فروشگاه
☰ X
کد خبر: ۱۱۶۳۸
سالروز درگذشت علامه فیلسوف و متفکر و ادیب نامدار

اسناد ساواک از علامه محمدتقی جعفری

سند
علامه جعفری یکی از برجسته‌ترین متفکران دینی معاصر ایران بود که علاوه بر تسلط بر فقه و اصول، به دلیل مطالعات عمیق و گسترده در زمینه فلسفه غرب، حقوق بشر، روان‌شناسی، ادبیات و تطبیق اندیشه‌های اسلامی با مکاتب فلسفی جهان، جایگاهی بی‌بدیل در میان اندیشمندان دینی پیدا کرد. اسناد ساواک نشان می‌دهند که چگونه سخنرانی‌ها و نشست‌های این متفکر بزرگ در محافل مختلف مورد رصد مأمورین رژیم قرار داشته و بازتاب‌دهنده نفوذ کلام، دغدغه‌های حقوق بشری، اسلامی و آزادمنشی ایشان در میان اقشار مختلف مردم و به‌ویژه دانشجویان بوده است.
دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ - ۱۲:۰۴

پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ علامه محمدتقی جعفری (۱۳۰۴–۱۳۷۷ ش) یکی از برجسته‌ترین متفکران دینی معاصر ایران بود. ایشان تحصیلات حوزوی خود را در تبریز، تهران، قم و سپس نجف اشرف در محضر بزرگان و مراجع نامدار به پایان رساند و به درجه اجتهاد نائل آمد. علامه جعفری علاوه بر تسلط بر فقه و اصول، به دلیل مطالعات عمیق و گسترده در زمینه فلسفه غرب، حقوق بشر، روان‌شناسی، ادبیات و تطبیق اندیشه‌های اسلامی با مکاتب فلسفی جهان، جایگاهی بی‌بدیل در میان اندیشمندان دینی پیدا کرد. جلسات سخنرانی و درس‌های ایشان  به‌ویژه شرح و تفسیر نهج‌البلاغه و مباحث فلسفی و اخلاقی  همواره کانون توجه جوانان، دانشگاهیان و فرهیختگان بود. او از جمله علمایی بود که با رژیم پهلوی زاویه فکری جدی داشت و مأموران امنیتی و سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک) به دقت فعالیت‌ها، سخنرانی‌ها و محافل مرتبط با ایشان را تحت نظر داشتند تا از گسترش تفکرات انقلابی و اسلامی پیشگیری کنند.

هدف از گردآوری و ارائه اسناد باقی‌مانده از ساواک درباره علامه محمدتقی جعفری، به تصویر کشیدن ابعاد گوناگون شخصیت علمی، اجتماعی و سیاسی ایشان در دوران خفقان پیش از پیروزی انقلاب اسلامی است. این اسناد نشان می‌دهند که چگونه سخنرانی‌ها و نشست‌های این متفکر بزرگ در محافل مختلف (همچون هیئت محبان‌الائمه، حسینیه‌ها، منازل علما و دانشگاه‌ها) مورد رصد مأمورین رژیم قرار داشته و بازتاب‌دهنده نفوذ کلام، دغدغه‌های حقوق بشری، اسلامی و آزادمنشی ایشان در میان اقشار مختلف مردم و به‌ویژه دانشجویان بوده است.

اسناد ارائه‌شده بخش‌هایی از گزارش‌های محرمانه و سری ساواک را تشکیل می‌دهند که رویداد‌های مرتبط با علامه محمدتقی جعفری و جلسات ایشان را ثبت کرده‌اند:

گزارش جلسات هیئت محبان‌الائمه و منازل علما: بر اساس برخی از این اسناد (مانند گزارش‌های مربوط به جلسات در خیابان خراسان و منزل آقایان علمای اعلام)، حضور علامه جعفری و سخنرانی‌های ایشان پیرامون فلسفه تاریخ، چگونگی تحولات اجتماعی و مسائل فکری با استقبال گسترده روبه‌رو می‌شده است. ساواک با دقت جزئیات این جلسات، تعداد شرکت‌کنندگان (گاه تا ۸۰ نفر یا بیشتر) و موضوعات مطروحه را ثبت می‌کرده است.

دیدگاه‌ها و مواضع فکری پیرامون حقوق بشر: برخی اسناد به سخنرانی‌های ایشان در حسینیه ارشاد یا سایر مراکز علمی اختصاص دارد که در آنها به نقد و بررسی اعلامیه جهانی حقوق بشر پرداخته و تفاوت‌ها و برتری‌های دیدگاه اسلام در تکریم و خدمت به نوع بشر را نسبت به سازوکار‌های غربی تبیین می‌کرده است.

ارتباط با سایر چهره‌های مبارز و مذهبی: گزارش‌های دیگری نیز در این مجموعه دیده می‌شود که به نشست‌ها و مجالس مشترک با دیگر شخصیت‌های برجسته مذهبی و واعظان مشهور (همچون جلسات منزل سیدمحمد رضا یاسینی یا منزل آقای فلسفی) اشاره دارند؛ مجالسی که در آنها افزون بر مسائل دینی، موضوعات روز سیاسی، توقیف‌ها و مواضع علما در برابر رژیم پهلوی (از جمله حمایت از امام خمینی) مورد بحث و تبادل نظر قرار می‌گرفته است.

 

این خبر را به اشتراک بگذارید: