روایتی جدید از کودتای ۲۸ مرداد
چهار مقاله‌ای که در ادامه از نظر می‌گذرد، توسط مرحوم دکتر کریم سلیمانی، دانشیار فقید دانشگاه شهید بهشتی، نگارش یافته است. ایشان برای اولین بار ریشه‌های کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ را نه در روزها و هفته‌های وقوع این حادثه، بلکه با نگاهی نوآورانه به یک سال پیش از آن بازمی‌گرداند.
کد خبر: ۱۱۴۲۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۸
۲۶ مرداد ۱۳۳۲
روایت مطبوعات در ۲۶ مرداد ۱۳۳۲ برای درک بهتر سپهر سیاسی کشور در روز‌های منتهی به کودتای ۲۸ مرداد قابل مطالعه است. بررسی تیتر اصلی روزنامه‌ها، نشریه‌ها و مجلات حکایت از مواضع گروه‌های سیاسی دارد. همه در حال بررسی و تحلیل شکست کودتای ۲۵ مرداد و بی‌خبر از نقشه‌ای که تا چند روز دیگر ورق تاریخ را برمی‌گرداند.
کد خبر: ۱۱۴۲۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۶
روایت مصور از ۲۵ مرداد ۱۳۳۲
صبح روز یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۳۳۲ بشیر فرهمند، سرپرست اداره کل تبلیغات از رادیو تهران خبر کودتا علیه دولت را به ملت داد. مردم به خیابان‌ها آمده و در حمایت از مصدق و بر ضد کودتاچیان تظاهرات کردند. شاه به بغداد گریخت. کودتای ۲۵ مرداد اگرچه ناکام ماند اما به فاصله سه روز بعد به کمک آمریکایی‌‍‌ها و انگلیسیها کودتای دیگری در ۲۸ مرداد رقم خورد.
کد خبر: ۱۱۴۱۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۵
در سال ۱۹۵۸، خبر سرنگونی نوری سعید، چنان ترسی بر دل محمدرضا پهلوی نشاند که او را چندین روز از بازگشت به تهران بازداشت. کودتای افسران آزاد به رهبری عبدالکریم قاسم، نه تنها نظام سلطنتی همسایه غربی را یک شبه برچید، بلکه زنگ خطری بود برای تمامی رژیم پادشاهی منطقه؛ خطری که شاه ایران آن را مستقیماً متوجه تخت سلطنت خودش احساس کرد.
کد خبر: ۱۱۳۵۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۸
کد خبر: ۱۰۵۲۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۲۹
روایتی جدید از کودتای ۲۸ مرداد
چهار مقاله‌ای که در ادامه از نظر می‌گذرد، توسط مرحوم دکتر کریم سلیمانی، دانشیار فقید دانشگاه شهید بهشتی، نگارش یافته است. ایشان برای اولین بار ریشه‌های کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ را نه در روزها و هفته‌های وقوع این حادثه، بلکه با نگاهی نوآورانه به یک سال پیش از آن بازمی‌گرداند.
کد خبر: ۱۰۵۲۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۲۸
به روایت آیت‌الله موسوی کرمانی
قطب‌زاده آمد و شروع کرد به تعریف کردن از آیت‌الله گلپایگانى و این که ما دعاگوى شما هستیم و... حرف‌هاى قطب‌زاده که تمام شد، ایشان گفت: آقاى قطب‌زاده، شما نسبت به حضرت آیت‌الله خمینى چه فکر مى‌کنید؟ شما فکر مى‌کنید اگر او کنار برود، کسى مى‌تواند جاى او را بگیرد؟ محال است.
کد خبر: ۹۹۱۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۱۱
16 آبان | برقراری دولت نظامی ازهاری
از ابتدای پاییز 1357 که تحولات انقلابی صورت عریان خود را بیش از پیش نمایان ساخت دولت آمریکا مطابق با گفته¬های سایروس ونس(وزیر امور خارجه) و سالیوان(سفیر آمریکا در ایران) حمایت بی چون و چرای خود را از شاه حتی در برقراری دولت نظامی ژنرال ازهاری اعلام کرد. این در حالی بود که منصور رفیع زاده آخرین رئیس شعبه ساواک در آمریکا می گوید سیا و دولت آمریکا با همکاری برژینسکی و زاهدی قصد داشتند در سکوت اطلاعاتی با اتکاء بر ژنرال اویسی کودتایی بر ضد شاه در داخل کشور راه بیندازند.
کد خبر: ۹۵۷۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۸/۲۰
به مناسبت تصویب لایحه اعطای اختیارات به محمد مصدق در تاریخ 9 مرداد1331
مصدق در دور دوم نخست‌وزیری با تجارب چهارده ماه زمامداری و آگاهی از مشکلات دوره دوم دولتش که ناشی از تحریکات و توطئه‌های عوامل وابسته به بریتانیا و مخالفان شاه با او بود، به این نتیجه رسید تا زمانی که به مداخلات غیرقانونی شاه، دربار و بستگانش پایان ندهد، هیچ دولتی قادر به اداره امور کشور و استیفای حقوق ایران، به خصوص پس از خلع ید از شرکت نفت و اخراج انگلیسیها نخواهد بود از این رو از شاه و مجلس درخواست اختیاراتی کرد.
کد خبر: ۹۱۶۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۵/۰۹
به مناسبت سالگرد انتشار 1007 صفحه ای وزارت امور خارجه آمریکا درباره کودتای 28 مرداد - 3
آمریکایی ها نسبت به انجام کودتا یا عملی مشابه با آن در ایران شک داشتند و در کل با اجرای آن موافق نبودند چرا که دولت ترومن به سرعت جایگزین می شد وعمر آن به پایان می رسید. در سوی مقابل انگلیسی ها به شدت فشار می آوردند و تقاضا داشتند که دولت آمریکا تصمیم به اقدام این کودتا را نهایتا در چند هفته آینده اتخاذ کند چرا که علاقه داشتند عملیات کودتا در بهار انجام شود.
کد خبر: ۹۰۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۴/۰۱
به بهانه سالگرد انتشار اسناد دولت آمریکا درباره‌ی کودتای ۲۸ مرداد - 2
هنری بایرود، دستیار وزیر خارجه‌ی آمریکا درباره‌ی پیشنهاد انگلیسیها پیرامون اجرای کودتا با وزیر امور خارجه فریمن متیوز مذاکره مهمی کرد. اسناد مربوط به این جلسه که پیشینه‌ی بسیار مفید و مفصلی از تلاش‌های دیپلماتیک انگلستان در راستای دخیل کردن دولت آمریکا در طرح و نقشه‌ی کودتا ارائه می‌کند، برای نخستین بار به زبان فارسی منتشر می‌شود.
کد خبر: ۹۰۵۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۳۰
به بهانه توقیف نفت ایران توسط انگلیس در خرداد ماه 1330
پس از ملی شدن صنعت نفت ابتدا ایران از سوی انگلیس مورد تحریم اقتصادی قرار گرفت و انگلیس مانع از فروش نفت ایران به کشورهای دیگر شد و سپس به مثابه دزدان دریایی وارد عمل می‌شد و هر موقع از حضور نفت‌کش ایران در آب‌های آزاد مطلع می‌شد درصدد ربایش آن برمی‌آمد. ویا با فشار بر کشوری که با ایران قرار داد می‌بست موجبات توقف و توقیف کشتی را فراهم می‌کرد.
کد خبر: ۹۰۱۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۰۶
روایتی دیگر از کودتای قطب‌زاده
در 17 فروردین 1361 صادق قطب‌زاده، عضو شورای انقلاب، سرپرست رادیو و تلویزیون (بهمن 1357-آذر 1358) و وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی (آذر 1358-شهریور 1359) به اتهام طرح کودتا بازداشت و در 24 شهریور ماه اعدام شد. در سالروز بازداشت او نقش حزب توده در کودتای یاد شده را بررسی کرده‌ایم.
کد خبر: ۸۸۵۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۱۸
به روایت دریادار حبیب‌اللهی
به جایی رسید که طرح [کودتا] حاضر شد. حاضر شدن طرح همان و شورش نیروی هوایی همان. یعنی قبل از این‌که این طرح زمینه‌ای پیدا کند که دیگر بنشینیم با آقای نخست‌وزیر راجع به اجرای طرح و … شورش نیروی هوایی شد. شورش نیروی هوایی را یک دو روز اول ربیعی به سادگی گرفت، بعد توسعه که پیدا کرد در دفتر نخست‌وزیر جلسه تشکیل شد. این‌جا معلوم شد که مسئله بزرگ‌تر از آن است... تمام بالای پشت‌بام‌ها همه مسلح ریختند.
کد خبر: ۸۷۳۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۱/۱۶
انتشار برای نخستین‌بار | انقلاب ایران به روایت اسناد محرمانه امریکا 1
هم‌زمان با آغاز سال جدید میلادی 1979 دولت آمریکا و شخص رئیس‌جمهور کارتر گرفتار بزرگترین چالش تصمیم‌گیری درباره رفتن یا ماندن محمدرضا پهلوی در ایران بود. کاخ سفید در آن ایام به شدت تحت فشار جمهوری‌خواهان به رهبری هنری کیسینجر و دیوید راکفلر بود که به صورت سنتی مهمترین هواداران رژیم پهلوی در آمریکا بودند. به این مناسبت گزارش فوق محرمانه‌ای از جلسه غیررسمی اعضای تصمیم‌گیر درباره این موضوع مهم منتشر شده که در آرشیو شخصی جیمی کارتر وجود داشت. به این مناسبت گزارشی از این جلسه و شرح مذاکرات آن که به تازگی منتشر شده که نتیجه آن انتخاب ژنرال دیوید هایزر برای سفر به ایران و ارائه گزارشی مستقل از وضعیت داخلی ایران بر مبنای مشاهدات مستقیم به کاخ سفید بود.
کد خبر: ۸۶۴۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۰/۱۳
دیدگاه؛ گزارشی از یک کتاب
کتاب «مبارزه برای ایران» یک پژوهش عمیق و سرشار از جزئیات است که با توجه به ارزیابی تمام منابع و مصادر موجود در پی شناخت نقش آمریکا و بریتانیا در حذف دولت مصدق از ایران است.
کد خبر: ۸۵۷۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۹/۰۱
فیلم| انتشار برای نخستین بار
کودتای 28 مرداد 1332 با طراحی امریکا و انگلیس و اجرای عوامل داخلی آن‌ها منجر به سقوط دولت مصدق و شکست نهضت ملی نفت شد.
کد خبر: ۸۵۰۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۵/۲۸
در تیرماه 1359 خبر کشف و خنثی‌سازی یک کودتای نظامی به نام «کودتای نقاب» تبدیل به تیتر یک روزنامه‌ها شد. در پس پرده این کودتا سه هدف مهم شهادت امام خمینی، براندازی نظام جمهوری اسلامی و تضعیف یگان‌های عمده ارتش در نظر گرفته شده بود. طراحان کودتا برنامه‌ای را در دست اجرا داشتند که نتایج آن هیچ‌گاه منفی نبود چراکه آن‌ها یک بازی برد – برد را برای تأمین منافع خودشان تدارک دیده بودند. اما همکاری ارتش و سپاه در خنثی سازی کودتا، حضور مردم در صحنه و رفتار امام با ارتشیان از جمله عواملی بود که باعث مات شدن کودتاچیان در این ماجرا گردید.
کد خبر: ۶۹۶۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۱۶
به بهانه سالروز کودتای 28 مرداد
به تازگی چاپ دوم کتاب «کودتای 28 مرداد 1332 در آیینه تصویر» از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر و روانه بازار شده است. این اثر در چهار فصل شامل تصاویر تاریخی با توضیحات و ملحقات مستند است.
کد خبر: ۶۰۷۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۵/۲۸
به روایت اسناد
مقتضی است به مامورین مربوطه اکیدا دستور فرمائید نهایت مراقبت را به عمل آورند که از فرار سرلشگر زاهدی جلوگیری شود. چناچه تسامحی در این باب بعمل آید موجب مسئولیت شدید خواهد بود.
کد خبر: ۶۰۶۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۵/۲۵