7 آذر | انقلاب ایرانی در خاطرات دولتمردان آمریکایی
دولتمردان آمریکایی هر کدام نظر متفاوتی برای مقابله با برهم خوردن نظام سیاسی سلطنت پهلوی داشتند. این به معنای به راه افتادن نمایشی بود که تا حدود زیادی دولتمردان آمریکایی خود را صحنه گردان آن میدانستند. در این میان بین صاحبنظران عرصه امنیت و سیاست خارجی آمریکا اختلاف بود اما آنها نمیدانستند تحولات انقلاب چیزی فراتر از سناریوهای خیمه شب بازی آنها برای مقابله با آن است.
کد خبر: ۹۶۴۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۰۷
5 آذر | سالروز فوت محمدعلی فروغی
محمدتقی بهار: اشعار بی‌پدرومادر را پهلوی هم می‌گذارند و اسم آن را شاهنامه گذاشته‌اند وقتی هم می‌گویم این شعر مال فردوسی نیست به من تهمت می‌زنند که وطن‌پرست نیستی. اینها می‌خواهند با این کار احساسات وطن‌پرستی مردم را تحریک کنند بعد هرچه دلشان خواست در آن بگنجانند و بگویند این شاهنامه ملت ایران است.
کد خبر: ۹۶۳۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۰۵
4 آذر | واکنش شوروی به پیوستن ایران به پیمان بغداد
با انعقاد پیمان بغداد و پیوستن ایران به آن، شوروی از قدرتگیری ایالات متحده آمریکا و نفوذش در میان کشورهای نزدیک به خود بیمناک میشود و از این بابت با آن مقابله میکند. در سندی که در آرشیو دانشگاه جرج تاون در این زمینه موجود است آمده است که شاه با خروشچف و مقامات شوروی در مسکو به گفتوگو مینشیند و پس از تأکید بر صلح جهانی و خروج از وضعیت جنگ سرد اطمینان میدهد که تا او زنده است خطری از جانب ایران، شوروی را تهدید نمیکند.
کد خبر: ۹۶۳۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۰۴
9 آبان| سالگرد انقراض سلسله قاجاریه
اختلاف علی‌اکبر داور(موافق) و دکتر محمد مصدق(مخالف) در مجلس پنجم شورای ملی بر سر انقراض قاجاریه یکی از نقاط مهم و تاریخی در فرآیند انتقال قدرت از سلسله قاجار به پهلوی بود. این اختلاف، نمایانگر تقابل دو دیدگاه متفاوت در سیاست ایران آن دوره بود و نقش مهمی در مسیر انتقال حکومت به رضاخان و به قدرت رسیدن وی داشت.
کد خبر: ۹۵۲۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۸/۰۹
هر استان یک روایت | البرز
در سال‌‌های منتهی به انقلاب اسلامی، کرج منطقه‌‌ای سر سبز و خوش و آب‌‌وهوا در مجاورت تهران بود. کم هیاهویی و طبیعیت این منطقه آن‌‌جا را به مکانی برای تفرج و رهایی از رهایی از مشکلات شهری تبدیل کرده بود. انقلابیون هم چنین ظرفیتی را مغتنم شمردند و از طبیعت کرج برای برگزاری جلسات فکری و سیاسی، دیدارها و حتی مخفی شدن استفاده میکردند.
کد خبر: ۹۴۷۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۷/۲۶
۲۴ مهر | موافقت دولت فرانسه با حضور امام خمینی در نوفل لوشاتو
روز ۱۵ اكتبر ۱۹۷۸م. (۲۴ مهرماه ۱۳۵۷هـ .ش) سفیر فرانسه طی تلگرافی به كشور متبوع خود گزارش داد كه با نخست وزیر ایران ملاقات و وی تأكید كرده است كه هیچ‌گونه مخالفتی با اقامت امام‌خمینی در فرانسه ندارد و هرگونه شرایطی را كه فرانسه در نظر بگیرد، می‌پذیرد. نخست وزیر ایران تنها از فرانسه خواسته بود تا هرگونه اطلاعاتی از فعالیتهای امام‌خمینی را كه دولت فرانسه به دست می‌آورد، در اختیار دولت ایران قرار دهد.
کد خبر: ۹۴۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۷/۲۵
«کد ۶۶» گزارش‌های ساواک
رمزنگاری و استفاده از اصطلاحات رمزی در گزارش‌های امنیتی، امری متداول است. سازمان اطلاعات و امنیت رژیم پهلوی نیز از این قاعده مستثنی نبود. در گزارش‌های ساواک «کد ۶۶» یکی از رمزهایی بود که بسیار مورد استفاده قرار می‌گرفت. کد ۶۶ رمزی بود که به محمدرضا پهلوی تعلق داشت.
کد خبر: ۹۴۴۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۷/۱۸
شواهدی از تلاش‌های رژیم پهلوی برای تولید تسلیحات اتمی
گرچه شواهد متقنی دال بر تصمیم شاه برای تولید سلاح‌های اتمی وجود ندارد، مدارک قابل توجهی در باره چنین نیتی وجود دارد. شاه توافق پادمانی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را امضا کرده بود، ولی با روحیه ملی‌گرایی رؤیای تسلط بر منطقه را در سر می‌پروراند و ارتش ایران را با پشتیبانی امریکا تقویت کرده بود.
کد خبر: ۹۴۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۷/۱۸
۲۵ شهریور | سالروز خلع رضاشاه پهلوی از سلطنت
کشف حجاب در ایران بزرگترین رویداد فرهنگی اجتماعی دوران سلطنت رضاشاه به شمار می‌آید. تغییر پوشش زنان، با قانون کشف حجاب در ۱۷ دی ۱۳۱۴، تصویب و اجرا شد. به موجب آن، زنان و دختران ایرانی در استفاده از چادر، روبنده و روسری در مدارس و دانشگاه‌ها، مراکز اداری و دولتی منع شدند و باید از کلاه و پالتو استفاده میکردند. با ورود متفقین به ایران در جریان جنگ جهانی دوم و تبعید رضاشاه از ایران در شهریورماه ۱۳۲۰، به جزیره ژوهانسبورگ افریقای جنوبی، موجی از بازگشت به حجاب در میان بانوان به وجود آمد.
کد خبر: ۹۳۳۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۶/۲۵
پسردایی فرح که مورد سوءظن ساواک بود
جوان ۲۸ ساله، دانش‌آموخته‌ی مهندسی در فرانسه، وقتی برگشت تا پس از اقامتی چند ماهه، برای تحصیل به آمریکا برود، از طرف صفی اصفیا، رئیس وقت سازمان برنامه، برای کار در یک پروژه‌ی فنی موقت دعوت شد؛ پروژه‌ای که تبدیل به کار دائمی شد و او را ۱۲ سال در صدر سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران نشاند.
کد خبر: ۹۲۷۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۶/۱۳
جلوگیری ساواک از اجرای نمایش‌نامه با مضامین سیاسی و اعتراضی
در دی ماه سال ۱۳۵۶، داریوش فرهنگ در سالن «تئاتر شهر» تهران نمایشنامه‌ی «دیوار چین» اثر ماکس فریش، نمایش‌نامه‌نویس سوئیسی، را به روی صحنه برد. اما رژیم پهلوی اجرای این نمایش را برنمی‌تابد و ساواک در ۱۷ دی ۱۳۵۶ طی گزارشی خواستار توقف اجرای آن است.
کد خبر: ۹۰۸۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۴/۱۳
سالروز سخنرانی امام خمینی در تیرماه 1350
امام با تکیه بر عنصر مردم که همواره در اندیشه‌ی امام خمینی زیر بنای تحولات اجتماعی هستند، تلاش میکند تا با همراهی نخبگان و متنفذین در آگاهی‌بخشی و مطالبه‌گری، جریان تحولات اجتماعی را در جهت تحقق حکومت مطلوب مدیریت کند.
کد خبر: ۹۰۶۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۴/۰۲
نمایندگان مجلس در راستای مواضع دولت، تنها به بیان مواضع کلی اکتفا کرده و متأثر از گفتمان غالب در فضای سیاسی ایران، موضع‌گیری میکردند. از این رو، می‌توان مواضع نمایندگان مجلس شورای ملی را در قالب گفتمان غالب فضای سیاسی ایران دید.
کد خبر: ۹۰۴۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۲۲
کارگران پنهان
گر چه در عکس‌ها نیز کمتر می‌توان عکسی یافت که به‌دور از نمایش‌های سیاسی و یا برای گزارش سیاسی از زنان کارگر باشد؛ اما در حاشیه همان کنش‌های سیاسی صاحبان قدرت می‌توان تصاویر زنان کارگر را مشاهده کرد. بخشی از عکس‌هایی که در مرکز اسناد در این مورد وجود دارد تصاویر مربوط به شرکت زنان کارگر در جشن‌های 2500 شاهنشاهی است. بخشی نیز بازدید فرح پهلوی از کارخانه داروسازی و یا اهدا هدیه نمادین به چند کارگر زن است.
کد خبر: ۸۹۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۱۱
مساله بحرین و استیضاح دولت هویدا؛ بخش دوم
ارائه تصمیم دولت ایران برای ارجاع موضوع بحرین به سازمان ملل در جلسه 182 دوره بیست و دوم مجلس شورای ملی به تاریخ 9 فروردین ماه 1349ه.ش، توسط اردشیر زاهدی وزیر امور خارجه ایران مطرح و با مخالفت حزب پان ایرانیست و استیضاح دولت هویدا مواجه گردید. با مطرح شدن استیضاح این گروه از دولت در 27 فروردین، هویدا آمادگی خود را برای پاسخ در روز اول اردیبهشت ماه در صحن علنی مجلس اعلام نمود.
کد خبر: ۸۸۹۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۰۱
تعبیر سفیر امریکا درباره شاه؛
افزایش فروش نفت در دهه پنجاه رویاهای محمدرضا پهلوی درباره ارتش و خریدهای نظامی بیشتر و بیشتر می‌کرد. داگلاس مک آرتور دوم سفیر وقت امریکا در ایران در خاطرات خود درباره اشتباهات شاه در این رابطه می‌گوید.
کد خبر: ۸۸۸۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۳۰
بازجستی برای روابط رژیم پهلوی و رژیم صهیونیستی
یکی از بخشهای بسیار فعال دفتر نمایندگی اسرائیل در تهران، حوزۀ وابستۀ نظامی بود. که پیگیری روابط و همکاریهای نظامی بین ایران و اسرائیل از مهمترین وظایف این بخش بود. یعقوب نیمرودی اولین وابسته نظامی اسرائیل در ایران بود که علاوه بر حوزه نظامی، در فعالیتهای اطلاعاتی و جاسوسی، اقتصادی و بازرکانی، قاچاق اشیای عتیقه و ... نیز نقش گستردهای داشت، و البته جمع‌آوری کمک و اعانه برای اسرائیل در مراسم و جشنها و شب‌نشینی‌ها نیز فراموش نمی‌شد.
کد خبر: ۸۸۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۲۷
نوروز با تاریخ انقلاب اسلامی؛ بخش اول
در آخرین ماه‌های عمر رژیم پهلوی سولیوان سفیر وقت امریکا در تهران در نامه‌ای با عنوان تصور غیرممکن‌ها؛ تصور ایران بدون محمدرضا پهلوی را به سران کاخ سفید هشدار میدهد. این فیلم روایتی بدون واسطه از این ماجراست که برای نخستین بار به زبان فارسی منتشر میشود.
کد خبر: ۸۸۲۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۰۳
ویژه‌نامه " انتخابات مجلس"
نظام‌نامه یک درجه یا سومین قانون انتخابات مجلس بیشتر از قوانین قبلی دموکراتیک بود. زیرا دموکرات‌ها خواهان ایجاد اصلاح و تغییرات سریع سیاسی و اجتماعی، اعاده حاکمیت ملی و برابری همه مردم در مشارکت سیاسی و قانونگذاری بودند اما توجهی به آمادگی و پذیرش جامعه در شرایط این برهه زمانی نداشتند. از سوی دیگر وجود تضاد عقاید و منافع نمایندگان مجلس و تاثیر آن در قانون، موجب نارسایی و تناقضات موجود در آن گردید. از این رو قانون مذکور نیز به واسطه اشکالات موجود، نتوانست بر مشکلات گذشته فائق آید. نمونه این امر، عدم تاثیرگذاری منطقی این قانون در کاهش نفوذ قوه مجریه در امر انتخابات است به گونه‌ای که در دوره‌های بعد، بیشترین شکایت‌ها در خصوص انتخابات ناشی از دخالت دولتیان و تقلبات انتخاباتی در مناطق مختلف است.
کد خبر: ۸۷۶۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۱/۲۸
انتشار برای نخستین‌بار | انقلاب ایران به روایت اسناد محرمانه امریکا 3
کمتر از یک هفته از مکالمه برژینسکی با شاه، سفیر آمریکا در تهران ویلیام سالیوان گزارش مفصلی به واشنگتن فرستاد و در آن از احتمال ایرانِ بدون حکومت محمدرضا پهلوی سخن گفت. او در این گزارش از «مفید بودن» اندیشیدن به این ایده نوشت که «شاید حالا وقتش رسیده باشد که احتمالات غیرممکنی را تصور کنیم که پیش‌ازاین حتی ذهنمان هم بدان‌ها خطور نمی‌کرد».
کد خبر: ۸۷۰۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۱/۰۳