ترورهایی که اصفهان هرگز فراموش نمیکند
پایگاه اطلاعرسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ هشتم شهریور تنها یادآور شهادت شهیدان رجایی و باهنر نیست؛ این روز فرصتی است برای مرور بخشی از تاریخ ترور در ایران و اصفهان؛ شهری که در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی، شاهد ترور چهرههای انقلابی، مردم عادی و نیروهای حافظ امنیت بوده است.
اگرچه شکل و شیوه تهدیدها در طول این سالها تغییر کرده، اما نام قربانیان این حوادث همچنان بخشی از حافظه تاریخی اصفهان است.
بهشتینژاد تا قربانیان دهه ۶۰
در سالهای ابتدایی انقلاب، گروهک منافقین یکی از اصلیترین عوامل ترور در کشور بود و اصفهان نیز از این موج خشونت در امان نماند.حجتالاسلام سیدحسن بهشتینژاد از جمله شهدای شاخص ترور اصفهان بود. او که از روحانیون فعال و امامجمعه موقت اصفهان به شمار میرفت، سوم مرداد ۱۳۶۰، همزمان با شب بیست ویکم ماه رمضان، در منزل خود هدف حمله قرار گرفت و به همراه برادرزاده خردسالش به شهادت رسید.
بهشتی نژاد پیش از انقلاب با سخنرانیهای خود علیه رژیم پهلوی شناخته میشد و پس از انقلاب نیز در عرصههای تبلیغی، فرهنگی و قضایی فعالیت داشت. همین فعالیتها او را به یکی از چهرههای هدف ترور در سالهای نخست انقلاب تبدیل کرد.
وقتی قربانی، یک کاسب یا نوجوان بود
ترور در اصفهان فقط چهرههای سیاسی و روحانی را هدف نگرفت. در سالهای دهه ۶۰، شهروندان عادی نیز قربانی این خشونت شدند. مهدی جبار زارع، کاسب اصفهانی، ۱۹ شهریور ۱۳۶۳ در مغازه خواربارفروشی خود در اصفهان به شهادت رسید؛ پروندهای که در منابع منتشرشده، عامل آن اعضای سازمان مجاهدین خلق معرفی شدهاند. زینب کمایی، نوجوان ۱۴ساله شاهینشهری، نیز یکی دیگر از نامهای ماندگار شهدای ترور اصفهان است که در نخستین سالهای دهه ۶۰ قربانی خشونت منافقین شد. این نمونهها نشان میدهد دامنه ترور در آن سالها تنها به مسئولان محدود نبود؛ بلکه افراد عادی و حتی نوجوانان نیز در معرض خشونت گروههای تروریستی قرار داشتند.
هفتم تیر؛ اصفهان در میان ۷۲ شهید
یکی دیگر از نقاط مهم این روایت، انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در هفتم تیر ۱۳۶۰ است؛ حادثهای که به شهادت آیتالله سید محمد حسینی بهشتی و دهها تن از مسئولان و نیروهای انقلاب انجامید.
در میان شهدای این حادثه، چندچهره با اصفهان پیوند داشتند؛ از شهید بهشتی و شهید حجتالاسلام علیاکبر اژهای تا شهید سید شمسالدین حسینی نائینی، شهید آیتالله سید نورالله طباطبایی نژاد، شهید محمد منتظری، شهید محمود تفویضی زواره و شهید حسن بخشایش اردستانی.
این فهرست تنها بخشی از سهم اصفهان در حوادث تروریستی سالهای نخست انقلاب را نشان میدهد؛ چهرههایی که هر کدام در عرصههای علمی، فرهنگی، سیاسی و اجرایی کشور نقش داشتند.
از ترورهای دهه ۶۰ تا خانه اصفهان
سالها بعد، اصفهان بار دیگر شاهد حوادث خونینی شد که نیروهای حافظ امنیت را هدف قرار داد. در ۲۵ آبان ۱۴۰۱، در حادثه مسلحانه در محله خانه اصفهان، سه نیروی حافظ امنیت به نامهای اسماعیل چراغی، محسن حمیدی و محمد کریمی در یک حمله تروریستی به شهادت رسیدند. ترور و حملات منافقین کوردل برای اصفهان تنها به تاریخ دهه ۶۰ محدود نمانده و در سالهای اخیر نیز با شکلهای متفاوت تکرار شده است.
میدان شهید علیخانی اصفهان صحنه یک عملیات تروریستی بود؛ عملیاتی که در جریان آن چهار نیروی یگان ویژه فرماندهی انتظامی استان اصفهان، محمد همتی، ولیالله صفری، حسین رمضانی و سید علی خشوعی به شهادت رسیدند همان گونه که منافقین کوردل ترورهای خود را طراحی میکردند.این نامها تنها در تقویمها باقی نمیماند؛ چراکه پشت هر نام، خانوادهای، شهری و بخشی از تاریخ معاصر اصفهان قرار دارد.ترور میتواند جان انسانها را بگیرد، اما اگر روایت قربانیان حفظ شود، نمیتواند آنها را از حافظه یک شهر پاک کند؛ اصفهان هنوز شهدای ترور خود را به یاد دارد.
منبع: خبرگزاری فارس
