در مقاطع حساس تاریخ سیاسی ایران، قدرت‌گرایی نیروهای اجتماعی و کنشگران جریان‌ساز، تضعیف نهاد‌های سیاسی جدید را به دنبال داشته و قدرت‌طلبی و فقدان ازخودگذشتگی و ایثار، زمینه‌ساز ناکامی جنبش‌های اجتماعی و استحاله نهاد‌های سیاسی شده است.
کد خبر: ۱۱۳۵۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۹
نوای محرم در تاریخ انقلاب اسلامی
وای محرم در تاریخ انقلاب اسلامی بازخوانی نوحه‌های کمترشنیده شده در تاریخ انقلاب اسلامی است.
کد خبر: ۱۱۲۹۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۳
محرم و انقلاب اسلامی به‌روایت اسناد
پیام تاریخی و حماسی امام خمینی (ره) در آستانه محرم سال ۱۳۵۷، خط بطلانی بر آخرین تیر ترکش رژیم شاهنشاهی یعنی برقرار حکومت نظامی ازهاری کشید و محرم را به پهنه پیروزی نهایی نهضت اسلامی بدل ساخت. این سند که مزین به فتوای صریح مراجع مبنی بر حرمت شرعی اطاعت از شاه و وجوب اعتصابات عمومی است، نشان می‌دهد که رهبر انقلاب چگونه با بازتعریف استراتژیک الگوی قیام عاشورا، توده‌های عزادار را به سوی هدف غایی یعنی برچیدگی کامل سلطنت پهلوی هدایت کرد.
کد خبر: ۱۱۲۷۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۹
محرم و انقلاب اسلامی به‌روایت اسناد
گزارش ژاندارمری اصفهان در سال ۱۳۴۵، پرده از استراتژی اختناق ساختاری رژیم پهلوی برای مسخ و مهار پتانسیل انقلابی ماه‌های محرم و صفر برمی‌دارد. مفاد این سند عملیاتی نشان می‌دهد که دستگاه امنیتی شاه با الزام وعاظ به اخذ تایید صلاحیت، اجبار هیئت‌ها به تحویل نوار‌های سخنرانی، ممنوعیت مطلق طرح مباحث انتقادی و سیاسی، و حتی پیش‌بینی قطع برق مجالس مذهبی، در صدد بود تا نهاد سنتی عزاداری را کاملاً به کنترل خود درآورد؛ سیاستی پلیسی که نه تنها شعله‌های نهضت اسلامی را خاموش نکرد، بلکه بر خشم پنهان توده‌های مذهبی علیه استبداد پهلوی افزود.
کد خبر: ۱۱۲۷۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۸
محرم و انقلاب اسلامی به روایت اسناد
گزارش‌های خیلی محرمانه ساواک در آستانه دهه اول محرم ۱۳۴۲، پرده از وحشت بی سابقه دستگاه امنیتی شاه از پیوند میان قشر تحصیل‌کرده و روحانیت مبارز برمی‌دارد. این اسناد نشان می‌دهند که رژیم پهلوی با رصد دقیق تحرکات در شهرهایی، چون تهران، رشت و مشهد، هرگونه فعالیت مذهبی-سیاسی را به مثابه تهدیدی مستقیم علیه «مقام سلطنت» تلقی کرده و در تلاش بود تا با تشدید نظارت‌های نظامی و امنیتی، از وقوع انفجار خشم مردمی در روز‌های تاسوعا و عاشورا پیشگیری کند؛ تلاشی که سرانجام با قیام خونین ۱۵ خرداد به شکستی تاریخی برای رژیم بدل شد.
کد خبر: ۱۱۲۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۶
به‌روایت اسناد
اسناد ارائه‌شده نمایانگر شبکه گسترده، پیچیده و چندلایه از سرمایه‌گذاری‌ها، مالکیت سهام و دارایی‌های منقول و غیرمنقول خاندان پهلوی، بنیاد پهلوی و افراد وابسته به این شبکه اقتصادی در دوران پیش از انقلاب اسلامی ایران است.
کد خبر: ۱۱۲۳۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۶
به‌روایت بهمن آبادیان
مصاحبه بهمن آبادیان اقتصاددان و عضو سابق گروه برنامه‌ریزی سازمان برنامه (از ۱۳۳۷)، رئیس اداره بررسی‌های اقتصادی بانک مرکزی (دهه ۱۳۴۰)، معاون سازمان برنامه و بعد‌ها کارشناس بانک جهانی، با پروژه‌ی تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد یکی از روشن‌ترین روایت‌های کارشناسی از درهم‌ریختگی مدیریت اقتصادی ایران در دهه‌ی ۱۳۵۰، به‌ویژه پس از جهش درآمد‌های نفتی ۱۳۵۲–۱۳۵۳ (۱۹۷۳–۱۹۷۴) و در آستانه‌ی انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ است.
کد خبر: ۱۰۹۸۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۰
عبدالله گنجی در گفتگو با irdc.ir :
عبدالله گنجی گفت: ۴۷ سال از انقلاب گذشته اما همچنان همان نسلی که دهه ۶۰ مسئولیت داشتند، در راس هستند و با عباراتی چون «ایده ایران» برای نسل جوان کدسازی می‌کنند. بین جوان ما با اصحاب قدرت ارتباطی وجود ندارد. بزنگاه‌هایی که باید با حاکمیت مماس بشوند، گفتگو و تعامل کنند اصلا وجود ندارد. موفقیت در آرمان‌های انقلاب برای این نسل منوط به این هست که احساس کنند، مسئله‌شان حل شده است.
کد خبر: ۱۰۹۷۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۸
به‌مناسبت سالروز درگذشت شیخ احمد کافی
شیخ احمد کافی، روحانی برجسته و خطیب توانمند ایرانی، با سخنرانی‌های پرشور و تأسیس مهدیه‌ها، نقشی بی‌بدیل در بیداری مذهبی و انقلابی مردم ایران پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایفا کرد. او با زبانی صمیمی و مردمی، مفاهیم دینی را با نقد رژیم پهلوی پیوند زد و با فعالیت‌های خیریه و انقلابی، به ویژه در میان محرومان، میراثی ماندگار از خود به جای گذاشت.
کد خبر: ۱۰۴۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۰۲
به بهانه ایام عزای حسینی منتشر شد؛
بررسی نقش اقامه عزای حسینی و هیئات مذهبی در تاریخ معاصر به خصوص تاریخ انقلاب اسلامی بسیار حائز اهمیت است. پرونده محرم و انقلاب اسلامی به واکاوی این مهم خواهد پرداخت.
کد خبر: ۱۰۴۰۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۱۰
به‌بهانه انتشار کتاب «سقوط رژیم پهلوی به‌روایت اسناد انگلیس»
مجموعه ده‌جلدی «سقوط رژیم پهلوی به روایت اسناد انگلیس» شامل گزارش‌های سفارت بریتانیا در تهران و وابستگان نظامی آن در بازه زمانی ژانویه تا دسامبر ۱۹۷۸ (دی ۱۳۵۶ تا دی ۱۳۵۷) است که بحبوحه پیروزی انقلاب اسلامی را پوشش می‌دهد. این اسناد موضوعات متنوعی از جمله رخدادهای سیاسی داخلی، روابط نظامی و اقتصادی ایران و بریتانیا، سیاست خارجی ایران، مسائل حقوق بشر، نقش پارلمان، نفت و انرژی، و تصویر ایران در رسانه‌های بین‌المللی را بررسی می‌کنند.
کد خبر: ۱۰۳۲۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۰
به بهانه میلاد حضرت معصومه (س) و روز دختر
میلاد حضرت معصومه(س) به عنوان روز دختر نامگذاری شده است. به همین بهانه تصاویری از دختران انقلاب در چند قاب از نظر می‌گذرد.
کد خبر: ۱۰۲۱۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۰۹
۲۹ فرودین| روز ارتش
هنگامی که شاه در دی ۱۳۵۷ کشور را ترک کرد، این ساختار متمرکز عملا فلج شد و فرماندهان ارشد، که عادت به دریافت دستورات مستقیم داشتند، در سردرگمی و ناتوانی فرو رفتند. این ضعف ساختاری، ارتش را به نهادی وابسته و شکننده تبدیل کرد که بدون حضور شاه قادر به ادامه حیات نبود.
کد خبر: ۱۰۱۸۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۲۹
استان‌ها| لارستان
بر اثر تحریک آیت‌الله خلخالی، در روز ۲۹ بهمن ۱۳۵۶، عده‌ای از اهالی به خیابان‌های رفسنجان ریخته و شروع به تظاهرات و دادن شعارهای انقلابی و ضد پهلوی کردند. به همین دلیل، شهربانی رفسنجان فعالیت‌های او را تهدیدی برای امنیت شهر دانست و خواستار انتقال او به شهر دیگری(لارستان) شد.
کد خبر: ۱۰۱۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۲۲
آیین حمایت از فلسطین در آخرین جمعه ماه رمضان
پس از پیروزی انقلاب اسلامی امام خمینی آخرین جمعه ماه مبارک رمضان را به عنوان روز قدس برای حمایت از فلسطین نامگذاری کرده‌اند. از آن پس مسلمانان سراسر دنیا در آخرین جمعه ماه روزه‌داری راهپیمایی روز قدس را هرچه با شکوه‌تر برگزار می‌کنند.
کد خبر: ۱۰۱۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۰۸
رمضان در تاریخ انقلاب اسلامی| روایتی درباره آیت‌الله قاظی طباطبایی
«هنوز فرمانده مذكور آمرانه در امر و نهى بود كه آيت‌الله قاضى چنان سيلى محكمى بر گوش او نواخت كه كلاهش چند متر آن طرف پرتاب شد. پس از اين خطاب به او گفت: خجالت نمى‌كشيد، كه مردم را در مسجد به حبس كشيده و با گاز اشک‌آور مورد آزار قرار داده‌ايد؟ حالا هم با بى‌شرمى مى‌گوييد: از طرف ديگر برويد؟»
کد خبر: ۱۰۰۹۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۰۳
بخش دیدگاه محملی برای انعکاس نظرات اهل قلم، پژوهشگران و دانشگاهیان است تا آرای پژوهشی جدید خود را در دسترس علاقمندان به تاریخ و فرهنگ ایران معاصر و تحولات انقلاب اسلامی قرار دهند؛ لذا ضمن سلب مسئولیت نسبت به محتوا و رویکرد علمی پژوهشگران، پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی پذیرای تمام جستارها، یادداشت‌ها و پژوهش‌هایی است که در باب تاریخ و سیاست ایران معاصر تدوین و نگاشته شده، و آن را در اختیار دیگر علاقمندان این حوزه قرار خواهد داد.
کد خبر: ۱۰۰۴۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۱۳
صدایی ماندگار از رادیو
بعدازظهر ۲۲ بهمن ۱۳۵۷، در حالی که خیابان‌های تهران هنوز صحنه درگیری‌های پراکنده بود، ناگهان صدایی از رادیو ملی ایران طنین‌انداز شد: «این صدای انقلاب اسلامی ایران است. این صدای انقلاب اسلامی ایران است.»
کد خبر: ۱۰۰۰۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۰۳
سرانجام پهلوی به‌روایت اسناد
«ساعت ۰۷:۰۰ صبح همافران اسلحه‌خانه‌ها را شکسته و اسلحه می‌گیرند و می‌گویند ما باید گاردی‌ها را بکشیم و مجددا زد و خورد شروع می‌گردد.»
کد خبر: ۹۹۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۲۳
در گفت‌وگو با یحیی فوزی مطرح شد؛
انقلاب ایران به معنای ترقی، مانند تجدد غربی نبود. انقلاب ایران محافظه‌کارانه به معنای سنت‌گرایی نیز نبود. انقلاب ایران، اتفاقا هم نفی و نقد سنت بود و هم نقد مدرنیته. انقلاب اسلامی ایران می‌خواست راه سومی را مطرح کند.
کد خبر: ۹۹۶۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۲۱