آتش در تنگه؛ واکاوی اسناد مطبوعاتی حمله آمریکا به سکو‌های نفتی
پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ روزنامه کیهان در این شماره به‌طور گسترده به این حادثه پرداخت. در صفحه ۲، تیتر اصلی کیهان با عنوان «حمله آمریکا به سکو‌های نفتی ایران» خبر را به‌عنوان مهم‌ترین رویداد روز برجسته می‌کند. در صفحه پایانی، گزارشی با عنوان «مسکو: آمریکا با حمله به سکو‌های نفتی ایران، یکی از طرفین مناقشه خلیج فارس درآمده است» منتشر شده که نشان‌دهنده واکنش فوری مسکو به این اقدام است: «رئیس اداره اطلاعات خارجی وزارت امور خارجه شوروی گفت: آمریکا یکی از تدوین کنندگان قطعنامه پانصد و نود و هشت شورای امنیت سازمان ملل متحد است و حمله به سکو‌های نفتی ایران مغایر ماده پنج این قطعنامه است که خواهان نهایت خویشتنداری از اقداماتی است که موجب تشدید و گسترش دامنه مناقشه گردد.» علاوه بر این در صفحه ۱۴ این روزنامه با طرح ۴ پرسش از مقامات ایرانی، که «آیا می‌توان هدف حضور نظامی آمریکا را در خلیج فارس محدود به حفظ منافع کویت دانست؟ ارزیابی شما از حملات موشکی به ۲ نفتکش آمریکایی در خلیج فارس چیست؟ هدف آمریکا از حمله دیروز به سکو‌های نفتی ایران چیست؟ با عملی شدن تهدیدات آمریکا و حمله به هدف‌های غیر نظامی ایران در خلیج فارس واکنش نظامی و سیاسی ما چگونه باید باشد؟» تمام این صفحه را به بیان دیدگاه‌های شخصیت‌ها و کارشناسان داخلی و پاسخ آنها درباره این حمله اختصاص داده است.
روزنامه جمهوری اسلامی نیز در این شماره و در صفحه دوم خود گزارشی از بازرسی ۱۱ فروند کشتی خارجی دیگر در تنگه هرمز منتشر کرد. در بخشی از این گزارش آمده است: «دلاوران نیروی دریائی ارتش جمهوری اسلامی ایران روز گذشته علاوه بر انجام ماموریت‌های پدافند دریائی و زیر نظر داشتن فعالیت محدود یک فروند ناوچه عراقی در حوالی سکوی الامیه، در ادامه عملیات کنترل عبور و مرور کشتی‌ها در آبراه تنگه هرمز تعداد یازده فروند کشتی تجارتی و نفتکش خارجی را مورد شناسایی و بازبینی محموله‌ای قرار دادند و به مواردی که نشان دهنده حمل کالا برای کشور عراق باشد برخورد نکردند.»
در همین صفحه نیز در بخش گزیده‌ای از اخبار اقتصادی جهان، به خبر افزایش ناگهانی بهای نفت در آمریکا و کاهش ارزش سهام این کشور پرداخته است.
روزنامه رسالت بخش قابل توجهی از این شماره را به حمله به دو سکوی نفتی «رشادت» و «رسالت» اختصاص داده است. در صفحه اصلی این روزنامه به خبری از ایندیپندنت استناد شده که از یک دیپلمات غربی این چنین روایت می‌کند: «امریکا باید دست از تظاهر بردارد و هدف واقعی از حملات نظامی‌اش علیه جمهوری اسلامی را روشن کند.» این روزنامه تقریبا در تمام صفحات خود درباره این خبر نوشته، اما صفحه ۱۱ رسالت کمی متفاوت است. «جزئیات حمله ناگهانی رزمناو‌های آمریکایی به سکو‌های نفتی ایران توسط وزیر نفت تشریح شد» ... رسالت از زبان وزیر نفت نوشت: «این سکو‌ها که مورد تجاوز ۴ ناو جنگی استکبار جهانی قرار گرفته فاقد هرگونه تجهیزات نظامی و جنگی بوده است. سکو‌های رسالت و رشادت که خارج از منطقه نظامی است قبلا مورد تجاوز رژیم عراق قرار گرفته بود و متخصصین و کارکنان شرکت نفت مشغول بازسازی و مرمت آنها بودند که با حمله ناگهانی واحد‌های نظامی آمریکا جمع زیادی از این عزیزان زحمت‌کش مجروح می‌شوند که حال دو تن از آنان وخیم است... از پرسنل شرکت نفت کسی به اسارت آمریکائیان درنیامده است... طبق برآورد‌های اولیه بالغ بر ۵۰۰ میلیون خسارت وارد شده است و ما در این رابطه قصد داریم پس از تعیین دقیق خسارت وارده در مجامع بین‌المللی و ذی‌صلاح اقامه دعوا نمائیم.»
روزنامه اطلاعات در صفحه سوم بیشتر صفحه خود را به این تجاوز معطوف داشت و با تیتر درشت از زبان رییس‌جمهور وقت، آیت‌الله خامنه‌ای اعلام کرد: «با حضور آمریکا در خلیج فارس نه تنها از جبهه جنگ منصرف نمی‌شویم، بلکه توجه بیشتری به آن خواهیم کرد.» علاوه بر این تیتر «دکتر ولایتی: آمریکائی‌ها با سرافکندگی از خلیج فارس بیرون خواهند رفت» اشاره به دیدار وزیر خارجه ایران با همتای نیکاراگوئه‌ای خود دارد که در این گفت‌و‌گو به ضرورت یکپارچگی بین کشور‌های آمریکای لاتین برای مبارزه با سلطه‌طلبی آمریکا تاکید می‌کند. «وزیر امور خارجه کشورمان درباره حضور گسترده نظامی آمریکا در خلیج فارس گفت: از چند ماه قبل آمریکا شروع به زمینه‌سازی برای دخالت در منطقه خلیج فارس کرد و با فشار به شورای امنیت برای تصویب قطعنامه ۵۹۸، مجوزی برای دخالت خود دریافت داشت و لذا می‌بینیم که درست یک روز بعد از صدور قطعنامه، آمریکایی‌ها به خلیج فارس آمدند که این اقدام ناقض بند ۶ قطعنامه مذکور می‌باشد ولی همانطور که سران آمریکا تا به حال پاسخ‌های دندان‌شکنی دریافت داشته‌اند، از این پس نیز قطعا با حضور تجاوز این کشور مقابله خواهد شد و آنها با سرافکندگی از خلیج فارس بیرون خواهند رفت.»
مرور این اسناد مطبوعاتی نشان می‌دهد که حمله آمریکا به سکو‌های نفتی ایران در مهر ۱۳۶۶، به‌عنوان یک «تجاوز» و «اقدام خصمانه» در تمامی روزنامه‌های اصلی کشور بازتاب یافته و هر روزنامه با توجه به رویکرد خود، بر جنبه‌های متفاوتی از این رویداد تأکید کرده است. این تنوع در پرداخت، تصویری کامل از فضای سیاسی-رسانه‌ای آن روزهای حساس کشور ارائه می‌دهد.
