26 آذر| درگذشت فرخ غفاری
فیلم جنوب شهر ساخته محمدابراهیم فرخ غفاری در سال 1337 ساخته و به اتهام سیاهنمایی توقیف شد. سپس در سال 1343 با تغییر نام به «رقابت در شهر» بدون ذکر نام سازنده و با سانسورهایی بسیار به پرده رفت. این فیلم بنابر محیطی که در آن ساخته شده بود و موضوعی که دنبال میکرد به نمایش زوایایی از زیست فرودستانه و رنج‌های ناشی از آن در محله‌های پایین شهر تهران پرداخت و همین علت اصلی توقیف آن شد.
کد خبر: ۹۷۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۲۶
آذر ماه 57
مرور اشتباهات پرتکرار رژیم پهلوی، گویای حوادث نابخشودنی و فراموش ناشدنی این دوران از حافظه تاریخی مردم ایران است. در بین اتفاقات دردناک ماه‌های پایانی عمر حکومت محمدرضا پهلوی، به حادثه‌ی تلخ و ناگوار حمله به بیمارستان شاه رضای مشهد می‌توان اشاره کرد و آن را مورد بازبینی قرار داد.
کد خبر: ۹۷۲۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۲۴
روایت سقوط 13|محسن پزشکپور
استبداد تکنوکرات‌ها اصطلاحی است که محسن پزشکپور نماینده مجلس شورای ملی و بنیان‌گذار حزب پان‌ایرانیست آن را عامل سقوط رژیم پهلوی می‌داند. روندی که به اعتقاد او از دوره نخست‌وزیری حسنعلی منصور آغاز شد و در دوره هویدا و آموزگار به اوج خود رسید.
کد خبر: ۹۷۱۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۲۳
به روایت اسناد خارجی
در اکتبر 1976 (آبان 1355) خبری در روزنامه هوستون تگزاس منتشر می‌شود مبنی بر تخصیص بودجه‌ای 15 میلیون دلاری به یک تهیه‌کننده انگلیسی تا فیلم مستندی هشت قسمتی در مورد تاریخ شاهنشاهی ایران ساخته شود.
کد خبر: ۹۷۱۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۲۳
18 آذر |وفات آیت‌الله سید محمدرضا گلپایگانی
وقتی که رژیم پهلوی در صدد برآمد تا با اهانت به مقام پیامبر اسلام(ص) رسمیت تاریخ هجری شمسی را ملغی نماید، رسماً دست به معارضه با اسلام زد و به محو نشانه‌های تجلی فرهنگ اسلامی مبادرت نمود. تصور شاه این بود که اگر پایگاه‌های معنوی اسلامی را از اذهان خارج سازد به همه قدرت‌های مقاوم مسلط شده و نهضتی با عنوان اسلامی به وجود نخواهد آمد. یکی از مخالفین سرسخت و جدی تغییر تاریخ هجری به شاهنشاهی، آیت‌الله العظمی سید محمدرضا گلپایگانی بود. وی در تصویب طرح تغییر تاریخ از شمسی به شاهنشاهی، مجلس سنا را مقصر می‌دید. به همین علت با ارسال تلگرافی به روسای مجلسین سنا مخالفت خود را با تغییر تقویم مطرح کرد.
کد خبر: ۹۶۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۱۸
به روایت اسناد خارجی
عفو بین‌الملل در سال 1356 گزارشی منتشر کرده و آماری تقریبی از زندانیان سیاسی در ایران به دست داده بود. متن زیر بریده‌ای است از یکی از روزنامه‌های آمریکایی درمورد این گزارش.
کد خبر: ۹۶۹۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۲۰
فراز و فرود دولت مستعجل جمشید آموزگار (مرداد 1356-شهریور 1357) روایتی آموزنده است از اینکه چگونه ریاضت ناگزیر می‌تواند در همراهی با بحران‌های اجتماعی-سیاسی، آتشفشان نیمه‌خاموش خواسته‌های انباشت‌شده عمومی را فعال کرده و به فوران درآورد.
کد خبر: ۹۱۵۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۵/۰۸
بازخوانی قطعی برق در دهه‌ی ۵۰
در دوران رژیم پهلوی قطعی برق ناشی از ناکارآمدی دولت و عدم تعهد طرف‌های خارجی، کم‌کم شکل مبارزه‌ی انقلابی به خود می‌گیرد و کارکنان وزارت نیرو در مخالفت با رژیم و در همراهی با مردم انقلابی قطعی برق را به یک حرکت سیاسی تبدیل می‌کنند. حاکمیت برای جلوگیری از اعتراض‌های کارکنان وزارت نیرو و همراهی آن‌ها با مردم انقلابی، نیروهای دست‌نشانده‌ی خود را وارد سیستم می‌کند تا خرابکاری‌های بزرگی انجام دهند و این خرابکاری‌ها را به گردن نیروهای انقلابی و مردمی بیندازند.
کد خبر: ۹۱۲۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۴/۲۸
در نظر کشورهای سرمایه‌داری پیروز در جنگ جهانی دوم به سرکردگی آمریکا، ایران کشوری با موقعیت ویژه‌ی ژئوپلتیکی تلقی می‌شد که به دلیل همسایگی با شوروی کمونیستی برای جهان غرب و منافعش در منطقه، حائز اهمیت فراوانی بود. به همین دلیل، برای جلوگیری از رفتن ایران به پشت دیوار آهنین کمونیسم، برخی شرایط توسعه از جمله عرضه‌ی سرمایه، کمک‌های مالی، برنامه‌های کارشناسی، توسعه‌ای و دانش‌محور و در نهایت طراحی ایده‌ی اصلاحات ارضی برای ایران، سرلوحه کار قرار گرفت.
کد خبر: ۹۰۸۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۴/۱۳
انقلاب اسلامی در چهارمحال و بختیاری
بازاریان شهرکرد، علاوه بر شرکت در اعتصاب‌های گسترده، از نظر مالی کمک‌های قابل توجهی به نیروهای مذهبی و انقلابی هم در بحث تکثیر و توزیع اعلامیه‌ها، آوردن روحانیون دعوت‌شده به شهر و همچنین خارج‌کردن روحانیون دعوت شده از شهر داشتند. حتی گاهی اوقات، همراه با نیروهای مذهبی شهر برای دعوت از روحانیون فعال و انقلابی به دیگر شهرها مسافرت می‌کردند.
کد خبر: ۹۰۸۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۴/۱۰
محمدرضا پهلوی چگونه به ژاندارم امریکا در منطقه تبدیل شد؟
پس از ملاقات با نیکسون، شاه متوجه شد که برای خرید هر سلاحی که لازم می‌داند، چک سفیدی در اختیار دارد و دفاع از منافع آمریکا در خلیج‌فارس را به عهده می‌گیرد. شاه خریدهای عظیمی را آغاز کرد و بین جولای و نوامبر 1972 نزدیک به 3.5 میلیارد دلار سخت‌افزار نظامی سفارش داد. بدون شک توافق می 1972 را می‌توان قمار نیکسون بر ایران برای حفظ دیوار آتش در مقابل منافع ایالات متحده در خلیج فارس تعبیر کرد. این قرارداد سیاست ایالات متحده در قبال ایران را متحول کرد و عصر جدیدی از روابط را آغاز کرد تا جایی که از اواسط سال 1972 تا آخرین ماه های سلطنت شاه، فروش سالانه چند میلیارد دلاری تسلیحات تبدیل به یک سنت ثابت و پایدار در روابط ایالات متحده و ایران شد.
کد خبر: ۸۹۵۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۲۳
به بهانه روز جهانی صلیب سرخ
بخش مهمی از فعالیت های جمعیت شیر و خورشید در دوران پر التهاب انقلاب بود. کارکنان شیر و خورشید سـرخ درچنـد صـد مرکـزدرمانی در طول شبانه روز زخمی‌ها و مصدومان انقلاب را مداوا و پرستاری می‌کردند و آمبولانس‌های جمعیت پی در پی میان تظاهرکنندگان در حال گشت زنی بودند همچنین حضور نیروهای جمعیت شیر و خورشید در اعتصابات و راهپیمایی‌ها نیز از کارهای دیگر این کارکنان در دوره انقلاب بود. استقرار شبکه بیسیم و حفاظت از رهبر انقلاب در مدرسه علوی هنگام اسکان امام خمینی در اوایل انقلاب از جمله فعالیت‌های این نهاد بود.
کد خبر: ۸۹۵۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۲۰
نگاهی به پیامدهای یک ابهام تاریخی
در اسفند 1336 سرلشکر محمد ولی قرنی و شماری دیگر به سبب اقداماتی که بعدها از آن با عنوان کودتا یاد شد، دستگیر و بعدها محاکمه شدند. در باب ماهیت این کودتا و اساسا جدی بودن آن روایتهای مختلفی در دست است. با این حال واکنش شاه به این ماجرا ماهیت حکومت و نیز کلا سیاست ایران را از اساس دگرگون کرد. امری که زمینه را برای روی کار آمدن دولت امینی در سالهای بعد فراهم کرد. به علاوه شاه دامنۀ روابط ساواک با سیا را محدود کرد و به جای آن گسترش روابط ساواک با موساد و دیگر سرویس‌های اطلاعاتی غربی را در دستور کار قرار داد. این ماجرا همچنین زمینه‌ساز بدبینی شاه به نیروهای امنیتی و برکناری تیمور بختیار، حاجعلی کیا و حسن علوی کیا شد. این بدبینی از سویی به شکل‌گیری بازرسی شاهنشاهی برای رصد تشکیلات امنیتی منجر شد.
کد خبر: ۸۹۰۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۰۳
در جلسه یکشنبه 9 فروردین 1349، اردشیر زاهدی وزیر امور خارجه ایران با حضور در مجلس شورای ملی، به ایراد سخنانی در خصوص مجمع الجزایر بحرین پرداخت. این سخنان با واکنش محسن پزشکپور نماینده حزب پان ایرانیست در مجلس مواجه شد و وی با ذکر ادله و شواهد مسجل و مسلم تاریخی در حقانیت حاکمیت ایران بر بحرین و همچنین ارائه نکاتی در خصوص عدم آزادی بیان در بحرین به منظور استعلام دیدگاه‌ها و نظرات مردم با وجود خفقان و تزویر موجود در این منطقه، اقدامات دولت را مغایر با اصول حاکمیت ملی و مخالف با سیاست شاه در مصاحبه دهلی دانست و دولت را به واسطه این سهل انگاری و تعرض نسبت به اصول حاکمیت ملی مستحق استیضاح نمود.
کد خبر: ۸۸۷۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۲۸
از تشییع تا چهلم اسدالله علم
علم در تاریخ 25 فروردین 1357 در سن پنجاه و هشت سالگی در گذشت. بر طبق اسناد، خانواده علم در حرم مطهر امام رضا(ع) دارای مقبره خانوادگی هستند که وی نیر در همان محل دفن می‌شود. طبق این سند تاریخ فوت علم 25 فروردین ماه 57 بیان شده است که با توجه به مرگ وی در نیویورک، با دو روز تاخیر یعنی 27 فروردین به خاک سپرده می شود.
کد خبر: ۸۸۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۲۵
سلام عید
«سلام» از مراسمی است که در تاریخ ایران، پادشاهان و امرا یا شاهزادگان برپا می‌شده و درانواع مختلفی معمول بوده است: سلام پادشاهی یا خلافت؛ سلام عید که در عید نوروز، سلام نظامی یا اعیاد مذهبی همچون عید فطر برگزار می شده است.در دوره پهلوی، هر سال در روز عید سعید فطر، مراسم سلامی در کاخ سعدآباد با حضور مقامات لشگری و کشوری برگزار می‌شد و حضور در این مراسم با لباس رسمی اجباری بود.
کد خبر: ۸۸۶۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۲۲
بررسی کابینه و برنامه دولت علاء توسط نمایندگان مجلس
حسین علاء دو بار در دو برهه حساس سیاسی کشور سمت نخست وزیری را بر عهده گرفت: نخست در سال 1329 ه.ش که بسیاری از تحلیلگران، از دولت او به «کابینه محلل» یاد کرده‌اند و بار دوم در 1334 ه.ش پس از برکناری سپهبد فضل الله زاهدی که این بار تا آستانه قتل به دست فدائیان اسلام پیش رفت. معرفی کابینه، معرفی برنامه، صحبت های مخالف و موافق دولت در مجلس وقت شورای ملی از نکات قابل توجه می باشد.
کد خبر: ۸۸۶۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۲۰
اللهیار صالح، سیاستمدار دورۀ پهلوی، از رهبران حزب ایران و جبهه ملی ایران در 12 فروردین 1360ش درگذشت. به این مناسبت نگاهی به کارنامه او، بویژه فعالیتهایش در سالهای پایانی حکومت پهلوی و همزمان با فضای باز سیاسی داشته‌ایم.
کد خبر: ۸۸۴۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۱۲
نوروز با تاریخ انقلاب اسلامی؛ بخش دوم
در آخرین ماه‌های منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی بین سیاستمداران ایالات متحده در ارتباط با چگونگی حمایت از رژیم پهلوی اختلافاتی وجود داشت. فرستادن ژنرال هایزر به ایران در واقع آخرین حمایت آمریکا از شاه بود. به اعتقاد هایزر همین اختلاف نظر و دوگانگی باعث گردید ماموریت وی به شکست و رسوایی ختم شود. این فیلم روایتی دست اول از سفر هایزر به ایران است و برای نخستین بار مصاحبه هایی با او، شاه و درباریان را درباره این سفر به تصویر کشیده است.
کد خبر: ۸۸۳۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۰۷
مروری بر زندگی آیت‌الله محمد امامی کاشانی
در سال 1351 كه ساواك فعالیت‌های سیاسی و سخنرانی‌های آیت‌الله امامی كاشانی را تحت‌نظر داشت، رادیو تلویزیون ملی ایران به او و شش نفر از وعاظ تهران از جمله مرتضی مطهری، دكتر جواد مناقبی، ناصر مكارم شیرازی، ابوالقاسم خزعلی و سید عبدالكریم هاشمی‌نژاد پیشنهاد كرد كه هر كدام به مدت پنج شب سخنرانی نمایند. آنان به حیله‌ی رژیم پی بردند و هدف دستگاه از این توطئه را ایجاد تفرقه در میان روحانیون دانسته و از سخنرانی خودداری كردند.
کد خبر: ۸۷۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۲/۱۳