به بهانه سالروز شهادت رئیسعلی دلواری
امروز می‌فهمیم که آنها به واسطۀ مطالعاتی که داشتند برای عشایر چه قدرتی قائل بودند. آنها ضربه‌ای از تنگستانی ها خورده بودند و در صدد این بودند که عشایر را بکلی از بین ببرند. این یک نقشه‌ای بود که در آن وقت اینها کشیدند.
کد خبر: ۱۱۴۶۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۱۲
روایتی از برکشیدن تا تبعید و مرگ رضاخان
رضاخان، سه سال پس از کناره‌گیری از سلطنت، در حالی که دوران تبعید خود را در ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی سپری می‌کرد، در ۶۶ سالگی مرد. او که هیچ سابقه سیاسی نداشت و به دلیل فرمان‌پذیری همراه با قدرت نظامی، با کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ وارد عرصه قدرت شده بود، با حمایت بریتانیا در ادامه سلسله پهلوی را اعلام کرد، اما به دستور همان حامیانش، واپسین سال‌های زندگی خود را دور از ایران گذراند. نهایتاً در پی تحولات جنگ جهانی دوم به فروپاشی سریع، استعفا و مرگ در تبعید انجامید.
کد خبر: ۱۱۳۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۶
اسناد آمریکایی از کودتای انگلیسی؛
گزارش محرمانه وزیر مختار آمریکا در تهران که کمتر از دو ماه پس از کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ به واشنگتن ارسال شد، جزئیات تازه‌ای از نقش مستقیم بریتانیا در این رویداد تاریخی فاش می‌کند. جان لورنس کالدول در یازدهمین گزارش فصلی خود، ضمن تشریح هماهنگی سفارت بریتانیا با نیرو‌های قزاق، از پرداخت پنج تومانی انگلیسی‌ها به هر یک از مهاجمان پیش از ورود به تهران خبر می‌دهد. این سند دیپلماتیک که در ۱۶ فروردین ۱۳۰۰ نگاشته شده، برای نخستین بار به همکاری تنگاتنگ رضاخان با افسران اطلاعاتی بریتانیا و فعالیت او به عنوان جاسوس رئیس هیئت نظامی انگلیس اشاره می‌کند.
کد خبر: ۱۱۰۲۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۰۳
در مجلس چه گذشت؟
یکی از مهم‌ترین روزهای تاریخ مجلس، روز تصمیم برای اعلام انقراض سلطنت قاجار و واگذاری حکومت به رضاخان بود. فریادهای مدرس و شهادتین مصدق در مخالفت با سلطنت رضاخان پهلوی از فرازهای مهم این جلسه تاریخی بود.
کد خبر: ۱۰۸۱۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۴
واکنش‌ها به تخریب بقیع توسط وهابیون
واکنش علما و متدینان ایران به تخریب قبور بقیع، تنها یک واکنش عاطفی نبود، بلکه جلوه‌ای از مسئولیت‌پذیری دینی و سیاسی در برابر تحریف آشکار دین و هتک حرمت شعائر اسلامی بود. از مدرس در مجلس تا بسیج مردمی در عراق، از تلگراف‌های علما تا سکوت معنادار رضاخان، همه این وقایع نمایانگر صف‌آرایی دو جبهه است: جبهه‌ای که در دفاع از میراث معنوی اسلام برخاست و جبهه‌ای که با بی‌تفاوتی یا همراهی، زمینه را برای اقدامات افراطی فراهم ساخت.
کد خبر: ۱۰۱۵۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۱۹
25 آذر؛ اعلان تشکیل سلطنت پهلوی
به قدرت رسیدن رضا خان یکی از نقاط قابل توجه تاریخ معاصر ایران است که چگونه پهلوی اول با سیاسی‌بازی و ایجاد خفقان و سرکوب به قدرت رسید؟ در 15 آذر مجلس مؤسسان تشكیل شد و در یك هفته انقراض قاجار و پادشاهی رضاخان و ولایتعهدی پسر بزرگ‌تر و پادشاهی اولاد ذكور رضاخان را، نسل اندر نسل، تصویب كرد.در 24 آذر رضا شاه به مجلس شورای ملی رفت و در مقابل قرآن سوگند خورد و به این ترتیب رضاخان به‌آرمان خویش نائل آمد و سلسله‌‌ی پهلوی در ایران، سلطنت را به دست گرفت.
کد خبر: ۹۷۲۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۲۵
10 آذر| شهادت آیت الله مدرس
اختلاف شدید میان سید حسن مدرس و رضاخان که در مخالفت با سیاست‌های استبدادی سردار سپه و نقض میراث مشروطه ریشه داشت، با استیضاح رضاخان به اوج خود رسید. این کشمکش که از ابتدای فرایند استیضاح رضاخان توسط مدرس آغاز شد، به نزاعی لفظی و سپس فیزیکی در بالکن مجلس انجامید.
کد خبر: ۹۶۶۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۱۰
به مناسبت 21 تیر ، پوشش و حجاب زنان مسئله‌ای پیش و پس از انقلاب
اعتراض به پوشش و حجاب زنان در پیش و پس از انقلاب اسلامی نشان می‌دهد که این موضوع نه فقط با مذهب بلکه با روابط قدرت، فرهنگ و زندگی روزمره نیز گره خورده است. از این رو، نگاه‌های تک بعدی داشتن به پوشش زنان همواره منجر به اعتراضات شده است.
کد خبر: ۹۱۰۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۴/۲۱
پرونده ویژه بنیاد پهلوی
در شهریور بیست، زمانی که رضا شاه برای گذراندن سال‌های تبعید، ایران را به مقصد جزیره موریس ترک می‌کرد، کلیه اموال و املاکش را به بهای ده گرم نبات مرغوب برای مصارف خیریه، به پسرش محمدرضای جوان هبه کرد. اموالی که آنها را طی شانزده سال سلطنت به جبر و عنف به دست آورده بود، جهت امور خیریه به پسرش سپرد و برای همیشه ایران را ترک کرد، املاکی که او به جانشینش واگذار کرد، بنیان بنیاد پهلوی را بنا نهاد. اما رضا ماکسیم که یک قزاق جزء در ارتش ایران بود، چگونه آنقدر ثروتمند و به بزرگترین ملاک ایران بدل گردید و چگونه با بخشیدن املاکی که به جبر از صاحبانشان گرفته بود، به پسرش محمدرضا، سنگ بنای نخست بنیادی را گذاشت که اگرچه به بنیاد خیریه پهلوی مشهور بود، اما در واقع هیولایی چند سر بود برای نفوذ در عرصه‌های مختلف اقتصاد.
کد خبر: ۸۸۲۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۲/۲۹
به روایت اسناد سفارت انگلیس؛
گزارش سیاسی نماینده بریتانیا در ایران در سال 1926 در جلد هفتم از مجموعه «یادداشت‌های سیاسی ایران» توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است. این مجموعه که شامل گزارش‌های سیاسی بین سال‌های 1302 تا 1305 را در بر می‌گیرد، برشی مهم از تاریخ ایران است که پهلوی جایگزین قاجار می‌گردد.
کد خبر: ۸۵۲۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۶/۲۸
به بهانه سالروز کشف حجاب
رضاخان مدعی بود می‌خواهد زن ایرانی را وارد فضای اجتماعی کند. اما با قانون منع حجاب، شش سال زنان ایرانی مجبور شدند خود را در خانه حبس کنند. این چطور منزلت اجتماعی است که زنان را خانه‌نشین کرد؟!
کد خبر: ۸۲۷۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۰/۱۷
به بهانه سالمرگ پهلوی اول
سفارت انگلیس در گزارشی درباره رضاخان می نویسد: رضاشاه فردی حریص و مال‌اندوز است و تمام ابزارهای کسب پول و ملک را به کار می‌برد. تریاک و مشروبات الکلی مصرف می‌کند.
کد خبر: ۷۹۰۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۰۳
تورق در اسناد واقعه کشف حجاب در گفتگو با دکتر مظفر نامدار
سالی که گوهرشاد رخ داد، اعتراض به تغییر لباس شروع شده بود. قبل از این نیز زمینه‌های آن مهیا شده بود و دفعتا این اقدام صورت نگرفت. رضاخان با کمک گروهی از اوباش دور و برش به این کار مبادرت ورزید.
کد خبر: ۷۸۸۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۲۱
برشی از خاطرات حجت‌الاسلام پورهادی
حجت‌الاسلام پورهادی می‌گوید: «هر روز هنگام عصر چادرهایی که رفتگرها در طول روز از سر زنان کشیده بودند، در نقاط مختلف شهر به آتش کشیده می‌شد. من هم در مسیر بازگشت از مدرسه، صحنه‌ی سوختن چادرهای رنگارنگ را مشاهده می‌کردم. تماشای این منظره تا مدت‌ها ادامه داشت. دو نقطه‌ی به آتش کشیدن چادرها که در مسیرم قرار داشت: یکی نزدیک حسینیه، کوچه‌ی شاه، سر سه راهی و دیگری، نزدیک میدان مقابل مسجد جامع فعلی بود.»
کد خبر: ۷۴۲۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۱۰/۱۵
دکتر مظفر شاهدی
وقتی در 9 آبان 1304 مجلس شورای ملی، ماده واحده انقراض قاجاریه و برقراری سلطنت ایران برای شخص رضاشاه و سلسله پهلوی را تصویب کرد و در روز 22 آذر همان سال، مجلس مؤسسان بر این تصمیم شبه‌قانونی و البته واپسگرایانهِ مجلس صحه نهاد، اهداف، آرمان‌ها و دستاوردهای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و امنیتی دموکراتیک و مردم‌سالارانهِ انقلاب مشروطه که در قانون اساسی و متمم آن متبلور شده بود، یکسره از بین رفته، جای خود را به‌حکومتی تک‌نفره داد.
کد خبر: ۷۳۷۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۹/۲۲
زندگینامه خودنوشت شهید مدرس
آیت‌الله مدرس می‌گوید: «در مدت چند سال انقلاب از جمله وقایعی که بر من روی داده دوسال مهاجرت است با مجاهدین ایرانی در جنگ عمومی که به مسافرت عراق عرب و سوریه و استامبول منتهی شد. که تفصیل آن را مجالی باید و نیر دو دفعه مورد حمله شدم؛ یکی در اصفهان که در مدرسه جده بزرگ در وسط روز چهار تیر تفنگ و غیره به من اندختند ولی موفق نشدند و آنها را تعقیب نکردم و مرتبه دوم...»
کد خبر: ۷۳۴۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۹/۰۹
میراث اشغال ایران توسط متفقین
با حمله متفقین، اغلب مردم اورمیه به شهرها و دهات اطراف پناه بردند. جمعی از آنان در تبریز پناه گرفته بودند و جمعی دیگر در شهرها و روستاهای اطراف توطن گزیده بودند.
کد خبر: ۷۱۶۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۴
ابوالحسنی عنوان کرد: استعمار روس و انگلیس از ابتدا فهمیدند که باید با روحانیت شیعه مبارزه کنند و از همان ابتدا با هم متحد شدند. سرکوب روحانیت شیعه نیز، در متن ایدئولوژی پهلوی قرار گرفت و با حمایت انگلستان دنبال شد.
کد خبر: ۷۱۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۴
ناگفته‌های سقوط رضاخان
رضاخان بعد از اشغال شهر‌های آذربایجان، به جای ضرب شست نشان دادن به دشمن، به فکر فرار افتاد و از ترس بمباران هواپیما‌های شوروی به قم رفت، اما درپی کاهش سرعت حرکت روس‌ها در شهر‌های شمالی، دوباره مختصر جرئتی پیدا کرد.
کد خبر: ۷۱۶۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۴
رضاخان فرمانده دیویزیون (لشکر) قزاق، در۳اسفند۱۲۹۹دست به کودتا زد و پس از مدتی توانست در ایران به قدرت برسد. در این میان، انگلیس به عنوان پشتیبان و طراح کودتا، نقش زیادی در روی کار آمدن رضاخان داشت. آنهاپس از جنگ جهانی اول به دنبال تسلط بلامنازع بر ایران بودند و با عدم موفقیت در قرارداد۱۹۱۹و پیروزی بلشویک‌ها در روسیه، تصمیم گرفتند با روی کار آوردن رژیمی در ایران، منافع خود را در منطقه حفظ کند.
کد خبر: ۶۶۴۹ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۲/۰۳