از رادیو تا چاووش
مواجهه رژیم پهلوی با موسیقی و هنرمندان، از مهمترین مسائل فرهنگی سال‌های پایانی این دوره بود. از نگاه شماری از موسیقی‌دانان، با محدودیت، مداخله و وابستگی به نهاد‌های رسمی همراه بود. در چنین فضایی، تلاش برای استقلال هنری و پیوند دوباره موسیقی با جامعه، به شکل‌گیری «کانون فرهنگی و هنری چاووش» انجامید.
کد خبر: ۱۱۵۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۱۷
به روایت آخرین وزیر اطلاعات و جهانگردی شاه
در حالی که بسیاری از تحلیل‌ها درباره سقوط رژیم پهلوی بر بحران‌های اقتصادی، شکاف‌های اجتماعی یا گسترش اعتراضات سیاسی تمرکز دارند، داریوش همایون، وزیر اطلاعات و جهانگردی در سال‌های پایانی سلطنت محمدرضا پهلوی، طی مصاحبه‌ای در مهرماه ۱۳۶۲ با پروژه تاریخ شفاهی دانشگا هاروارد، روایت متفاوتی ارائه می‌کند. او ریشه اصلی مشکلات نظام پهلوی را نه در ساختار‌های اقتصادی و اجتماعی، بلکه در نفوذ باندی از افراد نزدیک به شاه می‌داند. افرادی که به گفته او به دلیل روابط شخصی، خانوادگی یا مالی با شاه، به «دست‌نزدنی‌ها» تبدیل شده بودند و مسیر تصمیم‌گیری در کشور را تحت تأثیر قرار می‌دادند.
کد خبر: ۱۱۵۴۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۱۵
روستا؛ بستر مبارزه یا جامعه مبارز؟
روستا یکی از مکان‌های مهم در مبارزات انقلابی و جامعه روستایی از جمله گروه‌های مؤثر در جریان انقلاب‌ها به شمار می‌رود. در جریان نهضت اسلامی مردم ایران علیه رژیم پهلوی نیز هر چند که شهر‌ها و جوامع شهری عمدتاً در کانون توجه قرار داشتند، اما روستا و روستاییان نیز در این مبارزات از سهم قابل ملاحظه‌ای برخوردار بودند.
کد خبر: ۱۱۵۳۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۱۵
به‌روایت اسناد
در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی، اسناد حکومت پهلوی پرده از دو نگرانی عمیق برمی‌دارد: مهاجرت احتمالی امام خمینی به آلمان و برنامه‌ای امنیتی برای دستگیری و انتقال مخفیانه ایشان در صورت ورود به ایران. اما آنچه در بهمن ۵۷ روی داد، نشان داد که تمامی این تدابیر در برابر طوفان خروشان مردم و فروپاشی اقتدار رژیم، به تدبیری نافرجام تبدیل شده است.
کد خبر: ۱۰۷۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۲
به‌روایت اسناد خارجی
در ۲۹ مه ۱۹۷۶ (۸ خرداد ۱۳۵۵)، روزنامه‌ی آمریکایی اوکلاهاما ژورنال گزارشی تکان‌دهنده از جک اندرسن، منتشر کرد که پرده از چهره‌ی سرکوبگر حکومت پهلوی برمی‌داشت. اندرسن در این گزارش با عنوان «شاه با وحشت و شکنجه حکومت می‌کند»، با استناد به اسناد و شهادت‌های مستقیم، از شکنجه‌های سیستماتیک ساواک، وابستگی شاه به این دستگاه مخوف، و فاصله‌ی میان تبلیغات تجددگرایانه‌ی رژیم و واقعیت سیاه درون زندان‌هایش سخن می‌گوید. این مقاله یکی از مهمترین افشاگری‌های رسانه‌ای غرب درباره‌ی ماهیت استبدادی حکومت محمدرضا پهلوی به شمار می‌رود.
کد خبر: ۱۰۶۷۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۰۵