در آخرین جلسات مجلس شورای ملی در بهمن 57 چه گذشت؟
پایگاه اطلاعرسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ دوشنبه شانزدهم بهمن 1357 مجلس شورای ملی در میان شدیدترین تدابیر امنیتی تشکیل شد چون قرار بود بختیار به مجلس برود تا از لایحه انحلال ساواک و مجازات وزرای سابق دفاع کند. این در حالی بود که همزمان با حضور واحدهای نظامی ارتش، تظاهرات مردم مقابل مجلس در حال برگزاری بود. انقلابیون که تصاویری از امام خمینی در دست داشتند، قبل از بازگشت ایشان به ایران، تجمعات اعتراضی خود را برپا میکردند و حالا که آیتالله خمینی به کشور بازگشته بود، همچنان بدون هراس مقابل نیروی نظامی علیه مجلس و دولت بختیار شعار میدادند.
جمعیت تظاهراتکنندگان به گواه عکسی که روزنامه اطلاعات در 17 بهمن 57 منتشر کرده، به قدری بود که بختیار با هلیکوپتر به مجلس رفت. بختیار بهعنوان آخرین نخستوزیر پهلوی، آخرین تلاشهایش را میکرد تا شرایط کشور را خودش مدیریت کند برای همین نهتنها استعفا نمیداد؛ بلکه پیگیر لایحه انحلال ساواک بود که بهعنوان وعده دولتش، چهارم بهمنماه به مجلس تقدیم کرده بود.
در جلسه روز هفدهم مجلس، بختیار زودتر عازم بهارستان شد تا ضمن رایزنی با جواد سعید رییس مجلس، از نمایندگان بخواهد نطقهای قبل از دستور را قرائت نکنند و مجلس بتواند زودتر وارد دستور شود. رایگیری درباره لوایح انحلال ساواک و محاکمه و مجازات مقامهایی مسئول گذشته از جمله مواردی بود که در دستور کار آن روز مجلس شورای ملی قرار داشت. رای مثبت مجلس به لایحه انحلال ساواک تلاشهای بختیار در این فقره به بار نشست و نمایندگان موافقت کردند نطق پیش از دستور نداشته باشند. فقط رییس مجلس در سخنانی از طرف خودش و نمایندگان، «بازگشت حضرت آیتاللهالعظمی خمینی مرجع عالیقدر تشیع را به خاک وطن» خوش آمد گفت و از درگاه متعال مسئلت خواست «تا تشریففرمایی ایشان برای ملت و مملکت توام با صلح و صفا باشد».
جواد سعید افزود: ما عمیقاً معتقدیم باید از طریق مذاکرات و به طور مسالمتآمیز مملکت از این بنبست خارج شود تا خدایی ناکرده از هر گونه درگیری و برخورد که کاملاً برای ملت و مملکت نتایج تأسفآوری خواهد داشت، جلوگیری شود. پس از آن لایحه محاکمه نخستوزیران و دولتمردان پیشین که از سال 1342 در مصدر کار و متهم بودهاند؛ به رأی گذاشته شد که با اختلافاتی در نهایت به تصویب رسید و به سنا فرستاده شد. سپس شاپور بختیار ساواک را قانونشکن و دیکتاتور دانست و به دفاع از لایحه انحلال ساواک پرداخت که آن نیز مورد تایید نمایندگان قرار گرفت و به سنا فرستاده شد.
با وجود این که دو لایحه مهم به لحاظ سیاسی به تصویب رسید؛ اما اقدامی دیرهنگام بود و فردای آن روز یعنی 17 بهمن، آخرین جلسه رسمی مجلس شورای ملی برگزار شد چرا که بنا شد مجلس تا زمان ارائه لایحه بودجه کشور برای سال بعد، جلسه نداشته باشد. اما این قرار، خود به خود منتفی شد چون بخاطر استعفای پیاپی نمایندگان مجلس، عملاً مجلس شورای ملی رسماً در آستانه منحل شدن بود. همانطور که تا آن روز جمعاً 44 نماینده استعفا داده بودند. پس از آن نیز با همزمان با استعفای بختیار و آغاز به کار دولت موقت به ریاست مهندس بازرگان، عملاً انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی به پیروزی رسید و داستان مجلس ملی به تاریخ سپرده و مجلس شورای اسلامی متولد شد.