپ نمود.
به مناسبت 25 دی ماه

روایت تصاویر از سال‌ها مجاهدت برای صیانت از تاریخ انقلاب

25 دی ماه 1367 امام خمینی در نامه‌ای به حجت‌الاسلام سید حمید روحانی رئیس وقت مرکز اسناد انقلاب اسلامی دستور تدوین تاریخ انقلاب را صادر کردند. این نامه تاریخی به نقطه عطفی در فعالیت‌های مرکز اسناد انقلاب اسلامی در صیانت از تاریخ انقلاب اسلامی بدل شد.

دستور امام خمینی مبنی بر تدوین تاریخ انقلاب اسلامی +دستخط

امام خمینی در 25 دیماه 1367 با صدور پیامی حجت‌الاسلام والمسلمین سید حمید روحانی را مامور تدوین تاریخ انقلاب اسلامی کردند. در بخشی از پیام امام آمده است: امروز همچون همیشۀ تاریخ انقلاب‌ها، عده‏‌ای به نوشتن تاریخ پر افتخار انقلاب اسلامی ایران مشغولند که سر در آخور غرب و شرق دارند. تاریخ جهان پر است از تحسین و دشنام عده‌‏ای خاص، له و یا علیه عده‏‌ای دیگر و یا واقعه‌‏ای در خور بحث. اگر شما می‌‏توانستید تاریخ را مستند به صدا و فیلم حاوی مطالب گوناگون انقلاب از زبان توده‏‌های مردم رنجدیده کنید، کاری خوب و شایسته در تاریخ ایران نموده‏‌اید. باید پایه‌‏های تاریخ انقلاب اسلامی ما چون خود انقلاب بر دوش پابرهنگان مغضوب قدرت‌ها و ابرقدرت‌ها باشد.
دکتر اکبر اشرفی

حجت‌الاسلام حسینیان؛ تحول‌آفرین در مکتب تاریخنگاری انقلاب اسلامی

یکی از ابعاد شخصیتی مرحوم حجت‌الاسلام والمسلمین روح‌الله حسینیان بعد علمی و پژوهشی اوست و اتفاقا این بعد از شخصیت مرحوم حسینیان در جامعه ایران به صورت شایسته و بایسته مورد توجه قرار نگرفته است؛ چرا که چهره سیاسی آن مرحوم سایر ابعاد شخصیتی او را تحت‌الشعاع خود قرار داده بود که این امر باعث غفلت از ابعاد علمی و پژوهشی ایشان در میان جامعه علمی کشور شده است. مرحوم حسینیان در بعد علمی و پژوهشی شخصیت خود، از دو ویژگی ممتاز برخوردار بود؛ اول اینکه خود شخصا فردی محقق و پژوهشگری برجسته محسوب می‌شد و دوم نسبت به پژوهشگران دیگر بال تواضع خود را می‌گشود.

نگاهی به کارنامه علمی و پژوهشی مرحوم رحیم نیکبخت

از مرحوم رحیم نیکبخت، ده‌ها کتاب و مقاله به یادگار مانده است. برجستگی قلم او در تاریخنگاری، اهتمام در نگارش تاریخ آذربایجان و به اصطلاح «آذربایجان‌پژوهی» می‌باشد. وی همچنین دستی در حوزه عاشوراپژوهی نیز داشت و مقالاتی در این حوزه به رشته تحریر درآورد.
مجید تفرشی در گفت‌وگو با روزنامه اعتماد بررسی کرد:

ماهیت و تکنیک‌های تاریخ شفاهی

تفرشی: «تردیدی نیست که تاریخ شفاهی یکی از راه‌های مهم جمع‌آوری اطلاعات خام برای تدوین و تحلیل تاریخ است که این یکی از راه‌ها با توجه به‌شدت و ضعف دیگر اطلاعات جمع‌آوری شده از منابع دیگر می‌تواند اهمیت آن بیشتر یا کمتر شود یعنی هر چه اطلاعات ما نسبت به مسائل دیگر کمتر باشد تاریخ شفاهی اهمیت بیشتری می‌یابد.»
قاسم تبریزی

آسیب‌شناسی تاریخ‌نگاری انقلاب

علی‌رغم خفقان سیاسی و اجتماعی در رژیم پهلوی، ظلم‌ها، خیانت‌ها و جنایات متعدد این رژیم در حوزه‌های مختلف، آنچه امروز در حوزه تاریخ‌نگاری معاصر، خصوصا تاریخنگاری پهلوی در حال انجام است، تبرئه و تطهیر آن‌ها است؛ به طوری که مراکز تاریخ‌نگاری شرق‌شناسی، ایران‌شناسی در طی چهار دهه اخیر حجم قابل ملاحظه‌ای کتاب، مقاله و... در این باره منتشر کرده‌اند. در سوی دیگر عدم ورود جدی فعالان حوزه و دانشگاه به عرصه تاریخ‌پژوهی، عدم انتشار منظم اسناد مهم این دوران، نبود مراکز تحقیقی برای حمایت از جوانان مستعد و علاقه‌مند به تاریخ و... را می‌توان از مهم‌ترین آسیب‌های تاریخ‌نگاری معاصر دانست.
حجت‌الاسلام عبدالمجید معادی‌خواه

ضرورت‌های تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی

شاید یکى از عوامل تاریخ‌گریزى و تاریخ‌ستیزى را بتوان در این نکته نیز جست‌وجوگر بود: آن گاه که تاریخ، خسته‌کننده و یکنواخت مى‌شود، تاریخ‌پژوهى را ثمره‌اى جز تکرارِ رخدادهایى روزمره نیست! بگذریم که چون سلطه‌گران و زورمداران بر تاریخ‌پژوهى و تاریخ‌نگارى سایه مى‌اندازند، چه خسارت‌هایی که به بار نمی‌آید. به تجربه دریافته‌ام، آن روز که دانشِ دروغ‌شناسی‌ـ با معیارهاى علمى و خردپذیرـ در خدمتِ تاریخ‌پژوهى قرار گیرد، با شناختِ هر یک از کانون‌هاى دروغ‌پردازى در تاریخ تمدن اسلامى، دریچه‌اى به روى ما گشوده مى‌شود؛ دریچه‌اى که روشنگرِ بسیارى از واقعیت‌هاى ناشناخته است. چنین است داستانِ تاریخ معاصر این سرزمین و هر سرزمینِ دیگر.
یادبودی از "روحانی مجاهد"

حجت‌الاسلام حسینیان تاریخ‌نگاری انقلاب را احیا کرد

مرتضی میردار گفت: در جریان تثبیت تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی، مرحوم آقای حسینیان، امر تاریخ‌نگاری و تاریخ نویسی که در میان نیروهای مذهبی یک امر مغفولی بود را زنده کرد و رواج داد و آن را به یک فرهنگ تبدیل کرد.

مروری بر آثار استاد سید هادی خسروشاهی در مرکز اسناد انقلاب اسلامی

مرحوم حجةالاسلام والمسلمین سید هادی خسروشاهی از محققان و پژوهشگران خستگی‌ناپذیر حوزه تاریخ و معارف اسلامی به شمار می‌‌آمد. استاد خسروشاهی در طول دوران حیات بخشی از آثار قلمی خود را توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر ساخته است. اسناد نهضت اسلامی ایران،خاطرات زندگی صبحی و تاریخ بابیگری و بهائیگری،شهید نامدار عاشورا ثقة‌الاسلام تبریزی،امام خمینی و جمال عبدالناصر، یادواره شهید نواب صفوی و نهضت آزادیستان و شهید شیخ محمد خیابانی از جمله آثار وی در مرکز اسناد انقلاب اسلامی است.
دکتر مرتضی میردار

الزامات تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی از منظر امام خمینی

تاریخ‌نگاری منطبق بر اندیشه‌ امام خمینی باید وجوه مختلف مبانی فکری ایشان را به عنوان چراغ راه در دست داشته باشد. به عبارتی؛ مولفه‌های بنیادین اندیشه امام که در زمره آرمان‌های انقلاب اسلامی نیز هست باید در تاریخ‌نگاری‌ انقلاب اسلامی بروز و ظهور یابد. در این نگاه، مبانی اندیشه‌ای امام خمینی به منزله لوازم و وسایلی است که در تاریخ انقلاب به کار گرفته می‌شود. از الزامات تاریخ‌نگاری در منظر امام می‌توان به عدم پذیرش پهلوي‌ها، توجه به نقش و جایگاه مردم در تاریخ، دوری از اسلام امریکایی، آگاهی بخشی و بصیرت‌دهی به جوانان به خصوص طلاب و دانشجویان اشاره کرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین روح‌الله حسینیان:

مقام معظم رهبری فرمودند:"بهترین برنامه‌ای که برای تاریخ انقلاب تاکنون دیده‌ام همین برنامه شما بود"

من از مقام معظم رهبری شنیدم که می­‌فرمودند: «این­قدر نگارش تاریخ در اوایل انقلاب اسلامی برای ما اهمیت داشت که یک بار با آقای هاشمی تصمیم گرفتیم یکی از ما کارهای اجرایی را رها کند و به نگارش تاریخ انقلاب اسلامی و سر و سامان دادن به این موضوع بپردازد.»