اسناد انقلاب / 1 بهمن 1357
در بخشی از این بیانیه می‌خوانیم؛ «برای پاسخگوئی به فرمان رهبر و همگام با خلق مسلمان ایران اعلام می‌داریم که شاه فراری، این مظهر استعمار و ستم از سلطنت ظالمانه‌اش مخلوع و نظام سلطنتی ایران ملغی و مجلسین فرمایشی و دولت دست نشانده‌ی رژیم غیر قانونی است. اطاعت از این دستگاه اطاعت از طاغوت و حرام است.»
کد خبر: ۵۴۸۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۱/۰۱
در اینستاگرام مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شد:
سیزدهمین قسمت از بسته تصویری "خاطره نگاشت" با محوریت محرم منتشر شد.
کد خبر: ۵۱۷۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۱۷
گزارش سفارت امریکا از عزاداری انقلابی مردم در محرم 57
فریاد الله‌اكبر علاوه بر اینكه خط مشی نیروهای انقلابی را ترسیم می‌كرد، مانور قدرتی بود علیه رژیم؛ چه اینكه از اكثر پشت‌بام‌ها فریاد تكبیر بلند بود و این نشان‌می‌داد كه شاه در ایران هیچ جایی برای ماندن ندارد. تكبیرهای شب‌های محرم چنان برای شاه كابوس شده بود كه بعد از فرار به مراكش وقتی صدای الله‌اكبر اذان از مأذنه‌ها پخش می‌شد به وحشت می‌افتاد.
کد خبر: ۵۱۷۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۱۶
یکی از بهترین منابع برای تحلیل بافت قدرت در رژیم پهلوی، گزارشات و اسناد به‌جای‌مانده از سفارت امریکا در تهران است. تحلیل‌‌های گزارشگران سفارت امریکا درباره رویداد تأسیس حزب رستاخیز، بسط و گسترش دیکتاتوری محمدرضا پهلوی، کاهش قدرت هویدا، شناسایی و حذف مخالفان و منتقدان را از اهداف تشکیل این حزب می‌داند. این گزارش‌ها در ماه‌های اولیه تأسیس حزب نشان از نگرش منفی اذهان عمومی دارد و جمع‌بندی قابل‌تأملی از آینده حزب رستاخیز را ارائه می‌دهد. اسناد سفارت به صراحت ناکارآمدی حزب رستاخیز را نشان می‌دهد و چنین اظهار نظر می‌کند: «ایجاد حزب رستاخیز یک اقدام قهقرایی خواهد بود. زیرا این ارگان سیاسی جدید حزبی است بی‌کفایت٬ بارکش که جثه بزرگش تجزیه شده و استقلالش هم از حزب ایران نوین کمتر است. بنابراین محتمل نیست موقعی که محمدرضا پهلوی دیگر رفته است بتواند پایه محکمی برای ثبات محسوب شود.»
کد خبر: ۴۷۵۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۱۲
موسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر کرد،
«سیر مطالعاتی پهلوی» از سوی موسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شد.
کد خبر: ۴۶۳۳ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۱/۲۱
در ادامه ، گزارشگر ساواک بازداشت و یا تبعید آیت‌الله دستغیب را به مصلحت نمی‌داند و می‌نویسد: «نظریه: از آنجا که این شخص از روحانیون سرشناس مقیم شیراز و سن او نزدیک به 70 سال می‌باشد، تبعید و یا بازداشت او سبب اینکه موجب اشتهار بیشتر وی و بهانه جدیدی در دست عناصر اخلالگر خواهد بود به مصلحت به نظر نمی‌رسد. مستدعی است در صورت تصویب اجازه فرمایند مشارالیه... ممنوع از وعظ و ارتباط با دیگران در منزلش بماند و ارتباطش با دیگران قطع و تحت نظر باشد.» در انتهای سند نیز موافقت و دستور محمدرضا پهلوی برای برخورد با آیت‌الله دستغیب به خط سپهبد مقدم چنین صادر شده است: «اوامر صادره: از شرف عرض پیشگاه مبارک شاهنشاه آریامهر گذشت، تصویب فرمودند.»
کد خبر: ۴۱۵۲ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۹/۲۰
7 آبان 1333
کد خبر: ۳۸۸۲ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۸/۰۷
4 آبان 1346
کد خبر: ۳۸۶۰ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۸/۰۴
2 آبان 1358
کد خبر: ۳۸۴۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۸/۰۲
1 آبان 1358
کد خبر: ۳۸۳۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۸/۰۱
29 مهر 1348
کد خبر: ۳۸۱۹ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۷/۲۹
صفاءالدین تبرائیان در گفتگوی تفصیلی با پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی:
صفاءالدین تبرائیان در گفتگو با پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی گفت: آیت‌الله شیخ نصرالله شاه‌آبادی در خاطراتش که هنوز منتشر نشده است مطرح می‌کند و می‌گوید: «در رابطه با اتهام کذب انگشتر، از خود ایشان [آیت‌الله خوئی] سوال کردند. ایشان جواب دادند از این اتهامات زیاد است. روز جوابگویی و قیامتی هم هست و انسان‌ها همه آنجا حاضر می‌شوند و باید پاسخ دهند آنچه به دیگران افترا زده‌اند.»
کد خبر: ۳۲۸۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۵/۱۶
برشی از خاطرات شهید آیت‌الله محلاتی
شهید محلاتی می‌گوید: مردم می‌آمدند در خیابان‌ها و کوچه‌های اطراف و سر و صدای شعار و صلواتشان بلند بود، ولی مأموران نمی‌گذاشتند مردم با امام ملاقات کنند. یک روز یادم است که عصر بود، ایشان در بالکن نشسته بود. وقتی ایشان می‌ایستاد، پانصد متر آن طرف‌تر در کوچه‌ها مردم پیدا بودند. آقای لواسانی و مرحوم حاج آقا مصطفی با من سه نفری کنار امام نشسته بودیم، امام خیلی ناراحت بودند. مردم مرتب صلوات ختم می‌کردند. به امام عرض کردم که شما بایستید تا این مردم لااقل چهره شما را ببینند. امام بلند شد و ایستاد. مردم امام را که دیدند با شعارهایشان غوغا کردند. ناگهان امام نشستند و شروع کردند بشدت گریه کردن، آقای لواسانی گفتند: چرا گریه می کنید؟ چرا این قدر ناراحتید؟ باید تحمل کنید. امام فرمود: من ناراحتم که بچه‌های من سالمند، خود من هم سالم هستم ولی جوان‌های مردم، شهید شدند؛ این برای من تحملش خیلی مشکل است. من که گریه امام را دیدم، گریه ام گرفت و نتوانستم خودم را کنترل کنم و بلند شدم رفتم اتاق دیگر و تا مدتی هق هق گریه می کردم. یادم هست مرحوم حاج آقا مصطفی و آقای خلخالی آمدند و بعد از مدتی که گذشت من حالم بهتر شد. این منظره برای من خیلی عجیب بود.
کد خبر: ۲۲۶۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۳۰
سعید لیلاز در گفتگوی تفصیلی با پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی:
سعید لیلاز گفت: در شهریور 1320، رضاخان به محمدعلی فروغی که در واقع نماینده بریتانیا در ایران بود و اصلاً رضاخان به همین دلیل به خانه او رفت می‌گوید که برای سلطنت کاری کن. فروغی هم به او می‌گوید: اعلیحضرت برای شما نمی‌توانم کاری کنم ولی برای پسرتان شاید بتوانم و رضاخان هم قبول می‌کند. شما ببینید این سلطنت تا این حد بازیچه قرار می‌گیرد. حتی شایعاتی بود که بریتانیایی‌ها می‌خواهند محمدحسن میرزا برادر و ولیعهد احمدشاه را به ایران برگردانند و شاه کنند.
کد خبر: ۲۱۵۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۱۶
ابراهیم متقی
الگوی روابط راهبردی امريكا با حكومت محمدرضا پهلوی در سال‌های 57-1332 مبتنی بر نشانه‌هايی از دولت دست‌نشانده بود و در بسياری از موارد می‌توان نشانه‌های رفتار تحقيرآميز برخی از مقام‌های سياست خارجی امريكا در برخورد با محمدرضا پهلوی را مشاهده كرد. به عنوان مثال كارگزاران و مقام‌های اجرايی سياست خارجی دولت كارتر، در تعامل با شاه و كارگزاران سياست خارجی ايران از ادبيات تحقيرآميز استفاده می‌كردند. اما شايد هيچ چيز به اندازه كنفرانس گوادلوپ براي شاه تحقيرآميز محسوب نشود. چنين حوادثی، واقعيت‌های تاريخ سياست و قدرت تلقی می‌شود. اقتدار هر بازيگری، تابعی از ضرورت‌های سياسی و الگوهای كنش وی در تعامل با ساير بازيگران محسوب می‌شود. از دست دادن قدرت عمدتاً با نشانه‌هايی از حقارت همراه خواهد بود. حقارت اصلی محمدرضا پهلوی و رضاخان مربوط به شرايطی است كه حتی در فضای پذيرش الگوی فرادستی بازيگران اصلی سياست بين‌الملل نتوانستند موقعيت ساختاری و اقتدار سياسی خود را حفظ کنند.
کد خبر: ۲۱۵۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۱۵
چون بنا به فرمان اعلیحضرت همایون شاهنشاهی استدعای فرجام‌خواهی چهار نفر محکومین مفصلة الاسامی 1- سید مجتبی فرزند سید جواد شهرت میرلوحی معروف به نواب صفوی2- سید محمد فرزند سیدمحمدرضا شهرت واحدی3- خلیل فرزند ابراهیم شهرت طهماسبی4- مظفرعلی فرزند حمزه‌علی شهرت ذوالقدر که به موجب رأی دادگاه تجدیدنظر به جرم « توطئه به منظور بهم زدن اساس حکومت و تحریض مردم به مسلح شدن بر ضد قدرت سلطنت و حمل اسلحه غیرمجاز » محکوم به اعدام شده‌اند رد و مقرر فرمودند رأی صادره به موقع اجرا گذاشته شود قدغن فرمائید ساعت 6 روز 27/10/34 با انجام تشریفات قانونی که نماینده این دادستانی نیز حضور خواهد داشت تیرباران شوند.
کد خبر: ۲۰۴۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۰/۳۰
انقلاب اسلامی در شیراز
خاطرات آیت‌الله فلسفی در زمان حیات وی توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی ثبت و ضبط شده است و به مناسبت 27 آذر ماه سالروز رحلت او، پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی بخشی از خاطرات مرحوم فلسفی را منتشر می‌کند.این بخش از خاطرات واکنش محمدرضا پهلوی به استقبال مردم شیراز از منبرهای آیت‌الله فلسفی را در بر می‌گیرد.
کد خبر: ۱۸۳۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۹/۲۷
برشی از خاطرات حجت‌الاسلام محمدتقی فلسفی
حجت‌الاسلام فلسفی در کتاب خاطرات خود درباره مبارزاتش با حزب توده می‌گوید: « سخنرانی‌هایم بر ضد توده‌ای‌ها در طول ماه مبارك رمضان آن سال ادامه یافت. با هر سخنرانی نامه‌هایی تند و تهدیدآمیز دریافت می‌كردم. در روزهای اول وقتی پستچی به منزل ما می‌آمد حدود 10 الی 20 پاكت، ولی بعدها 30 تا 50 پاكت به ما تحویل می‌داد. روی بعضی از پاكتها با خط آبی و روی بعضی با خط قرمز نقش هفت‌‌تیر و چاقو و قمه كشیده بودند . روی بعضی هم با خط درشت نوشته شده بود: این كاغذ بوی خون می‌دهد و امثال این‌ها.»
کد خبر: ۱۸۳۴ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۹/۲۷
تطهیر ناشدنی
حسین فردوست، رئیس دفتر ویژهٔ اطلاعات محمدرضا پهلوی درباره نقش پرون در عزل و نصب‌ها می‌گوید: پرون برای دوستان ایرانی‌اش پست می‌گرفت و برای دشمنان ترک پست. دامنه دستورات پرون همه عرصه‌ها را فرا می‌گرفت: اشخاص مهمی که در مراجع قضایی تحت تعقیب بودند (در رده وکیل و وزیر و امثالهم) گاه پرون خواستار راکد شدن و توقف پرونده‌هایشان می‌شد. در انتصابات مداخله جدی داشت و کار به جایی کشیده بود که دیگر برای عزل یا نصب یک مدیرکل به محمدرضا احتیاج نداشت و رأساً انجام می‌داد
کد خبر: ۱۳۸۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۷/۱۵
18 شهریور 1357
کد خبر: ۱۲۲۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۶/۱۸