مرکز اسناد انقلاب اسلامی

برچسب ها - هاشمی رفسنجانی
سه روایت از رهبر انقلاب درباره‌ مرحوم هاشمی رفسنجانی؛
آیت‌الله خامنه‌ای می‌گوید: «یکی از چیزهایی که ما همیشه به‌عنوان فضایل برجسته‌ی جناب آقای هاشمی در ذهن داشتیم و مشاهده می‌کردیم، حضور فداکارانه و مدبّرانه‌ی ایشان در صحنه‌های جنگ تحمیلی بود و حقیقتاً زبان قاصر است از اینکه آن زحمات و آن فداکاری‌ها را سپاسگزاری کند.»
کد خبر: ۷۴۳۲   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۱۰/۱۹

برگی از خاطرات منتشر نشده مرحوم نژادحسینیان،
مرحوم نژادحسینان که به هنگام حمله عمال شاه به مدرسه فیضیه 17 ساله بود، از قضا روز واقعه در قم حضور داشت. وی خاطره آن روز را اینطور به یاد می‌آورد: «روز وفات‌ امام‌ جعفرصادق(ع) بود که‌ به مدرسة‌ فیضیه حمله کردند. آن روز ما اتفاقاً با برادرانم‌ و آقای‌ رفیق‌دوست‌ و بچه‌های‌ مسجد محمدی‌ قم‌ بودیم‌. ما در مدرسة‌ فیضیه‌ حضور داشتیم که‌ [ماموران شاه] ریختند و زدند و کشتند. این در حقیقت اولین‌ مواجة‌ من‌ با سیاست‌ بود. آن روز منزل‌ امام‌ هم رفتیم و از آن‌ به‌ بعد در فعالیت‌های‌ سیاسی‌ حضور داشتم.»
کد خبر: ۶۸۳۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۲/۱۵

از انجمن حجتیه تا نهضت آزادی
آیت‌الله هاشمی در سال‌های دهه‌ی 1360 كه تقابل با «نهضت آزادی» شدت داشت، از سیاست مدارای با آنها سخن می‌گفت. استدلال هاشمی این بود كه «نهضت آزادی سازمانی است كه در دوران مبارزه خدمت كرده و اكثر مسئولان آن به زندان افتاده‌اند. آنها در دانشگاه‌ها و محیط‌های روشنفكری كار كرده‌اند و نقش مؤثری هم داشته‌اند. نباید خدمت‌های این گروه را در دوره‌ای كه تلاش می‌كردند بین مردم و قشر روشنفكر تفاهم برقرار كنند نادیده گرفت. قشر روشنفكری كه از اسلام بریده بود.» با وجود این، هاشمی با مشاركت اعضای این گروه در امور حكومتی و كشورداری موافق نبود و اعتقاد داشت «اینها به خاطر تربیتی كه در گذشته داشته‌اند و فكرشان در معیارهای خاصی نسبت به وضع حاكم رشد كرده، نمی‌توانند امروزه متناسب با نیازهای انقلاب قدم بردارند.»
کد خبر: ۶۵۰۶   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۰/۱۷

ناگفته‌های وزیر اسبق اقتصاد از فراز و نشیب‌های دهه شصت؛
ما در روایت داریم: «النّاسُ عَلی دینِ مُلوکِهم» شما ببینید وقتی رییس‌جمهور ( هاشمی رفسنجانی ) پس از پایان جنگ تحمیلی می‌گوید: الان دوره مانور تجمل است. همین تفکر به زیردستان هم سرایت می‌کند. وزیر و کارمند هم بدنبال تجمل می‌روند بدین ترتیب تجمل وارد دستگاه دولتی می‌شود. استنباط من این است که شهید رجایی با روش و منش بنی‌صدر آشنا بود و می‌دانست حرف‌هایی را که می‌زند بر مبنای ذهنیات خود بزرگ‌بینی اوست. شهید رجایی این مسائل را خیلی جدی نمی‌گرفت و معتقد بود، این روش و منش که برای خیلی‌ها روشن نیست به زودی روشن خواهد شد. بالأخره افراد زیادی به بنی‌صدر رأی داده بودند. افراد حزب‌اللهی زیادی هم به او رأی دادند. طولی نکشید که تمام این افراد به اشتباهات‌شان پی بردند.
کد خبر: ۶۱۸۰   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۶/۱۸

شما بپرسید| پاسخ مرتضی میردار
معاون تدوین تاریخ شفاهی مرکز اسناد انقلاب اسلامی عنوان درباره نحوه انتخاب آیت‌الله منتظری به قائم‌مقامی گفت: مجلس خبرگان رهبری در ۲۵ تیر ۱۳۶۴ طی یک جلسه، آیت‌الله منتظری را به عنوان قائم‌مقام رهبر جمهوری اسلامی انتخاب کردند. البته در قانون اساسی منصبی با عنوان «قائم مقام» پیشبینی نشده بود و در آن برهه، این عمل خبرگان بر خلاف قانون اساسی بود.
کد خبر: ۶۰۶۴   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۵/۲۶

شما بپرسید
براساس خاطرات مرحوم هاشمی، او بعد از ظهر روز هفتم تیر در جلسه شورای مرکزی حزب جمهوری شرکت کرده و بعد از آن جلسه به ملاقات آیت‌الله خامنه‌ای رفته که روز قبل، در مسجد ابوذر تهران مورد سوءقصد گروهک فرقان قرار گرفته بود.
کد خبر: ۵۹۹۳   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۴/۲۹

بازخوانی
مرحوم هاشمی رفسنجانی درباره‌ محتوای گفتگوهایی که بین او و آیت‌الله خامنه‌ای پیرامون رهبری آینده‌ انقلاب در این مدت انجام شده است توضیح می‌دهد: «از دو سه روز آخر عمر امام در جلسات خاص مسائل را تحلیل می‌کردیم و تصمیمات اساسی را می‌گرفتیم و بحث جانشینی امام را مطرح کردیم که نظرمان به شورای رهبری بود... و من به آیت‌الله خامنه‌ای پیشنهاد کردم که ایشان عضو شورا باشند ولی ایشان به طور جدی تحاشی داشتند. این مسئله در فضای دو نفری ما بود و جای تعارف و رودربایستی نبود اما ایشان خیلی قاطع فرمودند اصلاً به خاطرم خطور نکرده که بخواهم در این مسئولیت باشم.»
کد خبر: ۵۸۳۴   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۳/۱۱

کوشکی در گفت‌وگو با پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی:
غیر از حضرت امام که سازمان را با ریزبینی دقیق می‌شناختند و تأیید نمی‌کردند بعضی از روحانیون شاخص و مشهور بر حسب دید ظاهری که داشتند سازمان مجاهدین را سازمانی اسلامی می‌دانستند و آن را تأیید می‌کردند. من به عنوان یک بحث تاریخی نقل می‌کنم؛ کسانی مثل آیت‌الله هاشمی رفسنجانی تا سال‌های 52_53 با سازمان همراهی داشتند. البته به معنی عضویت در سازمان نیست، صرفا فقط همکاری داشتند. در پرونده بازداشت خانم طاهره سجادی و همسرشان آقای غیوران می‌بینیم که ارتباط‌شان با سازمان از طریق آقای هاشمی رفسنجانی صورت گرفته است.
کد خبر: ۵۷۹۲   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۲/۱۶

به دنبال نارضایتی دانشجویان مسلمان و انقلابی دانشگاه تبریز از گروه‌های سیاسی ضد‌انقلاب و تحصن آن‌ها در محیط دانشگاه، به‌سرعت در اکثر دانشگاه‌های مهم کشور اثر خود را گذاشت و اعتراضات فراگیر شد. به‌طوری که در فاصله کوتاهی، غالب دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی به تصرف دانشجویان عضو انجمن‌های اسلامی دانشجویان درآمد و مسئله دانشگاه‌ها، ابعاد ملی به خود گرفت. این دانشجویان با تاکید بر جلوگیری از هرج و مرج و دوری از ایجاد درگیری‌های داخلی، خواستار تصفیه و اصلاح و پاکسازی دانشگاه‌ها از عناصر وابسته به رژیم سابق و لغو قوانین و مقررات طاغوتی بودند. آن‌ها می‌گفتند: «تعلیمات ما باید برمبنای استقلال و غیر استعماری باشد و نظام آریامهری حاکم بر دانشگاه‌ها باید تغییری انقلابی و بنیادی نماید تا در خدمت استقلال و آبادانی کشور در آید».
کد خبر: ۵۷۵۵   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۲/۰۲

در نشست «بازخوانی پروند یک ترور» مطرح شد:
نشست نقد و بررسی بازخوانی ترور حسنعلی منصور، نخست‌وزیر رژیم پهلوی با عنوان «بازخوانی پروند یک ترور» با حضور اسدالله بادامچیان، ابوالفضل توکلی‌بینا و جمعی از پژوهشگران و محققان در سالن همایش‌های پژوهشکده مرکز اسناد انقلاب اسلامی برگزار شد.
کد خبر: ۵۴۹۰   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۱/۰۵

موسوی گفت شما در تحلیل‌‌ها باید از هاشمی شروع كنید و شروع كرد بحث مفصلی را علیه آقای هاشمی مطرح كردن و اصل بحثش هم این بود كه آقای هاشمی به انقلاب خیانت كرده و اگر ما بخواهیم یك نقطه انحراف در انقلاب پیدا كنیم، آن آقای هاشمی است. حتی آن زمان كُدی داد كه شما بروید كتاب «توسعه و تضاد» فرامرز رفیع‌‌پور را بخوانید تا بفهمید ایشان (هاشمی) چه خیانتی كرده است. ما گفتیم این خط انحراف از دوم خرداد به وجود آمده ولی موسوی می‌گفت نه، این خط از آقای هاشمی شروع شده است. نكته بعدی هم موضوع نهضت آزادی بود كه آقای موسوی می گفت شاخص حضور امریكا در ایران نهضت آزادی است.
کد خبر: ۵۰۳۴   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۱۶

مبارزات حجت‌الاسلام‌والمسلمین هاشمی‌رفسنجانی در طول دوران نهضت اسلامی ابعاد گسترده‌ای داشت. یکی از مهم‌ترین اسناد مبارزاتی هاشمی‌رفسنجانی در دهه چهل، فعالیت‌های او در حمایت از مردم فلسطین است.
کد خبر: ۴۳۷۲   تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۰/۱۹

مروری بر خاطرات متناقض آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی-قسمت دوم
هاشمی رفسنجانی در خاطرات خود درخصوص علل سقوط فاو می‌نویسد: «عامل اصلی شکست [در فاو]، بیشتر بودن نیروهای مهاجم دشمن، تقریباً 10 برابر نیروهای مدافع و از کار افتادن ادوات در لحظات اوّل به خاطر استفاده دشمن از سلاح شیمیایی است.» وی همچنین در همان روزها از دخالت مستقیم آمریکایی‌ها در ماجرای سقوط فاو خبر داد. اما او، 26 سال بعد و در تابستان 1393 درباره سقوط فاو گفت: «یکی از فرماندهان... فاو را با آن همه امکانات و اموال گذاشت و از روی پلی که با زحمت ساخته بودیم برگشت. در همان ایام مرحوم خلخالی به جنوب آمد و به بنده گفت آمده‌ام بخاطر از دست دادن فاو و دادن تلفات زیاد، سه نفر از فرماندهان سپاه و جنگ را اعدام کنم چون باعث این همه خسارت و ضرر به کشور شده و کشور را در وضعیت بسیار بدی قرار داده‌اند. خیلی از بزرگان -ازجمله رییس‌جمهور وقت- می‌خواستند فرماندهانی که باعث این تلفات شده بودند اعدام شوند اما من اجازه ندادم که دادگاه نظامی در مورد این نیروها که با خلوص جنگیده بودند و البته گاهی هم ضعف نشان داده بودند برخورد کند. من باعث نجات جان آنها از اعدام شدم.»
کد خبر: ۲۰۳۲   تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۰/۲۶

ترور حسنعلی منصور توسط اعضای مؤتلفه اسلامی یکی از وقایعی است که مباحث مختلفی پیرامون آن مطرح شده است. از جمله این موارد تهیه اسلحه برای ترور بود که پای هاشمی‌رفسنجانی را نیز به این ماجرا باز کرد و موجب دستگیری او توسط ساواک شد.هاشمی‌رفسنجانی در خاطرات خود که توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی ثبت و ضبط شده است درباره ترور حسنعلی منصور توضیحاتی ارائه می‌کند.
کد خبر: ۱۹۹۳   تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۰/۱۹

برشی از خاطرات آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی
هاشمی رفسنجانی در خاطرات روز 21 شهریور می‌نویسد: آقای خامنه‌ای بعد از ظهر به دفتر من آمدند. ایشان را برای پذیرفتن ریاست جمهوری قانع کردم. ایشان معتقد نبود که روحانی رئیس‌جمهور شود و از طرفی مریض هم هستند و از یک دست نمی‌توانند استفاده کنند. کاندیدای مناسبی غیر از ایشان نداریم. عصر هم در جلسه شورای مرکزی حزب [روی] همین تصمیم تاکید شد.
کد خبر: ۱۳۷۹   تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۷/۱۲

انقلاب اسلامی در کرمان
از دلایل گرایش سریع و گسترده‌ شعاع مرجعیت امام در شهر و استان کرمان، علاوه بر پیشینه مذهبی و فرهنگی جامعه و حوزه علمیه کرمان و شبکه گسترده روحانیت، باید به نقش شخصیت‌های برجسته مذهبی و سیاسی کرمان در حوزه علمیه قم اشاره کرد.
کد خبر: ۱۲۱۰   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۱/۳۱

برشی از خاطرات محمد هاشمی
محمد هاشمی می‌گوید: در امریکا ۵۰ ایالت وجود داشت که هر کدام ویژگی خاصی دارد. من بر مبنای دو هفته اقامت آقای هاشمی برنامه سفرها و مکان‌ها را تنظیم کردم. بعضی جاها را با ماشینی که تهیه کرده بودم و بعضی جاهای دیگر را با هواپیما می‌رفتیم. به تماشای مجسمه آزادی نیز رفتیم. قبل از آن ایام آقای خامنه‌ای در زندان بودند. در آنجا خبر آزادی تعدادی از زندانیان از جمله ایشان را شنیدیم. اخوی یکی از کارت پستال‌های مجسمه آزادی را خرید و به همراه یادداشتی برای ایشان فرستاد.
کد خبر: ۱۱۹۶   تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۰/۱۹

برشی از خاطرات حجت‌الاسلام ناطق نوری
علی اکبر ناطق نوری درباره مخالفت حسینعلی منتظری با حزب جمهوری و انحلال این حزب می‌گوید: حزب در استان‌ها بسیار فعال بود و بچه‌های آن مناطق بسیار پر جوش بودند. در آن زمان، شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه زیر نظر آقای منتظری اداره می‌شد. دستگاه وی هم ضد حزب بودند. آنها برای کوبیدن حزب خیلی کار کردند. دائم به امام گزارش می‌دادند که حزبی‌ها با ائمه جمعه مخالفت می‌کنند، یا در فلان شهر مردم به دلیل حزبی بودن امام جمعه، پذیرای وی نیستند و سبب اختلاف هستند.
کد خبر: ۹۵۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۱۲

از سری مجموعه "حافظه ما، هویت ما"
در این قسمت از "حافظه ما هویت ما" مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی خاطرات خود درباره شورای انقلاب را بازگو كرده است.
کد خبر: ۶۱۷   تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۱۲/۳۰

از سری مجموعه "حافظه ما، هویت ما"
در این قسمت از "حافظه ما هویت ما" مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی خاطرات خود درباره رادیوی تاریخی امام و ماجرای كاپیتولاسیون را بازگو كرده است.
کد خبر: ۵۵۳   تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۱۲/۲۵