گزارشی از تلاش‌های دیپلماتیک سفیر ایران در بریتانیا در روز‌های نخست اشغال ایران
سوم شهریور ۱۳۲۰، وقتی ارتش انگلستان از جنوب و ارتش روسیه از شمال وارد خاک ایران شدند و بی‌طرفی و تمامیت ارضی کشور را از میان بردند، شاید حتی خود رضاشاه نیز گمان نمی‌کرد ارتشی که بیست سال بخش عظیمی از بودجه کشور را برای مدرن کردن آن اختصاص داده بود، چنین زود از پا دربیاید و مجبور شود به چنین ارتشی دستور توقف مقابله بدهد. با این وجود براساس شواهد و مدارک چنین به نظر می‌رسد پیش از اشغال ایران در روز سوم شهریور، نشانه‌هایی از عهدشکنی روسیه و انگلستان مشاهده می‌شد و دولتمردان ایرانی نیز به آن توجه کرده بودند.
کد خبر: ۸۵۱۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۶/۱۱
فیلم| انتشار برای نخستین بار
کودتای 28 مرداد 1332 با طراحی امریکا و انگلیس و اجرای عوامل داخلی آنها منجر به سقوط دولت مصدق و شکست نهضت ملی نفت شد.
کد خبر: ۸۵۰۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۵/۲۸
زوایای پیدا و پنهان نفت در ایران
7 خرداد 1280 اولین قرارداد مهم بهره‌برداری از معادن نفت ایران به مدت 60 سال به ویلیام ناکسی دارسی از اتباع انگلستان واگذار شد.برخی از مفاد این امتیاز در دوره رضاشاه دستخوش تغییراتی گشت. این اتفاق در سال 1933 میان دو کشور صورت گرفت و به قرارداد جدیدی با عنوان قرارداد 1933 منجر گردید. انعقاد قرارداد 1933 بزرگترین خیانتی بود که یک دولت برای حفظ منافع بیگانگان علیه مردمش مرتکب شد و قطعا می‌توان حدوث کودتای ننگین 28 مرداد و ایجاد دولت نظامی زاهدی در سال 1953 میلادی را نیز علت و دلیلی بر لغو قرارداد 1933 در فرآیند ملی شدن صنعت نفت ایران دانست که پس از آن هم پیدایش و ایجاد فضای استعماری نوین با تشکیل کنسرسیوم نفتی انگلیسی – آمریکائی را ادامه زنجیره نوین امپریالیستی تا وقوع انقلاب اسلامی ایران دانست.
کد خبر: ۸۴۴۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۳/۰۷
نخستین جلد از مجموعه مجلدات یادداشت‌های سیاسی ایران از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی روانه بازار نشر شد.
کد خبر: ۸۴۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۳/۰۶
قرارداد انحصار تنباکوی ایران در ۲۷ رجب ۱۳۰۸ ق به امضای سرهانری ولف سفیر انگلیس در ایران رسید و سپس ناصرالدین شاه آن را امضا کرد. در این قرارداد پنجاه ساله نه منافع دولت و نه منافع ملت و نه استقلال ایران، هیچ‌کدام در نظر گرفته نشد. مردم شیراز به رهبری سید علی‌اکبر فال‌اسیری به حضور اتباع انگلیسی واکنش نشان دادند. پس از آن مردم تبریز قیام دیگری را علیه قرارداد تنباکو رقم زدند. علمای اصفهان نیز با فتوای تحریم تنباکو به حمایت مردم برخاستند. تهرانی‌ها هم با زعامت میرزا حسن آشتیانی و خطابه‌های آتشین فاضل دربندی به این قرارداد واکنش نشان دادند. در قزوین و یزد و کاشان نیز تظاهراتی برضد شرکت رژی به‌وقوع پیوست و در خراسان به رهبری حاج‌شیخ محمدتقی بجنوردی و حاج میرزا حبیب مجتهد شهیدی، مردم دکان‌ها و بازار را بستند و تظاهراتی نیز به پا داشتند.
کد خبر: ۸۴۲۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۲/۲۵
ملی شدن صنعت نفت از نقاط درخشان مبارزات ملت ايران عليه استعمار و استبداد است. اين نهضت که با راهبری عناصر مذهبی و ملی توانسته بود دست دول بیگانه را از نفت ايران کوتاه کند به ناگاه با کودتای آمريکايی ـ انگليسی 28 مرداد 1332 متوقف شد. بدون شک اشتباهاتی که در جریان نهضت ملی به منصه ظهور رسید، در شکست این نهضت موثر بود. به انزوا کشاندن نیروهای مذهبی توسط جریان ملی‌گرا باعث از بین رفتن پایگاه اجتماعی مصدق شد و اعتماد بی‌رویه و بدون پشتوانه مصدق به آمریکا او را به ورطه سقوط کشاند. علاوه بر این، انحلال مجلس هفدهم توسط مصدق نیز در شکست نهضت نفت موثر بود.
کد خبر: ۸۳۹۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۲/۲۸
کودتای سوم اسفند 1299، در فضایی از رعب و وحشت به ثمر رسید و در درجه نخست نمادی بود از موفقیت اشرافیت مالی بریتانیا و حکومت هند انگلیس بر اشرافیت زمینداری که حفظ منافع بریتانیا را از طریق قرارداد 1919 میسر می‌دید. گرچه انگلیس مظهری است از پیوند میان زمینداری بزرگ و اشرافیت مالی و در این کشور پیوند مزبور امری است عادی، اما تنازعی آشکار بین محافل بزرگ سرمایه‌سالار این کشور بر سر مسئله ایران و مشخصا کودتای سوم اسفند 1299 و تحولات بعد از مشروطه به چشم می‌خورد.
کد خبر: ۸۳۵۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۲/۰۳
به بهانه کودتای سوم اسفند 1299
مدرس نیز در این رستاخیز مخوف و چنین ورطه هولناکی گرفتار شد و در عناد محبوسین سیاسی قرار گرفت و ابتدا در محل قزاقخانه قدیم در همان اطاقی که فرمانفرما حبس بود برای مدت چند روزی زندانی گردید ولی بعداً او را به اتفاق شیخ حسین یزدی به وسیله گاری پست به قزوین تبعید و حبس کردند.
کد خبر: ۸۳۵۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۲/۰۳
هویدا در یک برنامه تلویزیونی در سال 1353 به نقل خاطره‌ای از اهانت انگلیسی‌ها به ملت ایران می‌پردازد.
کد خبر: ۸۱۷۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۸/۲۳
سازمان ملل متحد به‌عنوان یک نهاد بی‌طرف و مرجع، مسئولیت رسیدگی به موضوع بحرین را برعهده داشت و می‌بایست با مطالعاتی دقیق و عمیق، تصمیمی عادلانه و منصفانه را اتخاذ می‌کرد. سازمان ملل به جای همه‌پرسی یا رفراندوم شیوه «پله‌بیسیت» را جهت حل مسئله بحرین برگزید. هیئت اعزامی سازمان ملل هیچ‌گونه پیش‌زمینه فکری و مطالعاتی درمورد بحرین و پیوستگی تاریخی آن به خاک ایران نداشتند و حتی برای این منظور اقدام به مطالعه و تحقیق جامعی نیز نکردند. آنها به شیوه «پله‌بیسیت»، نه از آحاد مردم بحرین، بلکه تنها از افراد و گروه‌های نزدیک به آل‌خلیفه و کسانی که خواهان جدایی از ایران بودند نظرخواهی کردند.
کد خبر: ۷۷۳۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۲/۲۱
کودتای سوم اسفند به روایت بهار
یک محبوس فراری و یک پاسبان در مرکز شهربانی کشته شدند. دو پاسبان هم در کلانتری‌ها به قتل رسیدند و هفت تن مجروح شدند که آنها هم به تدریج مردند. احمد شهریور میگوید: این هنگامه و شلیک توپ، مردم را بیمناک ساخت و زنان سقط جنین کردند و به قول خود آنها، روی خون افتادند.... اینچنین بود طرح یک دسیسه سیاسی بزرگ و پایتخت با قوایی که در او بود این‌طور به تصرف جماعتی که خود را فروخته بودند درآمد.»
کد خبر: ۷۵۶۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۱۲/۰۳
به روایت اسناد
میرزا کوچک خان: «بنده عرض میکنم تاریخ عالم به ما اجازه میدهد هر دولتی که نتواند مملکت خود را از سلطه و اقتدار دشمنان خارجی نجات دهد وظیفه ملت است که برای استخلاص وطنش قیام کند، اما کابینه حاضره میگوید: «من محض استفاده شخصی باید مملکت را در باراز لندن به ثمن بخس بفروشم»!
کد خبر: ۷۳۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۹/۱۰
رابطه شاه با آمريكاييان چنان صميمانه شده بود كه جرج آلن سفير آمريكا در ايران، بعد از ظهر هر شنبه با شاه تنيس بازی میكرد و بعد از آن غالبا برای صرف ويسكی و گفتگو با شاه در كاخ میماند. هر دوشنبه جرج آلن شام را ميهمان شاه و خانواده‌اش بود و پس از آن به گفتگو میپرداختند.
کد خبر: ۷۱۶۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۴
دکتر حسین آبادیان
کودتای سوم اسفند 1299، در فضایی از رعب و وحشت به ثمر رسید و در درجه نخست نمادی بود از موفقیت اشرافیت مالی بریتانیا و حکومت هند انگلیس بر اشرافیت زمینداری که حفظ منافع بریتانیا را ز طریق قرارداد 1919 میسر می‌دید. گرچه انگلیس مظهری است از پیوند میان زمینداری بزرگ و اشرافیت مالی و در این کشور پیوند مزبور امری است عادی، اما تنازعی آشکار بین محافل بزرگ سرمایه‌سالار این کشور بر سر مسئله ایران و مشخصا کودتای سوم اسفند 1299 و تحولات بعد از مشروطه به چشم می‌خورد.
کد خبر: ۶۶۴۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۲/۰۳
بازنشر
صفحات تاریخ جهان مملو از جنایت‌هایی است که سه کشور امریکا، انگلیس و فرانسه مرتکب آن شده‌اند. این کشورها در پوشش حقوق بشر، آزادی، امنیت انسانی و با شعار انسان‌دوستانه جنایت‌های فجیع را در تاریخ کشورهای جهان ثبت کرده‌اند. به عنوان مثال، نسل‌کشی 100 میلیون سرخ پوست آمریکایی، جنایت درسدن، فاجعه هیروشیما و ناکازاکی، قتل‌عام 3 میلیون ویتنامی و کشتار مردم در افغانستان، عراق و ایران از جمله جنایت‌هایی است که در کارنامه امریکا ثبت شده است. انگلیس نیز جنایت‌هایی در افغانستان، هند، ایران، عراق، آفریقای جنوبی و یمن انجام داده است که در تاریخ جهان در نوع خود بی‌نظیر است. فرانسه هم به عنوان هم‌دست امریکا و انگلیس عامل ده‌ها جنایت بزرگ در طول جنگ دوم جهانی و نیز در کشورهایی چون لیبی و الجزایر بوده است. علاوه بر این، براساس اطلاعاتی که در سال ۱۹۹۰ منتشر شد، فرانسه یکی از تأمین کنندگان زنجیره تولید بمب‌های شیمایی برای رژیم بعث عراق در دوران جنگ تحمیلی رژیم بعث علیه ایران بوده است.
کد خبر: ۶۵۱۸ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۰/۲۲
فردوست میگوید: «در آخرین روز‌های سلطنت رضاخان، به دستور محمدرضا به سفارت انگلیس رفتم و در آنجا با فردی به نام ترات که رئیس اطلاعات انگلیس در ایران بود، ملاقات کردم... او از طرفداری محمدرضا از آلمانی‌ها اظهار ناراحتی کرد. پس از بازگشت، جریان را به محمدرضا گفتم. او شدیداً جاخورد و پرسید: انگلیسی‌ها از کجا می‌دانند که من به رادیو گوش می‌دهم یا نقشه دارم؟ و ادامه داد: فردا اول وقت با ترات تماس بگیر و بگو محمدرضا نقشه‌ها را پاره کرده و به هیچ رادیویی هم گوش نخواهد داد مگر رادیو‌هایی که ترات اجازه دهد».
کد خبر: ۵۸۰۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۲/۲۷
موشن‌گرافیک "60 ثانیه با تاریخ"، با سیری در تاریخ به بررسی "حقارت رضاخان" در برابر غرب می‌پردازد.
کد خبر: ۵۵۳۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۱/۱۲
شما بپرسید| پاسخ مسعود رضایی
مسعود رضایی گفت: بی‌بی‌سی در آن زمان نه برای کمک به انقلاب اسلامی، بلکه با هدف اعتباربخشی به خود این کار را انجام داد. اما نکته مهم در این زمینه آن است که آنها در همان حال که اخبار مربوط را پخش می‌کردند، تلاش داشتند تا خط فکری و سیاسی خودشان را در آن مسائل دخالت دهند و به نوعی به افکار عمومی هم خط بدهند.
کد خبر: ۵۴۹۲ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۱/۰۸
از سوی موسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی،
کتاب «نقش انگلیس در پرونده‌ی هسته‌ای ایران» با بررسی استراتژی انگلستان در ارتباط با برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، ابزارهای اجرایی این استراتژی و چشمانداز آینده آن را به صورت منسجم و عمیق مورد مطالعه قرار داده است.
کد خبر: ۵۴۸۰ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۱/۰۲
در سال 1322 شهید نواب صفوی پس از حضور در شرکت نفت آبادان به دلیل اهانت انگلیسی‌ها به یک کارگر ایرانی، کارگران را به مبارزه با استعمار انگلیس دعوت کرد. بعد از این جریان، احساسات ضد انگلیسی در میان کارگران شرکت نفت بالا گرفت. کارگران به صورت دسته جمعی به طرف دفتر انگلیسی‌ها حرکت کردند و اقدام به تظاهرات کردند. هرچند با دخالت پلیس و نیروهای نظامی، این اعتراضات سرکوب شد اما جرقه خیزش کارگران علیه استعمار انگلیس شکل گرفت.
کد خبر: ۵۴۶۰ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۲۸