برگی از آرشیو امنیت ملی ایالات متحده
سند ۱ نوامبر ۱۹۸۳ از این جهت اهمیت تاریخی دارد که یک لحظه حساس در فرایند تصمیم‌گیری سیاست خارجی آمریکا را ثبت می‌کند. واشنگتن در این مقطع می‌دانست که عراق از سلاح‌های شیمیایی استفاده می‌کند، می‌دانست این رفتار با موضع رسمی آمریکا علیه جنگ‌افزار‌های شیمیایی ناسازگار است و در همان حال، در حال طراحی سیاستی برای افزایش حمایت از بغداد و جلوگیری از پیروزی ایران بود.
کد خبر: ۱۱۴۳۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۱
به‌روایت اسناد آمریکایی | ۲۵ مرداد ۱۳۳۲
این تلگراف یکی از صریح‌ترین و جزئی‌ترین گزارش‌های موجود دربارهٔ ساعات پس از اولین مرحلهٔ کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ (۱۹ اوت ۱۹۵۳) علیه دولت محمد مصدق است. فرستنده، سفیر آمریکا در عراق است که به‌درخواست خود شاه، دیداری محرمانه با او ترتیب داده است. این سند نشان‌دهندهٔ نقش مستقیم آمریکایی‌ها در طراحی عملیات، میزان آگاهی واشنگتن از جزئیات و وضعیت روانی شاه در آن روز‌های حساس است.
کد خبر: ۱۱۴۱۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۵
در سال ۱۹۵۸، خبر سرنگونی نوری سعید، چنان ترسی بر دل محمدرضا پهلوی نشاند که او را چندین روز از بازگشت به تهران بازداشت. کودتای افسران آزاد به رهبری عبدالکریم قاسم، نه تنها نظام سلطنتی همسایه غربی را یک شبه برچید، بلکه زنگ خطری بود برای تمامی رژیم پادشاهی منطقه؛ خطری که شاه ایران آن را مستقیماً متوجه تخت سلطنت خودش احساس کرد.
کد خبر: ۱۱۳۵۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۸
به روایت اسناد خارجی
گویا درگیری سه‌شنبه شروع شده و توپخانه ایران با شلیک توپ یک خودرو پلیس را منهدم کرده و یک پلیس هم زخمی شده است. روز بعد ایرانی‌ها دوباره با خمپاره و توپخانه روی واحد‌های عراقی آتش گشوده‌اند. عراقیها هم پاسخ داده‌اند و ۱۹ ساعت درگیری شروع شده است.
کد خبر: ۱۰۲۰۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۰۶
تمام کوچه و بازار پر از اجساد انسان و لاشه حیوانات بود
در پی این بمباران وحشیانه مردم اهل شهرهای حلبچه، انیاب و دوجیره و روستاهای اطراف تماما کشته می‌شوند... با اینکه چهار روز از قتل تمام مردم گذشته بود اما همان وحشت روز اول به چشم می‌خورد. تمام کوچه و بازار پر از اجساد انسان و لاشه حیوانات بود. اغلب اجساد را زنان، دختران جوان، بچه‌ها و نوزادان و افراد مسن تشکیل می‌داد.
کد خبر: ۱۰۱۲۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۲۶
روزنامه گردی| ۲۱ آذر
روزنامه ی اطلاعات در نوبت چاپ دوم روز پنجشنبه ۲۱ آذر سال ۱۳۷۰ و پس از اعلام معرفی عراق بعنوان آغازگر جنگ هشت ساله علیه کشورمان با چاپ یادداشتی بدون نام با عنوان " معرفی مسئول آغاز جنگ، پیروزی بزرگ ملت رشید و رزمندگان دلاور ایران " در صفحه چهارم خود به این قضیه واکنش نشان داد که متن این یادداشت به شرح زیر می باشد؛
کد خبر: ۹۷۰۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۲۱
26 آبان| تأسیس مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق
مجلس اعلای اسلامی عراق، که در دهه ۱۹۸۰ بهعنوان یک تشکل سیاسی و نظامی در تبعید برای ترویج گرایشات شیعی و مقابله با رژیم صدام حسین شکل گرفت، از مهم‌ترین نهادهای سیاسی شیعیان عراق است. این مجلس، ابتدا بهعنوان پارلمان شیعیان عراقی تأسیس شد و پس از سقوط صدام به یکی از تأثیرگذارترین احزاب سیاسی عراق تبدیل گردید و همچنان در صحنه سیاسی این کشور نقش دارد.
کد خبر: ۹۵۸۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۸/۲۶
۱۶ مهر | بمباران شیمیایی شهر سومار در سال ۱۳۶۶
بمباران شیمیایی شهر سومار در استان کرمانشاه یکی از فاجعه‌‌بارترین وقایع جنگ ایران و عراق بود که در چندین نوبت از سوی ارتش بعثی انجام گرفت. اولین نوبت این جنایت در سال ۱۳۶۵ و طی دو مرحله ابتدا با بمباران بیمارستان صحرایی ۵۲۸ و سپس در پاسخ عملیات کربلای۶ بود. دومین نوبت از این جنایت هم در سال بعد در مهرماه سال ۱۳۶۶ انجام گرفت و منجر به شهادت صدها نفر و مجروحیت تعداد بسیاری شد. این حملات بهعنوان بخشی از استراتژی نظامی عراق برای تضعیف روحیه و توانایی‌‌های دفاعی ایران در طول جنگ تحمیلی صورت گرفت.
کد خبر: ۹۴۳۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۷/۱۶
به مناسبت هفته‌ی دفاع مقدس
آیت الله هاشمی رفسنجانی از جمله سیاستمدارانی است که به عنوان نماد عقلانیت و میانه‌روی در نظام جمهوری اسلامی ایران توانسته در دوران فرماندهی جنگ گره‌های فراوانی را از امور کشور باز و شکاف‌های عمیقی را ترمیم کند و آنگاه که بستر ایجاد صلحی پایدار را فراهم می‌بیند، در قامت یک فرمانده صلح طلب و به دور از فریبکاری‌های سیاسی، صلحی را پذیرا می‌گردد که برای او سخت‌تر از فرماندهی جنگ بود.
کد خبر: ۹۳۷۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۷/۰۳
بدرفتاری و اعمال شکنجه نسبت به اسرا، نقض فاحش مقررات بین الملل، به‌‌ویژه کنوانسیون سوم ژنو ۱۹۴۹، است. با این حال رژیم بعث با زیر پا گذاشتن کلیه‌ی قواعد و اصول بین‌المللی، انسانی و حتی اسلامی، ظالمانه‌‌ترین رفتار را نسبت به اسیران ایرانی اعمال‌‌کرد. عراقیها در طی دوران جنگ و پس از آن، با حاکمیت قوانین انضباطی خشک و شدید در بازداشتگاه‌‌های خارج از عرف نیروهای مسلح عراق در رفتار با اسیران برخلاف مفاد کنوانسیون، رویه‌‌‌‌ای سخت‌‌گیرانه و ظالمانه اتخاذ کردند.
کد خبر: ۹۲۰۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۵/۲۷
سران سازمان مجاهدین خلق پس از فرار از کشور با همراهی سایر افراد و عناصر مخالف جمهوری اسلامی «شورای ملی مقاومت ایران» را در فرانسه تشکیل دادند که توفیقی نداشت و خیلی زود از هم گسست. بعد از این شکست، رجوی، برای احیای سازمان، تصمیم گرفت به عراق کوچ کند؛ ازهمین‌رو، در تاریخ ۱۷ خرداد ۱۳۶۵، با یک فروند هواپیمای اختصاصی عراقی، به بغداد وارد شد و یک سال بعد در تاریخ ۲۹ خرداد ۱۳۶۶، «ارتش آزادی‌بخش ملی» را با هدف سرنگونی نظام جمهوری اسلامی تأسیس کرد.
کد خبر: ۹۱۸۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۵/۱۹
به مناسبت صدور قطعنامه‌ی ۶۶۱
حمله‌ی عراق به کویت و اشغال خاک این کشور یکی از مهم‌ترین حوادث سال‌های پایانی قرن بیستم به شمار می‌رود. علل گوناگونی همچون بدهی‌های عراق به کویت و سایر کشورهای منطقه، تنگناهای ژئوپلیتیکی عراق در منطقه‌ی خلیج فارس و نیز تلاش برای به‌دست‌آوردن موقعیت استراتژیکی و ژئواکونومیکی در ترغیب صدام حسین جهت اشغال کشور کویت نقش مؤثری ایفا کردند. شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامه‌های متعددی علیه اقدام نظامی عراق صادر کرد که قطعنامه‌ی ۶۶۱ از مهم‌ترین آنها بود. طبق این قطعنامه، رژیم عراق تحت فشار تحریم قرار گرفت و فعالیت‌های اقتصادی و تجاری آن به شدت محدود شد. ایران از همان ابتدای حمله‌ی عراق، آن را به شدت محکوم کرد و تلاش کرد با سیاستی هوشمندانه، علاوه بر آنکه روند مذاکرات صلح خود با عراق پس از جنگ هشت‌ساله را پیگیری کند، اقدام رژیم بعثی در حمله به کویت را محکوم کرده و خواستار بازگشت نیروهای عراقی به مرزهای خود شود.
کد خبر: ۹۱۷۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۵/۱۵
آسیب‌شناسی تاریخنگاری مقطع پایان جنگ در گفت‌وگو با محمد درودیان؛
وقتی تهاجمات ارتش عراق در فروردین سال ۱۳۶۷ آغاز شد و مناطق تصرف‌شده در شش سال، در فاصله‌ی چهار ماه بازپس گرفته شد، این جهان ذهنی در هم ریخت و مردم غافلگیر شدند. آگاهی جمعی و جهان ذهنی برای بازسازی نیاز به زمان داشت. جامعه وقتی در برابر یک وضعیتی غافلگیر می‌شود، بخشی از ذهنیتش به این سو می‌رود که چرا این طور شد. بخشی می‌رود به سمت اینکه ما پیروزیم و بخشی هم می‌رود به سمت خیانت و توطئه‌های پیچیده. وقتی که مسئله‌ی جنگ به عنوان مسئله‌ی استراتژیک در جامعه ادراک نشده باشد، پناه می‌برند به مباحث پیچیده و استفاده از موضوع خیانت.
کد خبر: ۹۱۲۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۴/۲۸
خاطرات منتشرنشده حسن روحانی
حسن روحانی از اعضای وقت هیئت مذاکره‌کننده ایران در خاطرات خود که در گنجینه تاریخ شفاهی مرکز اسناد انقلاب اسلامی ثبت و ضبط کرده است به روایت مسئله اروند پرداخته است.
کد خبر: ۸۷۵۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۱/۲۵
روزنامه‌گردی
در نیمه آذر 1359 خبرنگاران خارجی و داخلی برای بازدید و بررسی وضع اسرای عراقی از زندان قصر دیدار کردند.
کد خبر: ۸۵۹۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۹/۱۵
به مناسبت شهادت آیت‌الله سید محمدباقر صدر
برای بنده هیچ کاری امکان ندارد مگر اینکه از خداوند سبحانه و تعالی مسئلت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌نمایم که سایه‌ی شما را به عنوان چراغ هدایت برای اسلام نگه دارد و دین یگانه‌پرستی را با مرجعیت رهبری‌کننده شما نگه دارد. همچنین از خداوند متعال می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خواهم که از ما سختی در راهش قبول کند و ما را موفق بدارد برای نگه داشتن عقیده‌ی امت و آزادی بزرگ آن، چراکه زندگی انسان نیست مگر به اندازه‌ای که به امت خود، از وجود خود، از حیات خود و فکر خود میپردازد.شما به مسلمانان از وجود خود و فکر خود چیزی را عطاء نمودید که در طول تاریخ الگوی عظیمی برای تمامی مجاهدین می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ماند.
کد خبر: ۸۳۹۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۱/۱۹
کتاب «جنگ شیمیایی عراق علیه ایران: بررسی نظامی و حقوقی»، جنگ تحمیلی رژیم بعث عراق علیه ایران را از چشم‌انداز حملات شیمیایی مورد بررسی قرار داده و تبعات سیاسی و اجتماعی آن را بیان می‌کند.
کد خبر: ۷۵۵۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۱۲/۰۲
انتشار برای نخستین بار
به مناسبت انتشار و رونمایی کتاب "سرزمین بی‌فصل" که به روایت پروین مرادی(همسر شهید) از زندگی با شهید تقوی‌فر میپردازد؛ تصاویری از ابومریم برای نخستینبار منتشر می‌شود که در ادامه از نظر می‌گذرد.
کد خبر: ۷۴۱۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۱۰/۱۱
شما بپرسید| پاسخ از جواد شادانلو
شورای امنیت در 18 مرداد 1367 قطعنامه دیگری به شماره 619 تصویب کرد و به موجب آن نیروهای «یونیماگ» متشکل از حدود 350 نیروهای کلاه آبی از 24 کشور به فرماندهی ژنرال «الوکویویچ» اهل یوگوسلاوی در اطراف مرزهای ایران و عراق مستقر شدند. پس از انجام چند دور مذاکره و نامه نگاری میان صدام حسین رئیس جمهور عراق و حجت الاسلام هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور وقت ایران، سرانجام صدام که قصد حمله به کویت را داشت در نامه 8 مرداد 1369 پذیرفت که از اراضی اشغالی ایران عقب نشینی کند و خط تالوگ مرز آبی میان ایران و عراق در اروندرود محسوب گردد. در پایان بازپس نگرفتن بخشی از اراضی کشور پس از تهاجم مجدد عراق را می توان به دلیل قبول قطعنامه 598، استفاده از توان دیپلماتیک برای حل باقیمانده قضایا و داشتن دلیلی بر متجاوز بودن عراق در جنگ برشمرد.
کد خبر: ۷۳۸۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۹/۲۹
تحلیلی پیرامون نقشه آمریکا در منطقه| بخش دوم
جواد منصوری گفت: یکی از اشتباهات آمریکا این بود که انقلاب اسلامی و پیامدهای آن را در محاسبات خود نادیده گرفت و فکر می‌کرد دنیا به همان منوال اوایل قرن بیستم است. در صورتی که انقلاب اسلامی تغییرات بنیادینی در دنیا بوجود آورد که آنها نخواستند ببینند.
کد خبر: ۷۲۷۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۸/۱۷